صد زن؛ 'من یک دادستان هستم اما از ترس طالبان مخفی شده‌ام'

Collage showing prosecutor holding scales of justice and illustrations of gavel. Illustration by Jilla Dastmalchi

در مجموعه ۱۰۰ زن بی‌بی‌سی، از چهار زن برجسته بین المللی خواستیم تا با چهار زن فعال از افغانستان که حرفه یا فعالیت‌ مشترک دارند، نامه‌‌نگاری کنند.

بارونس هلنا کندی از معصومه، دادستان (سارنوال) پیشین در افغانستان از ترس او از آینده خود و آینده زنان کشورش می‌شنود.

معصومه دادستان است و در دادستانی کل کشور کار می‌کرد. او یکی از چند وکیل زن افغان است که اکنون مخفی شده است. برای حفظ امنیت، نام او را به معصومه تغییر دادیم.

Illustration to represent prosecutor Masouma

هلنای عزیز،

مثل هر صبح دیگری بود، اما آن روز در راه رفتن به محل کارم، مردم را دیدم که ناامیدانه به سمت من می‌دویدند. از جوانی پرسیدم چه اتفاقی افتاده، گفت: خواهر امروز سر کار نرو، طالبان وارد کابل شده‌اند. احساس کرختی کردم. در آن لحظه تمام رویاها و امیدهایم از جلوی چشمانم گذشت، مثل اینکه فیلمی‌ از آینده خودم را تماشا می‌کردم.

با عجله با سایر همکارانم به خانه برگشتم. در راه، نمی‌توانستم از فکر کردن دست بردارم، آیا این اتفاقات به این معناست که تمام دستاوردها و مبارزات زنان در یک چشم به هم زدن از بین رفته است؟

سوالاتی در ذهنم پیچید: آیا دیگر حق کار نخواهم داشت؟ آیا فقط باید در خانه بنشینم؟ همکارانم که نان‌آور خانواده خود هستند، چطور؟

افتخار می‌کنم که یک زن مدعی العموم هستم که در قوه قضائیه کار کردم، همیشه برای خدمت به مردم‌ام تلاش کردم. اما اکنون نمی‌توانم به حرفه‌ای که دوست دارم، برگردم و این موضوع افکارم را می‌خورد. با تغییر رژیم، هیچ امیدی به آینده روشن برای زنان در افغانستان وجود ندارد.

همکارانی که در محاکم و دادگستری (سارنوالی) کار می‌کردند، در تلاشند که خارج شوند. انگار هر لحظه بیداری، منتظر مرگمان هستیم. شاید فردا نوبت من باشد.

زنان و دختران نیمی ‌از جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند. اگر به آنها فرصت داده شود، زنان می‌توانند مانند مردان به مردم و کشور خود خدمت کنند. در قوه قضائیه، ما زنان یک سرمایه ملی بودیم و باید از تحصیلات و دانشی که زنان افغان در ۲۰ سال گذشته کسب کرده‌اند، به خوبی استفاده شود.

جامعه جهانی باید مبارزات زنان شاغل را جدی بگیرد و از ما حمایت کند تا قربانی تاریخ نشویم.

من به عنوان یک زن افغان می‌گویم که تنها زمانی که تبعیض براساس قومیت، زبان، مذهب و جنسیت وجود نداشته باشد، به پیش حرکت خواهیم کرد - تا زمانی که همه مردم افغانستان جایگاه خود را در جامعه ببینند.

معصومه

Baroness Helena Kennedy headshot over ripped paper
توضیح تصویر، بارونس هلنا کندی

بارونس هلنا کندی به مدت ۴۰ سال مجری قانون جزایی بوده است. او مدیر موسسه حقوق بشر کانون بین‌المللی وکلای دادگستری در بریتانیا است.

"خواهران " عزیز،

این اصطلاح برای من پیوند خاصی را توصیف می‌کند که نسبت به کسانی که حرفه‌ مشترکی داریم، احساس می‌کنم.

حقوق بشری ما بی‌معنی است مگر اینکه وکلایی برای بحث در مورد پرونده‌های ما و قضات مستقل - زنان و مردان - برای محاکمه آنها وجود داشته باشد. عدالت ارزش اساسی است، اما بنیادگرایان اغلب به دنبال تخریب آن هستند.

وکلا و قضات زن افغانستان خواهران من هستند. آنها مانند من عاشق کار در حوزه قانون هستند و می‌دانند که قانون برای یک جامعه عادلانه و تغییر اجتماعی بسیار مهم است، و این پیام‌هایی را به گستره جامعه در مورد اینکه چه چیزی قابل قبول است و چه چیزی قابل قبول نیست، می‌فرستد. آنها می‌دانند که زنان اگر مجبور به ازدواج شوند، اگر از دسترسی به آموزش محروم شوند، اگر با آنها به عنوان شهروند درجه دو رفتار شود و اگر بدون دسترسی مناسب به قانون خشونت را تجربه کنند، هرگز نمی‌توانند از زندگی کامل لذت ببرند.

من به نمایندگی از زنان در دادگاه‌های کشورم مبارزه کرده‌ام و در پارلمان اصلاح کننده قانون زنان و کودکان بوده‌ام. اکنون بیشتر کارهایم در عرصه بین المللی است. وقتی تندروها دو زن فوق العاده قاضی دادگاه عالی را در ژانویه ترور کردند، گریه کردم. این یک پیشگویی بود. یک هشدار!

زمانی که طالبان کابل را تصرف کردند، می‌دانستم که جنگی علیه زنان شجاع اعلام می‌شود، فقط به این دلیل که جرأت کرده‌اند زنانی باشند که می‌توانند مردان را قضاوت کنند، زنانی که نقش‌های عمومی‌ را برعهده ‌می‌گیرند و اجازه نمی‌دهند که با آنها مانند زیردست رفتار شود.

بعد، تماس‌ها به من از طرف برخی از شماها آغاز شد. پیام‌هایی از سوی زنان - قاضی، وکلا و فعالان جوان حقوق زنان - دریافت کردم و قلبم خون شد. وحشت آنها را شنیدم - وحشت شما را.

من سریع جمع‌آوری اطلاعات درباره خانه‌های امن و حمل و نقل امن را آغاز کردم. هواپیماهای چارتر: دنیای جدید عملیات‌های پنهانی. من فقط می‌خواهم آنها را از خطر دور کنند. با همکارانم در مؤسسه حقوق بشر، وظیفه خود را برای تخلیه "خواهر شوهرهایم" انجام دادیم.

همکاران عزیز در افغانستان، معصومه عزیز،

می‌خواهم بدانی که زنان و "برادر شوهرها" در سراسر جهان با شما هستند. ما برای کمک به خروج شما پول جمع می‌کنیم. ما به دولت‌های خود فشار خواهیم آورد تا به شما ویزا بدهند.

شما برای ما آرزوهای خودمان را برای جهانی نشان می‌دهید که در آن مردان و زنان بتوانند در آزادی و برابری، با عزت و احترام متقابل زندگی کنند.

ما شجاعت شما را در آغوش می‌گیریم و در کنار شما ایستاده ایم.

بارونس هلنا کندی

تهیه کنندگان: جورجینا پیرس، لارا اوون، کاوون خموش، زحل احد، محفوظ زبیدی. ویرایش توسط والریا پراسو تصاویر: ژیلا دستمالچی. تصاویر اضافی توسط جوی رکساس.

صد زن

مطالب بیشتر از مجموعه صد زن: