واکنشها به توافق بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل با طرح جدید دونالد ترامپ برای صلح غزه ادامه دارد. دو طرف به حماس هشدار دادهاند که با این طرح ۲۰ مادهای آمریکا موافقت کند. وزرای امور خارجه عربستان سعودی، اردن، امارات متحده عربی، قطر، مصر، ترکیه، پاکستان و اندونزی با انتشار بیانیه مشترکی، از «تلاشهای صادقانه» دونالد ترامپ برای پایان دادن به جنگ، بازسازی غزه و جلوگیری از آوارگی مردم فلسطین استقبال کردهاند.
با تحلیل و جمعبندی زیر از همکارمان تام بیتمن از واشنگتن، پوشش زنده ما از دیدار و کنفرانس خبری دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو در کاخسفید هم در این جا به پایان میرسد.
لطفا برای بررسی جزییات بیشتر این دیدار از جمله واکنشهای کشورهای اسلامی و اروپایی به طرح آقای ترامپ به پایین همین صفحه مراجعه کنید.
از این که با ما همراه بودید و آخرین و معتبرترین خبرهای ایران و جهان را با وبسایت فارسی بیبیسی دنبال کردید سپاسگزاریم.
منبع تصویر، Getty Images
طرح ۲۰ مادهای دونالد ترامپ برای صلح در غزه یک پیشنهاد جزئی و مرحلهبهمرحله برای پایان جنگ و ایجاد سازوکار حکمرانی پس از جنگ در غزه نیست.
این طرح چارچوبی است – یا همانطور که ترامپ گفت «اصول» – برای ادامه مذاکرات با کمک میانجیان. این طرح یک بسته جامع است که خواستار آزادی گروگانها و زندانیان، خروج جزئی نیروهای اسرائیلی و سپس ایجاد یک سازوکار حکومتی و امنیتی برای غزه میشود.
این طرح به سبک همیشگی آقای ترامپ رنگ و لعاب خاصی دارد و او را بهعنوان رئیس «هیئت صلح» منصوب میکند – به این معنا که عملا فرماندار غزه خواهد بود.
اما نکته اساسی این بود که آقای ترامپ امروز نتانیاهو را واداشت تا در کنار او در کاخ سفید با این اصول موافقت کند.
آنچه شنیدهایم این است که اسرائیل موافقت خود را اعلام کرده و حالا نوبت حماس است. طبق گفته منابعی که با بیبیسی صحبت کردهاند، مقامهای حماس تا عصر دوشنبه نسخهای از این پیشنهاد را ندیده بودند.
این چارچوب تغییری در موضع دولت ترامپ محسوب میشود و به مواضع کشورهای عربی و اروپایی نزدیکتر است – بهویژه اینکه این طرح دیگر شامل برنامه «ریویرا غزه» آقای ترامپ که در فوریه در کنار بنیامین نتانیاهو در کاخ سفید اعلام شد نیست؛ برنامهای که به معنای اخراج فلسطینیها بود و مورد علاقه راستگرایان افراطی اسرائیل است.
این چارچوب همچنین درباره موضوع حق تعیین سرنوشت فلسطینیان به اندازهای مبهم است که هم کشورهای عربی و هم بنیامین نتانیاهو حاضر به حمایت از آن باشند، هرچند راستگرایان افراطی اسرائیل از آن انتقاد خواهند کرد.
با این حال، این طرح در بخشهای زیادی فاقد شفافیت است – برخی بندها تنها یک جمله دارند – درست در همان نقاطی که اسرائیل و حماس احتمالا بر سر آنها اختلاف خواهند داشت.
احتمال دارد قطر و دیگر کشورهای عربی حماس را تحت فشار بگذارند تا این اصول را بپذیرد، اما این پس از مذاکرات واقعی باید انجام شود.
به این معنا، این تحول جدید پایان جنگ نیست، بلکه مبنایی برای از سرگیری مذاکرات است.
تشکیلات فلسطینی که اداره کرانه باختری اشغالی را برعهده دارد، به طرح پیشنهادی صلح دونالد ترامپ واکنش نشان داد و تلاشهای رئیسجمهور آمریکا را در بیانیهای که از طریق خبرگزاری وفا منتشر شد «صادقانه و مصمم» توصیف کرد.
در این بیانیه آمده است که تشکیلات «تعهد مشترک خود را برای همکاری با ایالات متحده، کشورهای منطقه و شرکا برای پایان دادن به جنگ غزه از طریق توافقی جامع که ارسال کافی کمکهای بشردوستانه به غزه، آزادی گروگانها و زندانیان و ایجاد سازوکارهایی برای حفاظت از مردم فلسطین را تضمین کند، تجدید میکند».
بیانیه میافزاید که این تشکیلات متعهد است ظرف یک سال پس از پایان جنگ، انتخابات پارلمانی و ریاستجمهوری جدید برگزار کند، برنامههای درسی مدارس را تغییر دهد و نیروی امنیتی جدیدی تشکیل دهد.
در این بیانیه آمده است: «ما بر تمایل خود را برای تشکیل کشور فلسطینی مدرن، دموکراتیک و غیرنظامی که به کثرتگرایی و انتقال مسالمتآمیز قدرت پایبند باشد، تاکید میکنیم.»
واکنشهای بینالمللی بیشتری به طرح صلح غزه از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، که ساعتی پیش بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل هم گفت آن را پذیرفته، منتشر شده است.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، عصر دوشنبه از این طرح حمایت کرد و از همه طرفها، از جمله حماس، خواست که «این طرح را بپذیرند و با زمین گذاشتن سلاحها و آزادی تمام گروگانهای باقیمانده، به این رنج پایان دهند».
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، این پیشنهاد را ستود و گفت: «فرانسه آماده است در تلاشها برای پایان جنگ و آزادی گروگانها مشارکت کند.»
او افزود: «این عناصر باید زمینه را برای گفتوگوهای عمیق با تمام طرفها فراهم کند تا صلحی پایدار در منطقه بنا شود؛ بر پایه راهحل دو کشوری.»
آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، گفت که از «پاسخ مثبت نخستوزیر نتانیاهو» به این پیشنهاد «دلگرم شده» است. او تاکید کرد که «همه طرفها باید از این لحظه استفاده کنند تا فرصتی واقعی به صلح بدهند».
با این حال، هنوز جزییات زیادی از مفاد و نحوه اجرای این طرح پیشنهادی منتشر نشده است.
حماس هم عصر دوشنبه گفت هنوز طرحی که آقای ترامپ در خلال دیدار با بنیامین نتانیاهو از آن سخن گفت را دریافت نکرده اما آماده بررسی آنست.
منبع تصویر، Reuters
وزرای امور خارجه عربستان سعودی، اردن، امارات متحده عربی، قطر و مصر با انتشار بیانیه مشترکی در مورد این طرح، از «تلاشهای صادقانه» دونالد ترامپ برای پایان دادن به جنگ، بازسازی غزه و جلوگیری از آوارگی مردم فلسطین استقبال کردهاند.
آنها همچنین از امتناع آقای ترامپ از اجازه دادن به اسرائیل برای الحاق کرانه باختری تقدیر کردهاند.
در این بیانیه که توسط ترکیه، پاکستان و اندونزی نیز امضا شده است از جمله آمده است که آنها برای نهایی کردن توافق «به طور سازنده» تعامل خواهند کرد.
مقامهای این کشورها میگویند که میخواهند شاهد «صلح عادلانه بر اساس راه حل دو کشور» باشند و شهر غزه به طور کامل با کرانه باختری در یک کشور فلسطینی ادغام شود.
کاخ سفید، از سفر آقای نتانیاهو گرفته تا تلاشهای سراسیمه قانونگذاران برای جلوگیری از تعطیلی جزئی دولت، روز فوقالعاده شلوغی را پشت سر گذاشته است.
چند دقیقه پیش، ما همچنین از استیو ویتکاف، فرستاده ویژه و یکی از افرادی که بیشترین ارتباط را با تلاشهای دولت ترامپ برای پایان دادن به جنگ غزه دارد، شنیدیم که گفت: «واکنش اولیه به طرح ۲۰ مادهای بسیار مثبت بوده است.»
در عین حال از او خواسته شد تا در مورد واکنش حماس به این پیشنهاد بگوید که جزئیات زیادی ارائه نکرد. به عنوان مثال، او به عذرخواهی اسرائیل در تماس تلفنی با قطر و ترامپ و ابراز تاسف او از مرگ یک شهروند قطری در جریان حمله به دوحه اشاره کرد.
آقای ویتکاف گفت که «این لحظه بزرگی» است و از آن «شگفتزده» شده است.
واکنشها به پیشنهاد صلح جدید مورد توافق دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو همچنان ادامه دارد.
جاناتان کونریکوس، سخنگوی پیشین ارتش اسرائیل، میگوید که این طرح برای برخی در اسرائیل دشوار خواهد بود، زیرا «به پیروزی کامل و تمامعیار» برای از بین بردن حماس منجر نخواهد شد که آقای نتانیاهو در آغاز جنگ قصد دستیابی به آن را داشت.
طرح جدید به اعضای حماس اجازه میدهد تا پس از آزادی گروگانها، عفو عمومی دریافت کرده و غزه را به مقصد کشورهای ثالث ترک کنند.
آقای کورنیکوس میگوید که این طرح «مسیر روشنی را برای نابودی حماس در آینده و پایان تهدید غیرنظامیان اسرائیلی ترسیم نمیکند.»
آیندهای که برای اعضای حماس ترسیم شده است، این طرح را «کمی چالشبرانگیز برای نخست وزیر در داخل کشور» میکند. اما آقای کورنیکوس میگوید که از آنجا که حمایت عمومی قوی در اسرائیل برای پایان دادن به جنگ وجود دارد، میتوان آن را «بستهبندی کرد و به مردم اسرائیل ارائه داد.»
حماس فضای مانور کمی دارد، زیرا پیشنهادهایی را که در دو سال گذشته رد کرده است، بسیار مطلوبتر از طرح فعلی آمریکا به نظر میرسند.
یک مقام فلسطینی آشنا با مذاکرات دوحه به بیبیسی گفت که حماس این پیشنهاد را از طریق میانجیگران قطری و مصری دریافت کرده و قول داده است که آن را بررسی کند.
اما یک مقام ارشد حماس پیشتر به بیبیسی گفت که این شرایط تا حد زیادی با دیدگاه اسرائیل همسو است و منافع فلسطین را تضمین نمیکند و تأکید کرد که این گروه هیچ طرحی را که به جنگ پایان ندهد و خروج اسرائیل از غزه را تضمین نکند، نمیپذیرد، شرایطی که اسرائیل قاطعانه آن را رد میکند.
بنابراین، پاسخ حماس ممکن است به شکل معمول «بله، اما» باشد. از نظر سیاسی، به نظر میرسد حمله اسرائیل به رهبران حماس در دوحه، اگرچه آنها جان سالم به در بردند، اما در عمل نفوذ آنها بر روند مذاکرات را محدود کرده است.
از نظر نظامی، عزالدین الحداد، فرمانده مسئول حماس در غزه، در حال آماده شدن برای چیزی است که یکی از فرماندهان میدانی حماس به بیبیسی آن را «نبرد سرنوشتساز نهایی» توصیف کرد و میگوید حدود ۵ هزار جنگجو، از جمله واحدهای آموزشدیده ویژه، را گرد هم آورده است.
چنین نبردی میتواند منجر به نابودی قابلیتهای نظامی باقیمانده حماس و شهر غزه شود و تلفات جانی ویرانگری را به بار آورد .
چنین شرایطی نه تنها برای فلسطینیها، بلکه خطرات جدی را برای گروگانهای اسرائیلی ایجاد میکند که هنوز در داخل منطقه محصور در بازداشت هستند.
آنچه امروز منتشر شد، همانطور که آقای ترامپ گفت، یک سند ۲۰ مادهای از اصول است.
آنچه آقای ترامپ میخواهد، یک توافق جامع است که همه گروگانها را آزاد کند.
نکته این است که کاخ سفید، آقای نتانیاهو را وادار به پذیرش این اصول کرد، اما در برخی از این بندها، جای مانور زیادی وجود دارد.
هرچند رهبران عرب و اسرائیل هر دو این توافق را به نفع خود ارزیابی میکنند، اما چنین بردی نمیتواند همزمان نصیب هر دو طرف شود.
در زمینههای مهم، عدم شفافیت وجود دارد و این احتمال وجود دارد که هر یک از طرفین آن را نقض کنند و دیگری را مقصر بدانند. ه
هفته گذشته با یک دیپلمات عرب گفتوگو کردم که میگفت این موضوع شاید قابل قبول باشد؛ به این معنا که وقتی بر سر اصول توافق شد، میتوان در حین اجرا جزئیات را تکمیل کرد.
اما پایان کار هنوز برای من دور از دسترس به نظر میرسد.
ما به تازگی بیانیهای از تونی بلر، نخست وزیر سابق بریتانیا، در مورد طرح صلح ارائه شده توسط دولت ترامپ دریافت کردهایم.
آقای بلر میگوید که این طرح «جسورانه و هوشمندانه» است.
او افزود: «این طرح میتواند جنگ را پایان دهد، آرامش فوری را برای غزه به ارمغان بیاورد، فرصتی برای آیندهای روشنتر و بهتر برای مردم آن ایجاد کند، در عین حال امنیت مطلق و پایدار اسرائیل و آزادی همه گروگانها را تضمین کند.»
آقای بلر میگوید که این طرح «بهترین فرصت» برای پایان دادن به جنگ پس از حدود دو سال است.
پیشتر آقای ترامپ در کنفرانس خبری با آقای نتانیاهو گفت که «هیئت صلح» را برای نظارت بر اجرای این طرح تشکیل خواهد داد و تونی بلر را به عنوان یکی از اعضای بالقوه معرفی کرد.
با فرض اینکه حماس این طرح را بپذیرد، که هنوز یک «اگر» بزرگ است، در اسرائیل با احتمال آزادی همه گروگانهای باقیمانده، آسودگی خاطر زیادی ایجاد خواهد شد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل با انتقاد شدید خانوادههای گروگانهایی مواجه شده است که حمله زمینی او به غزه را، آنطور که ادعا میکند، محتملتر از زنده ماندن آنها نمیدانند، بلکه جان آنها را بیشتر به خطر میاندازد.
اما فراتر از آن، نکات زیادی در طرح صلح ۲۰ مادهای وجود دارد که برای اعضای عمده ائتلاف حاکم نتانیاهو بسیار دشوار خواهد بود.
بزلئل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل، عذرخواهی تلفنی آقای نتانیاهو از دفتر بیضیشکل کاخ سفید به نخستوزیر قطر را که ظاهراً به دستور رئیسجمهور ترامپ انجام شده بود، به عنوان «مایه ننگ» رد کرده است.
او و همکارانش در جناح راست سیاست اسرائیل به احتمال زیاد از این میترسند که بسیاری از موارد موجود در این متن، به اسرائیل تحمیل شده باشد.
آنها با از رده خارج کردن سلاحهای حماس مخالفت نخواهند کرد، اما از پیشنهاد عفو به جنگجویان آن متنفر خواهند بود.
آنها از ممنوعیتی که این طرح بر توانایی اسرائیل در اشغال غزه اعمال میکند، خشنود نخواهد بود.
آنها ایده تغییر ذهنیتها و روایتهای فلسطینیها و اسرائیلیها در دستیابی به صلح را معادلسازی نادرستی میدانند و از هموار شدن تشکیل کشور فلسطین که در بند ۱۹ آمده است، متنفر خواهند شد.
بخشهای بزرگی از جامعه گستردهتر اسرائیل ممکن است بسیاری از این نگرانیها را داشته باشند و از اینکه رئیس جمهور ترامپ با چه سرعتی از صحبتهای چند هفته پیش خود در مورد جابجایی کامل اهالی غزه تغییر موضع داده، دچار سردرگمی خواهند شد.
اما آیا در همه اینها بند رهایی نیز وجود دارد؟ اگر حماس این توافق را رد کند، همانطور که آقای ترامپ در کنفرانس مطبوعاتی گفته است، اسرائیل از حمایت کامل ایالات متحده برخوردار خواهد بود. و حتی اگر در اصل آن را بپذیرد، مسئله حسن نیت و اجرای آن مطرح میشود.
آقای نتانیاهو ممکن است سعی کند این طرح را نه به عنوان یک توافق انجام شده، بلکه به عنوان یک آزمایش به دیگران بقبولاند و این آزمایشی است که او ممکن است معتقد باشد حماس ناگزیر در آن شکست خواهد خورد.
خانوادههای گروگانهای اسرائیلی در غزه، پس از اعلام توافق با نخستوزیر نتانیاهو، در نامهای از دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا تشکر کردند.
انجمن خانوادههای گروگانها و مفقودان در یک بیانیه مطبوعاتی نوشت: «ما عمیقاً از رئیسجمهور ترامپ به خاطر تعهد تزلزلناپذیرش به خانوادههایمان و کشور اسرائیل و برای دستیابی به آنچه که از هفت اکتبر به شدت به دنبالش بودهایم سپاسگزاریم؛ آن توافقی که برای بازگرداندن همه عزیزانمان به خانه است.»
آنها این توافق را «تاریخی» خواندند و از آقای نتانیاهو خواستند که «فوراً دستور توقف جنگ در غزه را صادر کند، جنگی که همچنان سرنوشت گروگانهای ما را به خطر میاندازد.»
حماس میگوید که پیشنهاد آتشبس آمریکا را دریافت نکرده است.
یک مقام ارشد حماس به بیبیسی گفت که این گروه هیچ طرح آتشبسی از سوی دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، از طریق میانجیها دریافت نکرده است.
این مقام گفت که حماس همچنان آماده بررسی هر پیشنهادی است که بتواند به جنگ در غزه پایان دهد. اما او تأکید کرد که هر توافقی باید منافع فلسطین و خروج کامل اسرائیل از غزه را تضمین کند و جنگ را به پایان برساند.
این مقام در پاسخ به سؤالی در مورد سلاحهای این گروه گفت: «سلاحهای مقاومت تا زمانی که اشغال ادامه دارد، خط قرمز هستند.
«مسئله سلاح فقط میتواند در چارچوب یک راه حل سیاسی که تضمین کننده تأسیس یک کشور مستقل فلسطینی در مرزهای ۱۹۶۷ باشد، مورد بحث قرار میگیرد.»
توافقنامههای ابراهیم که در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ در سال ۲۰۲۰ امضا شد، همچنان یکی از دستاوردهای مورد علاقه رئیس جمهور است.
این چیزی است که او اغلب به آن اشاره میکند و امیدوار است که تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ غزه در نهایت بتواند آن را به کشورهای دیگر گسترش دهد و بحرین، امارات متحده عربی، مراکش و سودان نیز به فهرستش اضافه شوند.
تلاشها برای گسترش این بلوک با شروع جنگ غزه به مانع برخورد کرد و با چرخش شدید افکار عمومی در سراسر خاورمیانه علیه اسرائیل، پیچیدهتر شد.
او گفت: «اسرائیل جایی نمیرود. آنها با سایر مردم و کشورهای منطقه، از سوریه گرفته تا لبنان و عربستان سعودی، همزیستی خواهند کرد.»
آقای ترامپ افزود: «وعده خاورمیانه جدید به وضوح در دسترس ماست.»
در حال حاضر حدود ۷۵ درصد از ۱۹۳ کشور عضو سازمان ملل، کشور فلسطین را به رسمیت میشناسند.
در سازمان ملل، کشور فلسطین وضعیت «کشور ناظر دائمی» را دارد که اجازه مشارکت میدهد اما حق رأی ندارد.
با به رسمیت شناختن توسط بریتانیا و فرانسه در هفته گذشته، کشور فلسطین اکنون از سوی چهار عضو از پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل یعنی چین، روسیه، بریتانیا و فرانسه پشتیبانی میشود.
چین و روسیه هر دو در سال ۱۹۸۸ کشور فلسطین را به رسمیت شناختند.
این امر ایالات متحده، قویترین متحد اسرائیل، را در اقلیت یک نفره قرار میدهد.
واشنگتن از آغاز به کار تشکیلات فلسطینی در اواسط دهه ۱۹۹۰ که در حال حاضر به ریاست محمود عباس است، آن را به رسمیت شناخت.
از آن زمان، چندین رئیس جمهور حمایت خود را از ایجاد نهایی یک کشور فلسطینی ابراز کردهاند اما دونالد ترامپ جزو آنها نیست.
سخنانآقای نتانیاهو تمام شد و آقای ترامپ که قبل از نخست وزیر نتانیاهو حرف زده بود گفت اکنون زمان مناسب برای پاسخ دادن به سوالات خبرنگاران نیست و آقای نتانیاهو هم با او موافقت کرد و هر دو از سالن خارج شدند.
با ما همراه باشید، ما به محض اینکه بتوانیم، تحلیلها و جزئیات بیشتری را برای شما ارائه خواهیم داد.
بنیامین نتانیاهو گفت که آنها این مبارزه «وحشتناک» را برای ماندن حماس در غزه انجام ندادند.
او در ادامه افزود که تشکیلات فلسطینی بدون انجام یک «بازسازی اساسی و واقعی» نمیتواند نقشی در غزه داشته باشد.
او تاکید کرد که این طرح صلح میتواند «آغازی جدید» برای غزه و کل منطقه خاورمیانه باشد و توافقنامه ابراهیم میتواند «دوباره احیا» شود و به سایر کشورهای عرب و مسلمان گسترش یابد.
آقای نتانیاهو میگوید که همه گروگانها چه زنده و چه مرده، باید ظرف ۷۲ ساعت به اسرائیل تحویل داده شوند.
او میگوید که به همه طرفها فرصت داده شده است تا این کار را به صورت مسالمتآمیز انجام دهند، اما اگر حماس این طرح را رد کند، یا به فرض آن را بپذیرد و سپس آن را اجرا نکند، «ما کار را تمام خواهیم کرد».
او گفت: «این کار را میتوان به روش آسان یا به روش سخت انجام داد، اما انجام خواهد شد.»
منبع تصویر، EPA
بنیامین نتانیاهو در سخنان خود گفت که دیدار امروز با نخستوزیر نتانیاهو نه تنها گامی حیاتی برای پایان دادن به جنگ غزه، بلکه برای فراهم کردن زمینه صلح در سراسر خاورمیانه است.
آقای نتانیاهو با اشاره به طرح صلح ۲۰ مادهای آقای ترامپ گفت: «من از طرح شما برای پایان دادن به جنگ غزه حمایت میکنم.»
نخستوزیر اسرائیل میگوید که این طرح تضمین میکند که اسرائیل دیگر از سوی حماس تهدید نشود.
او در ادامه از سربازان اسرائیلی که به گفته او «مانند شیر» علیه «بربریت» میجنگند، تشکر کرد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هم اکنون در حال سخنرانی است.
او با تشکر از آقای ترامپ برای میزبانی مجدد از او در کاخ سفید و به خاطر «دوستی و رهبری» او صحبت خود را آغاز کرد.
نخستوزیر اسرائیل آقای ترامپ را «بزرگترین دوستی که اسرائیل تاکنون در کاخ سفید داشته است» نامید و گفت هیچکس دیگری به این مقام نزدیک نیست.
