پایان پوشش زنده دومین جلسه مذاکرات ایران و آمریکا
ممنون از اینکه همراه ما بودید.
شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان از عباس عراقچی و استیو ویتکاف برای رویکرد مثبتشان به مذاکرات تشکر کرد و نوشت: « مذاکرات شتاب گرفته است و حتی میتوان انتظار رویدادی غیرمنتظره را کشید». وزیر خارجه ایران نیز پس از پایان دومین جلسه مذاکره با آمریکا گفت که گفتگوها در«فضای سازندهای برگزار شد و مذاکرات رو به جلو است.» او گفت که « در رابطه با یکسری اصول و اهداف توانستیم به تفاهم بهتری برسیم.»
ممنون از اینکه همراه ما بودید.
گفتوگو با کیوان حسینی، خبرنگار بیبیسی درباره مذاکرات هستهای در رم: کشیده شدن مذاکرات به دور سوم نشانهای از پیشرفت دیپلماتیک است. فضا به گفته منابع ایرانی سازنده بوده است اما جزئیات هنوز مشخص نیست. در حال حاضر، گفتوگوها بیشتر درباره چارچوب مذاکرات، نقش اروپا و خطوط قرمز دو طرف است. ایران تأکید دارد از حق غنیسازی نمیگذرد. هر دو طرف بهدلیل فشار اقتصادی ایران و تمایل به پرهیز آمریکا از جنگ انگیزه جدی برای ادامه گفتگو دارند.
امید معماریان، روزنامه نگار درباره مذاکرات ایران و آمریکا میگوید:
«آمریکا ممکن است با ادامه غنیسازی محدود ایران موافقت کند، اگر مطمئن شود ایران بهدنبال سلاح اتمی نیست. ایران تحت فشار نظامی شدید مذاکره میکند. آمریکا برای کسب یک دستاورد در سیاست خارجی تلاش دارد. مذاکرات غیرمستقیم کند و ناکارآمد است و احتمال گفتوگوی مستقیم پشت درهای بسته وجود دارد.»
جلسه دوم مذاکرات ایران و آمریکا به میزبانی سفارت عمان در رم، پایتخت ایتالیا، پایان یافت. جو مذاکرات به گفته طرف ایرانی سازنده توصیف شده است و حالا قرار است در روزهای آینده و تا دور بعدی مذاکرات عباس عراقچی و استیو ویتکاف، مذاکرهکنندگان ارشد دو طرف در روز شنبه آینده در عمان، تیمهای فنی و کارشناسی هم با هم جلساتی داشته باشند.
هنوز جزئیات دقیق آنچه در جلسه امروز مذاکرات در رم گذشته روشن نیست اما میتوان گفت مذاکرات تا جایی پیش رفته است که دو طرف اکنون در نظر دارند بر سر اصول و جزئیات فنی از طریق تیم کارشناسان وارد مذاکره شوند.
از جمله این مسایل میتوان به انباشت اورانیوم با غنای بالای ایران و آبشارهای متعدد سانتریفیوژهای پرسرعت ایران، اشاره کرد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران ساعتی بعد از پایان مذاکرات به حضور همزمان رافائل گروسی، مدیرکل آژانس در رم اشاره کرد و گفت نیازی به حضور او در گفتوگوها نبود اما مشاوره او در روند مذاکرات «مفید» است. بنابر بیانیه وزارت خارجه عمان، ایران و آمریکا توافق کردهاند تا وارد فاز بعدی مذاکره شوند: برای حصول اطمینان از نرفتن ایران به سوی تسلیحات هستهای، توسعه برنامه صلحآمیز هستهای ایران و رفع تحریمها.
همزمان گفته میشود که در روزهای گذشته صحبت از طرحی به میان آمده است که بر اساس آن، برنامه غنیسازی اورانیوم ایران میتواند توسط گروهی از کشورهای مختلف که در داخل ایران فعالیت میکنند، مدیریت شود. برخی از کارشناسان در این رابطه از مثلا ایجاد تأسیسات غنیسازی مشترک میان ایران و دیگر کشورهای منطقه نام میبرند که از قبل راکتور هستهای در خاک خود دارند.
اینکه ایران با چنین طرحی موافقت کند یا نه خود سوال دیگری است اما هر چه هست به نظر میرسد که گفتوگوها بویژه آنچه بین دو طرف امر ز در رم صورت گرفته تا حدی پیش رفته باشد که هر دو طرف ادامه آن را ممکن دیدهاند و توافق کردهاند تا آن را بپیمایند و به گفته طرف عمانی، شاید حالا آن چه که پیشتر بسیار دور مینمود، دیگر بعید و ناممکن نباشد.
بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان در حساب کاربر خود در شبکه اجتماعی ایکس از عباس عراقچی و استیو ویتکاف برای رویکرد مثبت آنها به مذاکرات تشکر کرد و نوشت: «مذاکرات شتاب گرفته است و حتی میتوان انتظار رویدادی غیرمنتظره را کشید»بیانیه وزارت خارجه عمان را که پیشتر منتشر شده بود اینجا بخوانید.
مسعود منیری، مدیر پروژههای نیروگاههای اتمی در شرکت فراماتوم کانادا میگوید: «ایران اصرار دارد غنیسازی را حفظ کند و این در حالی است که غنی سازی در ایران کاربردی ندارد و اصرار بر غنی سازی برای آمریکا شبهه برانگیز است. اگر مذاکرات فقط روی مسائل هستهای متمرکز شود و به برجام ارجاع داده شود، امکان توافق وجود دارد، اما پافشاری ایران بر غنیسازی داخلی توافق را شکننده میکند.»
فرشته پزشک، تحلیلگر روابط بینالملل از واشنگتن میگوید «هنوز زود است بگوییم مذاکرات ایران و آمریکا رو به جلو است، اما ادامه گفتوگوها نشان میدهد که به بنبست نرسیده است. لحن دو طرف مذاکره و عبور نکردن از خطوط قرمز یکدیگر نشانه مثبتی است. آمریکا انگیزه کافی برای پرهیز از جنگ دارد و ممکن است به توافقی دست یابد که از نظر دونالد ترامپ قویتر از برجام باشد.
ایران هم به دلیل بحران اقتصادی، انگیزه دارد تحریمها لغو شوند. بنابراین،احتمال توافق در این دور بیش از سالهای اخیر است.»
مصاحبه خانم پزشک را با تلویزیون بیبیسی فارسی ببینید:
کسری ناجی، خبرنگار اعزامی به روم میگوید که یکی از محورهای اصلی این گفتوگوها مسئله غنیسازی اورانیوم در ایران است. استیو ویتکاف، نماینده دولت دونالد ترامپ در خاورمیانه، پیش از آغاز مذاکرات بارها تأکید کرده بود که ایران نباید برنامه غنیسازی داشته باشد. این در حالی است که ایران این مسئله را خط قرمز خود میداند و بر ادامه حق غنیسازی در داخل کشور پافشاری میکند.
گزارش کسری ناجی را که پس از پایان مذاکرات و خروج دو هیئت از محل گفتوگو تهیه شده است، ببینید:
حساب کاربری وزارت خارجه عمان در شبکه اجتماعی ایکس خبر داد که که مذاکرات در چند روز آینده در مسقط ادامه پیدا خواهد کرد و نوشت:«عباس عراقچی و استیو ویتکاف موافقت کردهاند که وارد مرحله بعدی مذاکرات شوند؛ مذاکراتی که با هدف دستیابی به توافقی عادلانه، پایدار و الزامآور انجام میشود؛ توافقی که اطمینان خواهد داد ایران کاملاً عاری از سلاحهای هستهای باقی بماند و تحریمها لغو شود، در حالی که توانایی توسعه انرژی هستهای صلحآمیز خود را حفظ کند.»
این بیانیه ادامه داده است که «تنها از طریق گفتوگو و ارتباط شفاف است که میتوانیم به توافق و درکی معتبر و متقابل برای منافع همه طرفهای ذیربط در سطح منطقهای و بینالمللی دست یابیم.»
وزیر خارجه ایران پس از پایان مذاکرات گفت که از چهارشنبه این هفته مذاکرات فنی در سطح کارشناسان در عمان آغاز خواهد شد و «کارشناسان فرصت بیشتری دارند که یک چارچوب را برای توافق طراحی کنند.»
به گفته آقای عراقچی، نتیجه کار کارشناسان را در مذاکرهای در شنبه پیش رو در عمان بررسی خواهند کرد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران بعد از پایان دور دوم مذاکرات، چون همیشه بسیار محتاط بود و در عین حال، اینبار امیدوارتر از گذشته. نه از انتقادهای تند علیه آمریکا خبری بود و نه صحبتی از ادامه تهدیدهای نظامی آمریکا علیه ایران. او حتی به اظهارات ضد و نقیض مقامهای آمریکایی درباره برنامه هستهای ایران نیز اشاره نکرد.
در عوض وزیر خارجه ایران تاکید کرد که «فضای مناسبی» برای ادامه گفتوگوها وجود دارد.
به گفته او در گام بعدی، ابتدا مذاکراتی در سطح کارشناسی در روز چهارشنبه برگزار خواهد شد و سپس در روز شنبه هفته آینده، بار دیگر او و استیو ویتکاف، فرستاده ترامپ در امور خاورمیانه در مسقط ملاقات خواهند کرد. آقای عراقچی به روشنی تاکید کرد که در گفتوگوها پیشرفتهایی به دست آمده است.
این در حالی است که در ارتباط با خواستههای دو طرف و چگونگی حل اختلافات بنیادین، پرسشهایی جدی وجود دارد. ترامپ اصرار دارد که به دنبال حل و فصل مساله از طریق دیپلماتیک است و علاقهای به حمله نظامی ندارد. اما هنوز دقیق روشن نیست که این راهحل دیپلماتیک به چه شکل خواهد بود.
ایران میگوید که حاضر است به شکل داوطلبانه، صلحآمیز بودن برنامه هستهای را تضمین کند. به بیان دیگر از غنیسازی اورانیوم فراتر از میزان مورد نیاز برای استفاده صلح آمیز، دست بکشد. اما این همان وضعیتی است که در توافق برجام نیز وجود داشت؛ توافقی که ترامپ از آن خارج شد.
آقای ویتکاف در برابر پرسشهای رسانههای آمریکایی که توافق احتمالی، چگونه خواهد بود، تاکید کرد که او به دنبال برجامی دیگر نیست، بلکه «توافق ترامپ» هدف نهایی هیئت آمریکایی است. اینکه این توافق چه محدودیتهایی برای ایران دارد به شکل قابل ملاحظهای به گمانهزنی گره خورده است.
تا اینجا به نظر میرسد که ایران موفق شده به یکی از مهمترین اهداف استراتژیکش در این مذاکرات دست پیدا کند: تمرکز مذاکرات بر روی برنامه هستهای و جلوگیری از گره خوردن توافق به مسایلی مانند حمایتهای تهران از گروههای شبهنظامی در منطقه یا برنامه موشکی.
در گفتمان شکل گرفته فعلی، صحبتی از فعالیتهای منطقهای ایران نیست و دونالد ترامپ اصرار دارد که تنها به دنبال جلوگیری از ساخت سلاح هستهای در ایران است. ایران هم میگوید که آماده است در این زمینه همکاری کند.
دونالد ترامپ به رغم وعدههای انتخاباتیاش، هنوز نتوانسته در اوکراین یا غزه، صلحی را که قول داده بود برقرار کند. او حالا بر روی ایران متمرکز شده و هربار که در برابر خبرنگاران قرار میگیرد، اصرار دارد که توافق با تهران غیرممکن نیست.
پیشرفتی که آقای عراقچی از آن صحبت میکند، به معنای ادامه مسیری است که در ایالات متحده دشمنانی جدی دارد و اسرائیل به عنوان مهمترین متحد این کشور در خاورمیانه با آن مخالف است. بنیامین نتانیاهو در بیان مخالفتش بی رودرباسیتی گفته که از نظر او، تنها گزینه قابل قبول، «مدل لیبی» است؛ توافقی که احتمال پذیرش آن از سوی ایران بسیار اندک است.
اگر آنطور که طرف ایرانی میگوید، دور دوم مذاکرات به شکلی مثبت و سازنده پیش رفته و «قدمی رو به جلو» بوده، این وضعیت بدین معناست که هنوز مخالفان توافق ایران و آمریکا نتوانستهاند این مذاکرات را از مسیر خارج کنند و کماکان برخی هستههای قدرت در ساختار سیاسی ایالات متحده، برای جلوگیری از درگیری نظامی با ایران و حل دیپلماتیک مساله، انگیزه کافی دارند.
اینکه آیا آنها در مسیر موفق خواهند شد یا نه، نه فقط به میزان قدرت و نفوذ سیاسیشان بلکه به عوامل متعدد دیگری از جمله واکنشها و مواضع ایران و دیگر بازیگران موثر در منطقه بستگی دارد.
پس از پایان گفتگوها و خروج دو هیئت از محل مذاکرات، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران در شبکه ایکس نوشت: «امروز گفتگوهای غیرمستقیم مفیدی میان ایران و آمریکا با وساطت وزیر خارجه عمان در فضایی سازنده برگزار شد.»
آقای بقایی نوشت: «دو طرف توافق کردند گفتگوهای غیرمستقیم را طی چند روز آینده در سطح فنی از سر گیرند و متعاقباً در روز شنبه آینده در سطح دو مذاکرهکننده ارشد ادامه دهند.»
به گفته مقامات ایران از چهارشنبه این هفته مذاکرات فنی در سطح کارشناسی در کشور عمان آغاز میشود و دو هیئت ایرانی و آمریکایی شنبه هفته آینده هم گفتگوی غیرمستقیم خواهند داشت.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران درباره دومین جلسه مذاکرات به شبکه خبر گفت مذاکرات در «فضای سازندهای برگزار شد و رو به جلو است.»
آقای عراقچی گفت که «در رابطه با یکسری اصول و اهداف توانستیم به تفاهم بهتری برسیم.»
وزیر خارجه ایران گفت از چهارشنبه این هفته مذاکرات فنی در سطح کارشناسان در عمان آغاز خواهد شد و «کارشناسان فرصت بیشتری دارند که یک چارچوب را برای توافق طراحی کنند.»
به گفته آقای عراقچی، نتیجه کار کارشناسان را در مذاکرهای در شنبه پیش رو در عمان بررسی خواهند کرد.
آقای عراقچی ابراز امیدواری کرد که پس از برگزاری جلسات فنی «بهتر میتوان در مورد امکان رسیدن به یک تفاهم قضاوت کرد.»
در حاشیه جلسه گفتگوی ایران و آمریکا که امروز در اقامتگاه سفیر عمان در شهر رم انجام شد، ماتئو سالوینی، معاون نخست وزیر ایتالیا به طور اتفاقی از خیابان مقابل محل مذاکرات عبور کرد و با هجوم خبرنگاران و سوالات آنها روبرو شد.
خبرنگاران او را دوره کردند. اما آقای سالوینی که با لباس غیررسمی بود با خنده به آنها گفت که از مذاکرات چیزی نمیداند و فقط در حال عبور از آنجا بوده است.
خبرنگار بیبیسی فارسی در رم خبر داد که مذاکرهکنندگان ایرانی و آمریکایی از ساختمان سفارت عمان در رم خارج شدهاند.
رسانههای عمان و روسیه گزارش دادند که هیثم بن طارق آل سعید، پادشاه عمان، سهشنبه این هفته به روسیه سفر و با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه دیدار خواهد کرد.
عمان میانجی مذاکرات جاری میان ایران و آمریکاست و هفته گذشته و پس از اولین جلسه دو هیئت ایرانی و آمریکایی در مسقط، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران به روسیه سفر کرد و نامه آیتالله خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی را به ولادیمیر پوتین تحویل داده بود.
مسقط اعلام کرد که آقای پوتین پادشاه عمان را برای یک سفر دو روزه به روسیه از دوشنبه آینده دعوت کرده است.
کرملین میگوید که «مسائل جاری بینالمللی و منطقهای» و بهبود روابط تجاری دو کشور در دستور کار این دیدار قرار دارد.
پادشاهی عمان میگوید که این دیدار در چارچوب ارتقای روابط دو کشور عمان و روسیه به شکلی انجام میشود که منافع دو کشور برآورده شود.
یکی از مخاطبان بیبیسی فارسی میگوید با توافق مخالف است چون در صورت توافق، حاکمیتی که «سراسر آن را رانتخواری و فساد فرا گرفته باقی خواهد ماند و دردی از مردم دوا نمیشود.»
مخاطب دیگری میگوید آمریکا که از برجام خارج شد حالا با «سرافکندگی» برگشته به میز مذاکرات و این نشانه «پیروزی» ایران است.
مخاطب دیگری اما میگوید توافق حاصل میشود و نتیجه آن فقط «بدبختی بیشتر» برای مردم به دنبال خواهد داشت.
فضای عمومی در داخل ایران با نگاهی محتاط و آمیخته به نگرانی پیگیر تحولات مذکرات است.
حمید آصفی، تحلیلگر مسائل سیاسی از تهران معتقد است که فشارهای شدید اقتصادی و فرسایش تابآوری جامعه، موجب شده است که بسیاری چشم امید به نتیجه گرفتن این مذاکرات ببندند. هرچند بخشی از جامعه ناامید از تغییر است و به گزینههای رادیکالتر فکر میکند.گفتگو با آقای آصفی را بینید:
فرنوش امیرشاهی، خبرنگار بیبیسی فارسی نگاهی انداخته است به بازتاب مذاکرات ایران و آمریکا در فضای سیاسی و رسانههای داخل ایران.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران بار دیگر تاکید کرد که گفتگوهای دو هیئت ایرانی و آمریکایی «مانند دور نخست است و دو هیئت در دو سالن جدا حضور دارند.»
آقای بقایی در گفتگو با صدا و سیما جمهوری اسلامی افزود: «وزیر خارجه عمان در حال رفت و آمد بین هیئتها است.»
او خبرهای برخی رسانهها درباره مستقیم بودن مذاکرات را «حاشیهسازی» خواند و آن را رد کرد.
سخنگوی وزارت خارجه ایران تاکید کرد که مذاکرات کاملا مشابه دور نخست توسط عمان هدایت میشود.
با ورود هیئتهای مذاکرهکننده ایران و آمریکا به سفارت عمان در رم، دور جدیدی از گفتوگوها با میانجیگری دولت عمان آغاز شده است.
کسری ناجی در گزارشی از مقابل سفارت عمان در رم، اهمیت این مذاکرات را برای ایران بسیار حیاتی توصیف کرده است. او میگوید: «نتیجه این گفتوگوها میتواند منجر به کاهش تحریمها علیه ایران شود، از وخامت بیشتر وضعیت اقتصادی جلوگیری کند و احتمال وقوع جنگ را کاهش دهد.»
به گفته خبرنگار بیبیسی، مهمترین مسئله در دور دوم مذاکرات، دستور کار آن است. او تاکید میکند که «ایران نگران عبور از خطوط قرمزش است؛ خط قرمزی که بر تداوم غنیسازی اورانیوم در داخل کشور تأکید دارد.»