اين صفحه را برای يکی از دوستان خود بفرستيد		صفحه بدون عکس

مهرداد فرهمند

آيت الله سيستانی می گويد سيگار به خودی خود حرام نيست

آيت الله سيد علی سيستانی، يکی از مراجع تقليد عمده شيعه که در نجف سکونت دارد در پاسخ به استفتای خبرگزاری دانشجويان ايران در مورد استعمال سيگار اعلام کرده است که سيگار کشيدن به خودی خود حرام نيست ولی اگر کسی بداند که سيگار کشيدن برايش ضرر دارد لازم است از سيگار کشيدن اجتناب کند.

اعلام نظر آيت الله سيستانی در مورد سيگار حدود دو هفته پس از آن صورت می گيرد که آيت الله ناصر مکارم شيرازی، يکی از مراجع تقليد شيعه در قم، سيگار کشيدن را حرام اعلام کرد.

آيت الله سيستانی در پاسخ به استفتای خبرگزاری دانشجويان ايران در مورد پرهيز از کشيدن سيگار از اصطلاحاتی همچون "بايد" و "لازم است" استفاده کرده که از لحاظ شرعی با استفاده از واژه "حرام" تفاوت عمده دارند.

حرام دانستن عملی از سوی مراجع به اين معنی است که اين عمل در رديف گناهانی است که در قرآن و احاديث بر شمرده شده اند و ارتکاب به آنها باعث متحمل شدن عذاب الهی در جهان آخرت نيز خواهد شد.

اگرچه تعدادی از مراجع شيعه تاکنون به تحريم مصرف مواد مخدر پرداخته اند، صدور فتوای تحريم کشيدن سيگار در تاريخ تشيع کم سابقه است و به نظر می رسد از ميان مراجع کنونی تقليد شيعه، آيت الله مکارم تنها مرجعی باشد که کشيدن سيگار را حرام می داند.

البته رعايت فتوای آيت الله مکارم تنها بر مقلدانش الزامی است که شمار آنها در مقايسه با ساير مراجع تقليد کمتر است.

رعايت نظر آيت الله مکارم تنها بر مقلدان او واجب است که به نظر نمی رسد شمارشان چشمگير باشد

آيت الله مکارم در گفت و گو با روزنامه شرق گفته که حرام بودن سيگار را از آيه 195 سوره بقره در قرآن استنباط کرده است که می گويد خود را به دست خود به هلاکت نيفکنيد و مبنای عقلی او برای اين استدلال نيز قاعده معروف به لاضرر در اصول فقه است که ضرر رساندن به ديگران و خود را جايز نمی داند.

اين در حالی است که آيه ای که آيت الله مکارم به آن استناد کرده است به باور مفسران و با توجه به آيه های پيش و پس از آن از جهاد و فداکاری در راه خدا حکايت می کند و گويای اين معناست که در فداکاری لازم نيست به اقدامی دست بزنيد که به هلاکت خودتان بينجامد.

هرچند آيت الله مکارم نيز در مصاحبه با روزنامه شرق اذعان کرده است که لازم نيست تمام موضوعات در کتاب و سنت باشد.

آيت الله مکارم همچنين در اين مصاحبه گفته است علت اينکه او پيشتر، چنين بصراحت قائل به حرام بودن مطلق سيگار نبوده و اکنون به اين نتيجه رسيده، پيشرفت دانش پزشکی است که مضر بودن سيگار را قطعی و حتمی می داند.

معروفترين فتوای تحريم دخانيات در تاريخ تشيع به ميرزا حسن شيرازی، فقيه بزرگ ايرانی مربوط می شود که در اواخر قرن نوزدهم ميلادی در اعتراض به واگذاری انحصار دخانيات ايران به شرکتی بريتانيايی استعمال دخانيات را در حکم محاربه با امام زمان اعلام کرد و رعايت گسترده فتوای او از سوی مردم و حتی خانواده سلطنتی ايران باعث شد ناصرالدين شاه، فرمانروای وقت ايران اعطای انحصار دخانيات به شرکت مزبور را متوقف کند.

البته ميرزای شيرازی فتوای خود را تنها به دلائل سياسی صادر کرد نه به دليل مضر بودن دخانيات و پس از آنکه مسئله واگذاری امتياز تنباکو منتفی شد، وی نيز فتوای تحريم دخانيات را لغو کرد.