آنچه گذشت: دومین سالگرد کشته شدن مهسا امینی با واکنش‌های فراوان در داخل و خارج ایران همراه شد

درحالی‌که روز یکشنبه همزمان با دومین سالگرد کشته شدن مهسا امینی، اصناف در شهرهای کردنشین ایران اعتصاب کرده‌اند و در سقز، زادگاه او جو امنیتی حاکم بود، در کشورهای مختلف دنیا تجمع‌های اعتراضی به مناسبت دومین ساگرد کشته شدن او در بازداشت پلیس اخلاقی برپا شد. زنان زندانی سیاسی در اوین با اعتصاب غذا به اعتراض‌ها پیوسته‌اند. منابع مختلف گزارش‌ کردند که نهادهای امنیتی به خانواده مهسا امینی اجازه خروج از خانه و برگزاری مراسم ندادند و راه‌های ورودی به گورستان آیچی، محل خاکسپاری او را مسدود کردند. در همین حال گزارش‌ها از بازداشت‌ و احضار گسترده فعالان در ارتباط با سالگرد کشته‌شدن مهسا امینی حکایت دارد.

پوشش زنده

  1. آنچه گذشت...

    پوشش زنده ما از تحولات دومین سالگرد کشته شدن مهسا امینی در اینجا به پایان می‌رسد.

    ۲۵ شهریور، همزمان با دومین سالگرد کشته‌شدن مهسا (ژينا) امینی در بازداشت گشت ارشاد پلیس ایران، مخالفان جمهوری اسلامی در داخل و خارج از این کشور با زنده نگه داشتن یاد او تاکید کردند که آنچه اعتراضات زن، زندگی، آزادی برای جامعه مدنی این کشور در پی داشته «بازگشت ناپذیر» است.

    لطفا برای مرور برخی از این تحولات به پایین همین صفحه و همچنین شبکه‌های اجتماعی ما سر بزنید.

    شاید واکنش‌های متعددی که امروز برخی از آنها را برایتان گزارش کردیم را بتوان در جملات مادر مهسا امینی، مژگان افتخاری خلاصه کرد که امروز در صفحه اینستاگرامش نوشت: «این چه رسم و مروتی است که دختر ردا بلندت را با آن لچک و روسری تا به پا افتاده، گرفتار سیه رویانی شود که چشم دیدن زییایی دختر میهن‌شان را نداشتند» و اضافه کرده آنان «بر پیشانی جهان رسوای ابدی تاریخ می‌شوند».

  2. ادامه واکنش‌ها به دومین سالگرد کشته شدن مهسا امینی

    واکنش‌ها به دومین سالگرد کشته شدن مهسا امینی و آغاز اعتراضات زن، زندگی، آزادی همچنان ادامه دارد. برخی از آنها را که امروز در شبکه‌های اجتماعی بی‌بی‌سی فارسی برایتان منتشر کردیم را در زیر بخوانید:

    • داریوش اقبالی، خواننده: در حالیکه «سرکوب حکومت و از هم گسستگی اپوزیسیون» را عامل سکون این جنبش خواند اما گفت دستاوردهای اجتماعی و سیاسی آن پابرجا خواهد ماند. داریوش در اینستاگرامش با انتشار ویدیویی از کشته‌شدگان نوشت: «برای پیروزی در آینده، ما ابتدا باید اختلافات درونی خود را کنار بگذاریم و به همبستگی برسیم و به آن پایبند باشیم.»
    • صدیقه وسمقی، دین‌پژوه و اسلام‌شناس در پیامی صوتی با عنوان «ما ایستاده‌ایم» گفت: «زخم سرکوب‌های زنان در این ۴۵ سال التیام نخواهد یافت مگر اینکه زنان به حقوق خود دست پیدا کنند.» او گفته: «ما زنان ایستاده‌ایم و حاضر نیستیم از حقوق انسانی خود دست بکشیم.»
    • آرش صادقی، فعال حقوق بشر و زندانی پیشین در ایکس نوشت: «دو سال گذشت. نام او رمز و نماد یک جنبش شد... فراموش نکنیم ما وارثان امید هستیم. امید به فردایی بهتر. مهسا یاد تو و صدای تو در فریادهای همه ما جاریست. این صدا خاموش نخواهد شد. مهسا جان، یادت گرامی و راهت پر رهرو باد.»
  3. زندانیان سیاسی قزلحصار برای سالگرد کشته شدن مهسا امینی مراسم ویژه برگزار کردند

    قزلحصار

    منبع تصویر، اقتصاد نیوز

    زندانیان سیاسی محبوس در ندامتگاه قزلحصار، امروز ۲۵ شهریور، به مناسبات دومین سالگرد کشته شدن ژینا (مهسا) امینی مراسمی در بند زندانیان سیاسی واحد ۴ زندان قزلحصار برگزار کردند.

    بنابر اخباری که از داخل قزلحصار به دست ما رسیده این مراسم با یاد وخاطره ژینا و دیگر جانباختگان اعتراضات ۱۴۰۱ شروع شده و درادامه زندانیان با شعرخوانی و سرودخوانی یاد ژینا و تمام کشته‌شدگان را گرامی داشتند و «برحق دادخواهی و مخالفت با اعدام تاکید کردند».

    در گزارش ارسال شده از این زندان آمده که در ادامه این مراسم جمعی از زندانیان سیاسی با دادن شعار مخالفت خود را با اعدام و احکام بغی اعلام کردند و براین نکته تاکید کردند که «احکام بغی و اعدام برای جلوگیری از قیام و سرکوب مردم است». یکی از شعارهایی که بنابر گزارشها در این مراسم سرداده شده این بوده: «داغ و درفش و زندان ... احکامِ بغی و اعدام ... شعله زَنَد در قیام.»

    در زندان قزلحصار کرج زندانیان ماه‌هاست کارزاری به نام «سه‌شنبه‌های نه به اعدام» راه انداخته‌اند و دست به اعتصاب غذا می‌زنند و تاکنون زندان‌های زیادی به حرکت اعتراضی آنها پیوسته‌اند.

  4. رضا پهلوی: دوشادوش هم در برابر رژیم جمهوری اسلامی بایستید، ما باهم قوی‌تریم

    شاهزاده رضا پهلوی

    منبع تصویر، Getty Images

    شاهزاده رضا پهلوی در دومین سالگرد کشته شدن مهسا امینی در پستی در شبکه ایکس نوشته است که صدای مهسا امینی همچنان زنده است.

    «راه همه قهرمانان جاویدنام وطن که جان خود را برای آزادی و سربلندی ایران فدا کردند، ادامه دارد. نام پرافتخارشان را با صدای رسا فریاد بزنید، داستان شجاعت شان را به اشتراک بگذارید، یاور خانواده‌های دلیرشان باشید و دوشادوش هم در برابر رژیم جمهوری اسلامی بایستید. ما باهم قوی‌تریم.»

    یکشنبه ۲۵ شهریور، دومین سالگرد کشته شدن مهسا امینی و آغاز اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ در ایران بود.

    گروه‌های زیادی از ایرانیان مخالف جمهوری اسلامی در پی فراخوان‌هایی در شهرهای مختلف جهان تجمع کردند. سیاستمداران، هنرمندان، شخصیت‌ها، احزاب و نهادهای ایرانی و بین‌المللی هم به این مناسبت واکنش نشان داده و پیام‌هایی را منتشر کردند.

    تصاویری از اعتصاب گسترده مغازه‌ها در سقز، سنندج، مهاباد، بوکان، اشنویه و دیواندره هم در داخل ایران منتشر شد.

    مهسا (ژینا) امینی در ۲۵ شهریور ۱۴۰۱، سه روز پس از بازداشت به دست ماموران گشت ارشاد، در بیمارستان کسری تهران جان باخت.

    مرگ او آغازگر جنبش «زن، زندگی، آزادی» شد که برای ماه‌ها سرتاسر ایران را فراگرفت و همزمان هزاران ایرانی مهاجر اعتراضات متعددی را در نقاط مختلف جهان علیه حکومت ایران و به ويژه آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی برگزار کردند.

  5. مولوی عبدالحمید: اگر در رابطه با حجاب تدبیر و حکمت به کار گرفته می‌شد، مهسا کشته نمی‌شد

    مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان

    منبع تصویر، MOLANAABDOLHAMID

    مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان در دومین سالگرد کشته شدن مهسا امینی در پستی در شبکه ایکس گفته است: «اگر در رابطه با حجاب از تدبیر و حکمت کار گرفته می‌شد، ژینا امینی کشته نمی‌شد.»

    او در این پست افزوده است: «و اگر قاتل وی را دستگیر و مجازات می‌کردند، افراد دیگری کشته نمی‌شدند و اتفاقات تلخ بعدی رخ نمی‌داد. لازمه آرامش و ثبات در جامعه اجرای عدالت بین شهروندان و ضابطان اجرایی است.»

    در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ در ایران، زاهدان هم شاهد اعتراضات گسترده‌ای بود. اعتراضات در این شهر برای مدت طولانی ادامه داشت و شهروندان پس از هر نماز جمعه با راهپیمایی شعارهایی علیه حکومت سر می‌دادند.

    اعتراضات جمعه‌ها در زاهدان همچنین به علت کشتار موسوم به جمعه خونین یا جمعه سیاه در این شهر بود که طی آن گزارش شد دست کم ۱۰۰ نفر با شلیک مستقیم ماموران از داخل یک پاسگاه پلیس کشته شدند. تجمع آن روز در مهر ماه ۱۴۰۱، همچنین در اعتراض به تجاوز فرمانده نیروی انتظامی به یک دختر نوجوان بلوچ شکل گرفته بود.

  6. شقایق نوروزی می‌گوید «عمومی شدن مساله تبعیض جنسی و جنسیتی» از دستاورهای جنبش مهسا بود

    مخالفان حکومت ایران دو سال بعد از اعتراض‌هایی که جمهوری اسلامی را با چالش‌های جدی مواجه کرد، کجا ایستاده‌اند و چه نگاهی به آینده دارند؟ شقایق نوروزی، فعال حقوق زنان و فعال برابری جنسی و جنسیتی در گفتگو با تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی درباره دستاوردهای اعتراضات ۱۴۰۱ گفت.

    توضیح ویدئو، شقایق نوروزی، فعال حقوق زنان و فعال برابری جنسی و جنسیتی
  7. سیما مرادبیگی از آسیب دیدگان اعتراضات ۱۴۰۱؛ رژیم شکست خورد و تنها سلاحی که برایش مانده سرکوب است

    سیما مرادبیگی از آسیب‌دیدگان اعتراضات ۱۴۰۱ در گفتگو با تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی جنبش زن زندگی آزادی را «یک انقلاب ذهنی» دانست و گفت: «انقلابی بود که در باور تک تک ایرانیان رخ داد. رژیم در این مورد شکست خورد و تنها سلاحی که اکنون دارد سلاح سرکوب است».

    توضیح ویدئو، سیما مرادبیگی از آسیب‌دیدگان اعتراضات
  8. الهه توکلیان از آسیب دیدگان چشمی اعتراضات: قدرت در اتحاد است

    الهه توکلیان از آسیب دیدگان چشمی اعتراضات جنبش زن، زندگی، آزادی در گفتگویی با مهرنوش پورضیایی،‌ خبرنگار بی‌بی‌سی فارسی گفت که قدرت در اتحاد است و این چیزی است که جمهوری اسلامی از آن وحشت دارد.

    او همچنین گفت که ما از نام مهسا که یک رمز شد به قدرت رسیدیم و می‌توانیم به اتحاد و قدرت بیشتری هم برسیم.

    توضیح ویدئو، الهه توکلیان از آسیب دیدگان چشمی اعتراضات
  9. گفتگو با حامد اسماعیلیون، فعال حقوق بشر و از چهره‌های مخالف جمهوری اسلامی ایران

    همزمان با دومین سالگرد کشته شدن مهسا امینی، تجمع اعتراضی در تورنتو کانادا برگزار شده است.

    خشایار جنیدی، خبرنگار بی‌بی‌سی فارسی در گزارشی از تجمع ایرانیان در تورنتو، گفتگویی هم داشته است با حامد اسماعیلیون، فعال حقوق بشر و از اعضای خانواده‌های قربانیان هواپیمای اوکراینی.

    آقای اسماعیلیون در دو سال گذشته نقشی مهم در برگزاری تجمعات اعتراضی در شهرهای مختلف جهان داشته است.

    توضیح ویدئو، تجمع اعتراضی در تورنتو و گفتگو با حامد اسماعیلیون
  10. برگزاری تجمعات اعتراضی در شهرهای مختلف جهان

    در دومین سالگرد کشته شدن مهسا (ژینا) امینی و آغاز اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ در ایران، گروه‌های زیادی از ایرانیان مخالف جمهوری اسلامی در پی فراخوان‌هایی در شهرهای مختلف جهان دست به تجمع زدند.

    در این ویدیو بخش‌هایی از ویدیوهایی از تجمع در هامبورگ، لاهه، پاریس، اسلو، استکهلم، واشنگتن و نیویورک را ببینید که به دست بی‌بی‌سی فارسی رسیده است.

    توضیح ویدئو، تجمع در هامبورگ، لاهه، پاریس، اسلو، استکهلم، واشنگتن و نیویورک
  11. پدر مهسا امینی از اعتصاب و همدردی بسیار گسترده قدردانی کرد

    امجد امینی، پدر مهسا (ژینا) امینی در پیامی در استوری اینستاگرامش از اعتصاب و همدردی بسیار گسترده اصناف، کسبه، مغازداران و همه مردم مناطق کردنشین و ایرانیان در نقاط مختلف جهان در دومین سالگرد کشته شدن دخترش قدردانی کرده است.

    او همچنین گفته است که این همدردی، هشدار و پیام اعتراضی روشنی است به مسئولان امر که هر گز نباید فرزندان این مملکت را بی محابا مشابه آن چه بر سر ژینا و ژیناها آمد مورد ظلم و ستم قرار داد.

    امجد امینی
  12. پست اینستاگرامی سفارت آلمان در تهران به مناسبت دومین سالگرد کشته شدن مهسا امینی

    اینستاگرام سفارت آلمان در تهران پستی به مناسبت دومین سالگرد کشته شدن مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد منتشر کرده است.

    در این پست در زیر نام مهسا امینی، تاریخ تولد و تاریخ کشته شدن او نوشته شده است.

    سفارت آلمان
  13. شاهد عینی درباره شرایط امنیتی سقز: مردم متحد شده‌اند و حکومت درمانده شده است

    یک شاهد عینی از سقز، شهر مهسا (ژینا) امینی، تصاویر و توصیفی از شرایط امنیتی این شهر برای بی‌بی‌سی ارسال کرده است.

    این مخاطب با توصیف محدودیت‌های امنیتی سقز از ادامه اعتصاب مغازه‌داران در بعدازظهر و حضور ماموران در ورودی آرامگاه آیچی می‌گوید: «مردم متحد شده‌اند و حکومت درمانده شده است.»

    تصاویری از اعتصاب گسترده مغازه‌ها در سقز، سنندج، مهاباد، بوکان، اشنویه و دیواندره در روز یکشنبه ۲۵ شهریور در سالگرد کشته شدن مهسا (ژینا) امینی منتشر شده است.

    توضیح ویدئو، شاهد عینی با توصیف شرایط سقز
  14. گفتگو با بهنوش صباح از برگزار کنندگان تجمع اعتراضی امروز در لندن

    امروز در دومین سالگرد کشته شدن مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد شماری از ایرانیان در شهرهای مختلف جهان از جمله لندن دست به تجمع های اعتراضی زدند.

    روجا اسدی، خبرنگار بی‌بی‌سی فارسی با بهنوش صباح از برگزار کنندگان تظاهرات امروز در لندن گفتگویی داشته است. خانم صبا گفته است که هدف از برپایی این تظاهرات این است که بگوییم جنبش زن، زندگی، آزادی به پایان نرسیده و همچنان ادامه دارد.

  15. دومین سالگرد مهسا؛ چطور زنان ایرانی خطوط قرمز حجاب را جابجا کردند

    اکنون دو سال از گسترده‌ترین اعتراضات ضد حکومتی در ایران می‌گذرد. اعتراضاتی که حقوق و آزادی زنان برای پوشش یکی از اصلی‌ترین محورهای آن بود. در شرایطی که این روزها حضور با پوشش اختیاری در خیابان‌ برای زنان هزینه‌های جدی اقتصادی و جانی به همراه دارد و آنها به طور مداوم در معرض تهدید و سرکوب خشن قرار دارند، زنانی که بی‌بی‌سی فارسی با آنها صحبت کرده به دستاوردهایشان افتخار می‌کنند.

    ادامه مطلب را اینجا بخوانید.

  16. مینا سلطانی، مادر شهریار محمدی: مادران دادخواه نترسند و متحد باشند

    یک فایل صوتی از مینا سلطانی، مادر شهریار محمدی منتشر شده است که او در آن خانواده و مادران کشته‌شدگان در اعتراضات سال ۱۴۰۱ را به ادامه دادخواهی تشویق می‌کند و از آن‌ها می‌خواهد که نترسند و متحد باشند.

    صدای خانم سلطانی که پیش از بازداشت او ضبط شده است، در جریان تجمع مخالفان جمهوری اسلامی در لندن پخش شد.

    مینا سلطانی در این فایل با تاکید بر ادامه راه دادخواهی، خطاب به مادران کشته‌شدگان می‌گوید: «نترسید و اتحاد داشته باشید. دایه مینا هر جای دنیا که هست، با شماست.»

    روز چهارشنبه ۲۱ شهریور ماه اعلام شد که مینا سلطانی بازداشت شده و «به مکان نامعلومی منتقل شده است». پس از آن خانواده خانم سلطانی گفتند که اداره اطلاعات ارومیه او را بازداشت کرده است.

    میلاد محمدی، برادر شهریار محمدی از جانباختگان اعتراضات ۱۴۰۱ نوشته است: «مسئولیت جان مادرم به عهده جمهوری اسلامیست. با بازداشت خانواده‌‌های‌مان نمی‌توانید صدای ما را خفه کنید.»

    در روزهای گذشته و در آستانه دومین سالگرد اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، گزارش‌هایی از فشار فزاینده نهادهای امنیتی به فعالان مدنی و خانواده‌های دادخواه منتشر شد و امروز از سقز گزارش شد که ماموران امنیتی با تهدید بازداشت از خروج خانواده مهسا امینی از خانه جلوگیری کرده‌اند.

  17. عبدالله مهتدی: اعتصاب عمومی در شهرهای کردستان موفقیت بسیار بالایی داشت

    عبدالله مهتدی دبیرکل حزب کومله کردستان ایران

    عبدالله مهتدی، دبیرکل حزب کومله کردستان ایران، در شبکه اجتماعی ایکس در پستی از «موفقیت بسیار بالای اعتصاب عمومی در شهرهای کردستان» نوشت.

    او با اشاره به اعتصاب گسترده در سقز نوشت: «زادگاه ژینا یکپارچه تعطیل است.»

    امروز در دومین سالگرد مهسا ژینا امینی، کسبه در شماری از شهرهای کردنشین ایران از جمله مریوان، اشنویه و بوکان اعتصاب کردند.

    عبدالله مهتدی دبیرکل حزب کومله کردستان ایران است که یک حزب چپگرا و طرفدار خودمختاری برای کردهای ایران است. عبدالله مهتدی از ۱۳۶۲ تا ۱۳۷۲ دبیرکل حزب کمونیست ایران بود. او اما بعدتر در سال ۲۰۰۰ میلادی همراه بخش بزرگی از اعضای کومله از حزب کمونیست ایران جدا شد.

  18. گزارش‌ها از بازداشت‌ و احضار گسترده فعالان در ارتباط با سالگرد کشته‌شدن مهسا امینی

    شبکه حقوق بشر کردستان در گزارشی نوشته است «در ادامه موج بازداشت» شهروندان و فعالان کرد، «رضا علایی، فیلمساز اهل بانه توسط نیروهای امنیتی در این شهر بازداشت شد. همچنین میلاد پیرانی و زانیار افسری، دو شهروند کُرد در شهرهای دیواندره و مریوان نیز توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شده‌اند».

    این نهاد ناظر بر وضعیت حقوق بشر در گزارش خود نوشته است در روزهای گذشته نیروهای وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه «دست‌کم ۲۱ فعال و شهروند کرد در شهرهای مهاباد، اشنویه، پیرانشهر، دیواندره، مریوان، سروآباد، بوکان و بانه» را بازداشت کرده‌اند. بنابر این گزارش، در همین مدت «۱۴ فعال صنفی معلمان کردستان نیز به دادسرای عمومی و انقلاب سنندج احضار شده‌اند».

    در روزهای گذشته و در آستانه دومین سالگرد اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، گزارش‌هایی از فشار فزاینده نهادهای امنیتی منتشر شده بود.

    با این حال در خارج ایران، معترضان مراسم‌ و تجمع‌ها را در دومین سالگرد مهسا امینی بر پا کرده‌اند.

  19. انجمن خانواده‌های جانباختگان پرواز اوکراینی: پس از دو سال می‌توان گفت که جنبش عدالت‌خواهی و آزادی‌خواهی مردم ایران زنده‌تر از همیشه نفس می‌کشد

    انجمن خانواده‌های جانیاختگان پرواز ۷۵۲ در دومین سالگرد کشته شدن مهسا ژینا امینی و آغاز اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ در ایران در بیانیه‌ای نوشته است «پس از دو سال می‌توان گفت که جنبش عدالت‌خواهی و آزادی‌خواهی مردم ایران زنده‌تر از همیشه نفس می‌کشد.»

    نویسندگان بیانیه با اشاره به اعتراضات دو سال پیش نوشته‌اند «دادخواهان، زنان، معلم‌ها، کارگران، پرستاران، بازنشستگان، دانشجویان و بسیاری از مردم در پی عدالت و آزادی هستند و می‌دانند رسیدن به دموکراسی دیگر هدفی دور از دسترس نیست.»

    انجمن خانواده‌های جانباختگان پرواز ۷۵۲ در بیانیه خود نوشته‌اند: «ما در خارج از کشور در برابر ظلم و بی‌عدالتی ساکت ننشستیم. ما در پیوند با هموطنان شجاع‌مان در ایران به خیابان‌ها آمدیم، در راهپیمایی‌های بزرگ شرکت کردیم، رسانه‌های دنیا را دعوت کردیم تا عمق جنایت‌پیشگی حکومت اسلامی را به اطلاع افکار عمومی دنیا برسانند و‌ تلاش کردیم صدای ایران در دنیای آزاد باشیم.»

    پرواز ۷۵۲ هواپیمایی اوکراین در دی ماه ۱۳۹۸ هدف پدافند هوایی سپاه پاسداران قرار گرفت.

  20. گزارش فرین عاصمی از جو امنیتی در سقز و تهدید خانواده امینی

    یک منبع نزدیک به خانواده مهسا امینی به بی‌بی‌سی فارسی گفته است نیروهای امنیتی خانواده امینی را تهدید کرده‌اند که در صورت خروج از منزل بازداشت می‌شوند.

    گزارش فرین عاصمی را ببینید:

    توضیح ویدئو، گزارش فرین عاصمی از جو امنیتی در سقز و اعتصاب بازاریان