اجلاس شرمالشیخ با حضور رهبران حدود ۲۰ کشور برگزار شد و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، سند آتشبس غزه را امضا کرد. بعد از آقای ترامپ، عبدالفتاح سیسی، رئیسجمهور مصر، شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر و رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه هم اسنادی را امضا کردند. اجلاس صلح خاورمیانه در شرمالشیخ پس از آن برگزار میشود که حماس همه ۲۰ گروگان زنده اسرائیلی را تحویل داد و اسرائیل هم حدود ۲۰۰۰ زندانی و بازداشتی فلسطینی را آزاد کرد.
با فرا رسیدن نیمه شب در غزه و تلآویو و تحولات تاریخی که این منطقه از جهان در چند ساعت گذشته شاهد بود، به نظر میرسد خاورمیانه دوشنبه شب را آرام به صبح خواهند رساند.
پوشش زنده ما از این تحولات هم در این به پایان میرسد. لطفا برای مرور جزییات به پایین همین صفحه بروید و آن را ورق بزنید تا هم جزییات را از صبح دوشنبه تا ساعات پایانی آن بخوانید.
«هالو تراست» یک موسسه خيريه مستقر در بريتانيا، به بیبیسی خبر داده است كه در حال آماده کردن يك تيم ۱۰۰ نفره از كارشناسان خنثیسازی بمب است تا به غزه اعزام شوند و مقادير بسيار زياد مهمات منفجر نشده باقی مانده از دو سال جنگ را از میان بردارند.
از ميان دهها هزار بمبی كه موسسه هالو میگويد بر سر غزه فروریخته شده احتمالا ده درصد هنوز منفجر نشدهاند، اما فقط زمانی رقم واقعی مشخص خواهد شد كه كارشناسان در كنار كارگران ساختمانی جستجوهای خود را آغاز كنند.
اين كار خطرناك و به هیچ وجه ساده نيست. موسسه هالو میگوید كه با توجه به اينكه بخش زيادی از غزه زير آوار دفن شده است، كارشناسان خنثیسازی بمب مجبور خواهند بود بر اساس يك سيستم اولويتبندی شده عمل كنند، همان طور كه در سوريه هم همین کار را کردند.
همچنین به دليل احتمال وجود بقايای انسانی مدفون شده در زیر آوارها، آنها با يك «امام و مقام مذهبی» كار خواهند كرد تا اطمينان یابند كه ملاحظات لازم نسبت به آيينهای اسلامی رعايت میشود.
هالو برآورد کرده كه اعزام كارشناسان خود به هر مدرسه، بيمارستان و اردوگاه و پاكسازی آنها از مواد منفجره بیش از ۷۰ میلیون دلار در سال هزينه بردارد.
هالو می گويد بر خلاف باور رایج، يكی از خطرناكترين زمانها در يك درگيری هنگامی است كه مردم پيش از آنكه منطقه امن باشد برای بازسازی خانههای خود هجوم میآورند.
منبع تصویر، Reuters
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، که به شرمالشیخ رفته بود به خبرنگاران گفت که خود را برای عضویت در «هیئت صلح» داوطلب نکرده است.
این هیئت قرار است جمعی از تکنوکراتها را در خود جای دهد که انتظار میرود بر دوره انتقالی اداره غزه و برنامههای بازسازی آن نظارت کنند.
آقای استارمر میگوید که او بریتانیا را بیشتر برای کار کردن در پشت صحنه، نظارت بر آتشبس و خلع سلاح و حماس پیشقدم کرده است.
برای پیش زمینه لازم به یادآوری است که در طرح ۲۰ ماده ای دونالد ترامپ برای آتشبس در غزه، خلع سلاح حماس یکی از شروط ذکر شده است اما این گروه هنوز از پذیرش این بخش توافق خبر نداده است.
همچنین پیش از این، گزارش شده بود که تونی بلر، نخست وزیر اسبق بریتانیا قرار است یکی از شناختهشدهترین چهرههای جهانی در دوره انتقالی غزه باشد هر چند این موضوع هنوز به طور قطعی رسمیت نیافته است.
آزادی گروگانها بعد از دو سال و یک هفته در کنار آزادی صدها فلسطینی زندانی و بازداشتی، صحنههای دلگرمکنندهای در غزه و اسرائیل پدید آورد و همزمان کمی آنطرفتر در شرمالشیخ، رهبران خاورمیانه در کنار دونالد ترامپ، کییر استارمر و چند رهبر دیگر جهان سند آتشبس در غزه را امضاء کردند به این امید که پایانی باشد بر جنگ در دو سال گذشته.
برخی از این لحظات تاریخی را در قاب تصاویر زیر ببینید.
منبع تصویر، Reuters
منبع تصویر، Reuters
منبع تصویر، Reuters
منبع تصویر، Getty Images
منبع تصویر، Reuters
منبع تصویر، EPA
بیست گروگان اسرائیلی بازگردانده شدند: کمیته بینالمللی صلیب سرخ میگوید که بازگشت ۲۰ گروگان و بقایای چهار گروگان کشته شده به اسرائیل را تسهیل کرده است.
آزادی زندانیهای فلسطینی: تقریبا ۲۰۰۰ زندانی فلسطینی نیز به غزه و کرانه باختری بازگردانده شدهاند.
شناسایی اجساد گروگانهای اسرائیلی: ارتش اسرائیل میگوید چهار تابوت از گروگانهای کشتهشده اکنون در اسرائیل است و مراحل شناسایی آنها در حال انجام است.
نشست شرمالشیخ ودیدار رهبران جهان: دونالد ترامپ و بیش از ۲۰ رهبر جهان در مصر دیدار کردند و سند مربوط به توافق آتشبس غزه را امضا کردند. دونالد ترامپ این روز را روزی نامید که مردم «برای آن کار، تلاش، امیدواری و دعا کردند.»
در پی آزادی ۲۰ گروگان زنده اسرائیلی و همچنین انتشار خبرهایی در این باره که بیشتر گروگانهای فوت شده امروز برنمیگردند، احساسات متفاوتی در میدان گروگانها در تلآویو به چشم میخورد.
نائور کوهن به من میگوید که «از بازگشت گروگانهای زنده بسیار هیجانزده است».
او میگوید: «بالاخره آنها به خانه برگشتند.» اما اضافه میکند «هنوز گروگانهایی در غزه هستند که باید بازگردانده شوند.»
یاکوف و دانا تاب که در همان نزدیکی بودند به من گفتند که احساس «شادی و غم» میکنند.
یاکوف میگوید: «ما خوشحالیم که همه زندهها اینجا هستند، اما ۲۸ جسد وجود دارد و آنها امروز فقط چهار جسد را میآورند. این برای خانوادههای آنها و همچنین برای ما، به عنوان یک ملت، وحشتناک است. آنها بخشی از ما هستند.»
دانا اضافه میکند: «ما باید از همه اینها بهبود پیدا کنیم.»
منبع تصویر، PA Media
عبدالفتاح سیسی، رئیسجمهور مصر میگوید دونالد ترامپ نشان نیل، بالاترین نشان افتخار دولتی در این کشور را دریافت خواهد کرد.
آقای سیسی گفته است که این «بالاترین نشان افتخار دولتی» در مصر است و «به سران کشورها یا کسانی که خدمات بزرگی به بشریت ارائه میدهند» اعطا میشود.
نشان نیل، که به آن «گردنبند نیل» نیز گفته میشود، به پاس قدردانی از مشارکتهای برجسته افراد در خدمت به مصر یا بشریت به آنها اعطا میشود.
این نشان از طلای ناب ساخته شده و زنجیری با سه نقش مربع شکل در هم تنیده است، که هر کدام دارای یک گل طلایی دایرهای شکل هستند و با سنگهای یاقوت و فیروزه مزین شده است.
بخش دیگری از اولین مرحله آتشبس اسرائیل و حماس، امروز با مبادله گروگانهای اسرائیلی و زندانیان فلسطینی به اجرا درآمد.
اجرای آتشبس غزه، جمعه دهم اکتبر، زمانی شروع شد که ارتش اسرائیل اعلام کرد به خطوط تعیین شده در توافق صلح عقبنشینی میکند.
بر اساس تازهترین تصویر ماهوارهای از غزه به تاریخ ۱۱ اکتبر (دو روز پیش) که بخش راستیآزمایی بیبیسی بررسی کرده، نیروهای ارتش اسرائیل به موقعیتهایی عقبنشینی کردهاند که در تصویر با نقاط قرمز مشخص شده است.
به نظر میرسد نیروهای اسرائیل پشت خط عقبنشینی مستقر هستند و انتظار میرود که منطقه نزدیک به این خط را «منطقه مرگ» تلقی کنند.
ارتش اسرائیل همچنان ۵۳ درصد از خاک غزه را در اشغال دارد و قرار است در مراحل بعدی آتشبس بهمرور از قسمتهای دیگر نوار غزه عقبنشینی کند.
دو سال جنگ در غزه خرابیهای زیادی هم به وجود آورده، نقاط قرمزی که روی نقشه میبیند مناطق آسیبدیده در باریکه غزه تا تاریخ دوم اکتبر ۲۰۲۵ است.
برآوردهای سازمان ملل حاکی از آن است که بیش از ۹۰ درصد خانهها در غزه آسیب دیده یا نابود شدهاند و سیستمهای بهداشت، آب، فاضلاب و بهداشت محیط کاملا فروپاشیدهاند.
در نوار غزه، شهر غزه بیشترین آسیب را دیده و کارشناسان تحت حمایت سازمان ملل میگویند که شهر غزه دچار قحطی است.
منبع تصویر، REU
با پایان یافتن مراسم امضای سند آتشبس غزه، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا شرم٬الشیخ را به مقصد واشنگتن ترک کرد.
او در هنگام ترک مصر و پیش از سوار شدن هواپیما برای گفتگو با رسانهها توقف نکرد ولی برای حضار دست تکان داد.
منبع تصویر، Getty Images
در میان رهبران جهان که امروز پیش از مراسم امضا با دونالد ترامپ دست دادند، محمود عباس، رئیس تشکیلات فلسطینی بود.
آقای عباس در دوره اول ریاست جمهوری دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۷ میلادی با او دیدار کرده بود.
دیدار امروز پس از آن بود که ایالات متحده ماه پیش با لغو ویزای محمود عباس و دیگر مقامهای فلسطینی، مانع از حضور آنها در مجمع عمومی سازمان ملل شده بود.
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، تشکیلات فلسطینی را به «تضعیف» تلاشهای صلح متهم کرده بود.
کمیته بینالمللی صلیب سرخ میگوید تابوتهای حامل ۴ گروگان اسرائیلی را به مقامهای این کشور تحویل داده است.
این نهاد در بیانیهای نقش خود را در تسهیل بازگشت گروگانهای زنده به اسرائیل و اسرای فلسطینی به غزه و کرانه باختری به عنوان بخشی از توافق آتشبس تأیید کرده است.
ارتش اسرائیل در بیانیهای گفته است که آنها «برای انجام مراحل شناسایی» به مرکز ملی پزشکی قانونی منتقل خواهند شد.
ارتش اسرائیل پیشتر گفته بود صلیب سرخ دو تابوت دیگر حاوی اجساد گروگانهای اسرائیلی را در غزه دریافت کرده است.
در بیانیه مشترک ارتش اسرائیل و سازمان اطلاعات اسرائیل(شین بت) آمده بود که این تابوتها اکنون در حال حرکت به سمت نیروهای اسرائیلی در غزه هستند، جایی که دو جسد دیگر از گروگانهای کشته شده در آنجا قرار دارند.
پیش از این، حماس فهرستی از اسامی چهار گروگان منتشر کرده بود و گفته بود اجساد آنها امروز به اسرائیل بازگردانده خواهد شد.
به گفته مقامهای اسرائیلی، امروز ۱۹۶۸ زندانی فلسطینی آزاد شدند. بخش راستیآزمایی بیبیسی فهرست زندانیان فلسطینی آزادشده از سوی اسرائیل را به عنوان بخشی از توافق آتشبس غزه بررسی کرده است.
وزارت دادگستری اسرائیل و دفتر رسانهای زندانیان فلسطینی هر دو فهرستهایی مجزایی از زندانیان منتشر کردند. در مواردی که ممکن بود، بیبیسی دادههای ارائهشده در هر دو فهرست را با یکدیگر تطبیق داده است.
از میان ۲۵۰ زندانی با حبسهای طولانی مدت که قرار است توسط اسرائیل آزاد شوند:
وابستگیهای سیاسی زندانیان فلسطینی:
قدیمیترین فلسطینی زندانی، بازداشتش به سال ۱۹۸۶ بازمیگردد. نام او سمیر ابراهیم محمود ابو نعمه از اعضای جنبش فتح از بیتالمقدس است. سمیر ابراهیم محود ۶۴ ساله مسنترین زندانی در این فهرست است. جدیدترین فرد بازداشتشده محمد حسین عبدالعزیز ابو حدید، وابسته به حماس از اهالی الخلیل است که مارس ۲۰۲۵ بازداشت شده بود.در فهرست ۱۷۱۸ نفره از کسانی که امروز آزاد شدند و از تاریخ ۷ اکتبر ۲۰۲۳ در غزه بازداشت بودند، ۲ زن و ۵ فرد زیر ۱۸ سال هستند.
منبع تصویر، Getty Images
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، سند توافق آتشبس غزه را در اجلاس شرمالشیخ امضا کرد.
او در مقابل دوربینها پرسید: «ممکن است لطفا اسناد را بدهید؟»
بعد پوشهای سبز در مقابل آقای ترامپ قرار داده شد.
رئیسجمهور آمریکا سپس سند را امضا کرد و گفت: «سه هزار سال طول کشید تا به این رسیدیم. باور میکنید؟ و (این توافق) برقرار هم خواهد ماند.»
سپس پوشههای دیگری در مقابل عبدالفتاح سیسی، رئیسجمهور مصر، شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر و رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، قرار داده شد و آنها هم امضای خود را روی آنها ثبت کردند.
دونالد ترامپ بعد از آنکه به اتفاق عبدالفتاح سیسی، رئیسجمهور مصر، اجلاس صلح در شرم الشیخ را افتتاح کرد، در مقابل دوربینها مشغول دیدار با شماری از شرکتکنندگان در اجلاس بوده است.
در اینجا تصاویری از این دیدارهای آقای ترامپ را میبینید.
منبع تصویر، Getty Images
منبع تصویر، Reuters
منبع تصویر، Getty Images
منبع تصویر، Reuters
جمعیت بزرگی در خانیونس از زندانیان فلسطینی که بعد از آزادی به غزه باز گردانده شدند، استقبال کردند.
اسرائیل در مقابل تحویل داده شدن گروگانها، حدود دو هزار زندانی و بازداشتی فلسطینی را آزاد کرده است.
منبع تصویر، EPA
منبع تصویر، Reuters
منبع تصویر، Getty Images
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بعد از سخنرانی در پارلمان اسرائیل، وارد شرمالشیخ مصر شد؛ جائی که قرار است اجلاسی در مورد صلح در خاورمیانه با حضور رهبران بیش از ۲۰ کشور برگزار شود.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، و رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، از جمله رهبران شرکت کننده در اجلاس هستند.
منبع تصویر، Reuters
عبدالفتاح سیسی، رئیسجمهور مصر، با خوشامدگویی به هیئتها، شرمالشیخ را شهر صلح خواند.
آقای سیسی، در حالی که از طریق مترجم صحبت میکرد، توافق آتشبس را «دستاوردی بیسابقه» خواند.
او سپس به ترامپ گفت که رئیسجمهور آمریکا «تنها فردی» است که میتواند به جنگ در غزه پایان دهد.
رئیسجمهور مصر گفت که میخواهد برای بازگرداندن تمام اجساد باقیمانده گروگانها به اسرائیل تلاش و اطمینان حاصل کند که آتشبس همچنان برقرار میماند.
وقتی از آقای ترامپ پرسیده شد که مرحله دوم مذاکرات درباره توافق صلح چه زمانی آغاز خواهد شد، او پاسخ داد «شروع شده است».
او افزود که «مراحل تا حدی در هم آمیختهاند» و توضیح داد که در غزه نیاز به «پاکسازی» زیادی وجود دارد.
انجمن خانواده گروگانها و مفقودشدگان هفتم اکتبر خواستار «تعلیق فوری اجرای همه موارد توافق» تا زمان تحویل اجساد همه گروگانها شد.
اعضای این انجمن ساعاتی پیش گفتند که به آنها اطلاع داده شده است که امروز فقط اجساد چهار گروگان تحویل داده میشود.
مدتی بعد حماس نام چهار گروگانی را که قرار است اجسادشان را امروز تحویل دهد، تایید کرد.
این انجمن گفت که «نقض توافق» باید با «پاسخ بسیار جدی دولتها و میانجیگران» مواجه شود:
«هر دو طرف باید به توافق احترام بگذارند. اگر حماس تعهد خود را انجام ندهد، اسرائیل هم نباید این کار بکند.»
«ما خواستار بازگردانده شدن هر ۲۸ گروگان هستیم. تا زمان بازگشت آخرین گروگان، از هیچکدام چشمپوشی نخواهیم کرد.»
در همین حال، اسرائیل کاتس، وزیر خارجه اسرائیل، گفت که تحویل تنها چهار جسد «کوتاهی» حماس در عمل به تعهداتش است.
ارتش اسرائیل گفت که حماس «تابوت دو گروگان فوتشده» را به کمیته بینالمللی صلیب سرخ در غزه تحویل داده است.
در بیانیه ارتش آمده است که این دو تابوت در حال انتقال به ارتش و شینبت هستند و اجساد دو گروگان دیگر نیز منتقل خواهند شد.
ارتش اسرائیل هویت این افراد را فاش نکرده است اما حماس فهرست چهار گروگان را منتشر کرده بود که میگفت اجسادشان امروز به اسرائیل بازگردانده خواهد شد.
تا این لحظه، نه حماس و نه صلیب سرخ این انتقال را تأیید نکردهاند.
منبع تصویر، Anadolu via Getty Images
همزمان با تحویل گروگانهای اسرائیلی به صلیب سرخ در غزه، ۱۷۱۶ زندانی فلسطینی در نزدیکی بیمارستان ناصر غزه آزاد خواهند شد.
۲۵۰ تن از زندانیانی امنیتی فلسطینی که در اسرائیل به حبس ابد محکوم شده بودند قرار است در بیتالمقدس و کرانه باختری آزاد و ۱۰۶ نفرشان به خارج از کشور فرستاده شوند.
حماس در پیامی گفت آزادی گروگانها ناکارآمدی فشارهای نظامی اسرائیل را ثابت و آن کشور را مجبور به تسلیم کرد.
حماس و اسرائیل هر دو توافق کردهاند که از نشان دادن گروگانها و زندانیان آزاد شده خودداری کنند.
برگزاری هر گونه مراسم در کرانه باختری اشغالی ممنوع شده است و ارتش اسرائیل از دیروز چندین نفر را برای برگزاری جشن بازداشت کرده است.
به خانواده زندانیان در کرانه باختری هشدار داده شده است که از برگزاری جشن خودداری کنند.
