حملات هوایی اسرائیل به حماس در قلب دوحه قطر با واکنشهای تند جهانی روبرو شده است. اتحادیه اروپا این حملات را نقض قوانین بینالمللی خوانده و شورای همکاری خلیج فارس آن را «انزجارآور و بزدلانه» دانسته و از کشورهای جهان خواسته اسرائیل را محکوم کنند و دولت بنیامین نتانیاهو را مسئول بدانند. اسرائیل میگوید هدف این حملات رهبران حماس بودهاند اما حماس ضمن تایید کشته شدن ۶ نفر در جریان حملات هوایی اسرائیل، گفته فرماندهان این گروه زنده ماندهاند. دونالد ترامپ هم میگوید به محض این که اسرائیل کاخسفید را از قریبالوقوع بودن این حمله آگاه کرده، به مقامهای قطر اطلاع داده است. حماس میگوید رهبران آن در حال بررسی پیشنهاد آقای ترامپ برای آتشبس بودند که اسرائیل به محل اقامت آنها حمله کرد.
با رسیدن به ساعات اولیه بامداد بر فراز خلیج فارس، پوشش زنده ما از حملات ناگهانی اسرائیل به حماس در قلب دوحه قطر، در اینجا به پایان میرسد.
مشروح این خبر به همراه واکنش های جهانی به آن را در صفحه اول وبسایت ما پیدا کنید.
از این که آخرین و معتبرترین خبرهای ایران و جهان را با وبسایت فارسی بیبیسی دنبال میکنید سپاسگزاریم.
کریس کونز سناتور ارشد دموکرات در گفتگو با بیبیسی اذعان کرد که عدم اطلاعرسانی اسرائیل به آمریکا درباره حمله به رهبران حماس در دوحه «قابل توجه» است.
آقای کونز گفته است: «این موضوع نشاندهنده سستی اعتماد میان اسرائیل و ایالات متحده است؛ چراکه نه رهبران کنگره و نه رئیسجمهور ترامپ پیشاپیش در جریان قرار نگرفتند.»
این سناتور ارشد دموکرات افزوده: «روابط میان دو کشور سالها بسیار نزدیک بوده است، اما در ماههای اخیر فشارها و تنشها افزایش یافته؛ بهویژه در شرایطی که بسیاری از ما در کنگره خواستار پایان جنگ در غزه، برقراری آتشبس و آزادی گروگانها از سوی حماس شدهایم.»
سناتور کونز همچنین یادآور شده با توجه به حضور گسترده نظامی آمریکا در قطر، واشنگتن انتظار داشت پیشاپیش از چنین اقدامی باخبر شود.
منبع تصویر، Reuters
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در واکنش به حمله اسرائیل به دوحه گفت از این حادثه «بسیار متاسف» شده است چرا که قطر را «متحد و دوست قوی» ایالات متحده میداند.
آقای ترامپ عصر سهشنبه گفت: «میخواهم همه گروگانها و اجساد کشتهشدگان آزاد شوند و این جنگ همین حالا پایان یابد! پس از حمله با نخستوزیر نتانیاهو صحبت کردم. او به من گفت که میخواهد صلح کند. من باور دارم این حادثه ناگوار میتواند فرصتی برای صلح باشد.»
رئیسجمهور آمریکا افزوده ساعتی بعد از این حملات با امیر قطر و نخستوزیر این کشور نیز گفتوگو کرده و از «حمایت و دوستی» آنها نسبت به ایالات متحده تشکر کرده است.
«به آنها اطمینان دادم که چنین اتفاقی دیگر در خاک قطر رخ نخواهد داد.»
آقای ترامپ همچنین گفته که به وزیر خارجه خود، مارکو روبیو، گفته یک «توافقنامه همکاری دفاعی» با قطر را نهایی کند.
کاخسفید پیشتر اعلام کرده بود که آقای ترامپ به محض اطلاع از حمله قریب الوقوع اسرائیل، از طریق استیو ویتکاف، نماینده ویژه خود در امور خاورمیانه به دوحه خبر داده بود اما همچنین اذعان کرده است که «خیلی دیر شده بود».
آنچه تاکنون میدانیم
اسرائیل با یک حمله هوایی به یک مجتمع مسکونی در دوحه قطر، دست کم پنج نفر از اعضای حماس را کشته است. این گروه اعلام کرده که هدف حمله، ترور تیم مذاکرهکننده آن بوده که برای بررسی آخرین پیشنهاد دونالد ترامپ درباره آتشبس در غزه جلسه داشت، اما این تلاش «ناموفق» بوده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، که شخصا در مقر فرماندهی این عملیات حضور یافته بود گفت دستور «یک حمله جراحی-مانند و دقیق» علیه حماس را صادر کرده، در پاسخ به حمله این گروه در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و همچنین تیراندازی روز گذشته در اورشلیم که ۶ کشته برجای گذاشت.
محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر قطر، روز سه شنبه و ساعتی بعد از این حملات اعلام کرد کشورش «حق پاسخ» به این «حمله آشکار» اسرائیل را برای خود محفوظ میدارد. او افزود که آمریکا تنها ۱۰ دقیقه پس از آغاز حمله آنها را در جریان قرار داده است.
این در حالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، گفته توسط ارتش کشورش از حمله مطلع شده و «بلافاصله» به استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، دستور داده موضوع را به قطریها اطلاع دهد، اما اذعان کرده که «خیلی دیر شده بود».
در محل حمله، یک معلم بریتانیایی مقیم دوحه که شاهد عینی بود گفته است این انفجار «احساس وحشت» را دوباره زنده کرد» و یک شهروند دیگر افزود که ذهنش «بلافاصله» به حملات موشکی ایران به دوحه در ماه ژوئن برگشت.
آنچه در ادامه ممکن رخ دهد
این دومین بار در سه ماه گذشته است که قطر هدف موشکها قرار میگیرد؛ بار پیشین، حمله موشکی ایران در ژوئن به پایگاه هوایی آمریکا در عدید - حومه دوحه بود.
با توجه به نقش کلیدی قطر بهعنوان میانجی مذاکرات اسرائیل و حماس، اکنون مشخص نیست این حمله چه تأثیری بر روند آتشبس خواهد داشت؛ گفتوگوهایی که همین حالا نیز متوقف شده و در بن بست قرار گرفته بود.
به گفته خبرنگار امنیتی بیبیسی، فرانک گاردنر، این اتفاق «خبری بسیار بد» برای گروگانهای اسرائیلی است که اکنون جانشان بیش از پیش در خطر قرار گرفته و همچنین برای مردم غزه که رنج روزمره آنان بیوقفه ادامه دارد.
کشورهای عضو شورای همکاری خلیجفارس با «منزجرکننده و بزدلانه» خواندن حمله اسرائیل به دوحه آن را به «شدیدترین وجه ممکن» محکوم کردند.
در بیانیه عصر سه شنبه این شورا آمده «این حملات نقض آشکار همه قوانین و هنجارهای بینالمللی و تهدیدی جدی برای امنیت و ایمنی شهروندان و ساکنان قطر به شمار میرود.»این بیانیه میافزاید: «این تجاوز نیازمند آن است که جامعه جهانی بیدرنگ به وظایف خود عمل کند و نیروهای اشغالگر اسرائیل را بهخاطر جنایات شدید و خشونتبارشان مسئول بداند و مانع از ادامه رفتارهایی شود که به بیثباتی منطقه و تضعیف امنیت منجر شده است.»
اتحادیه اروپا در موضعی نسبتا صریح اعلام کرد حمله اسرائیل به دوحه «ناقض حقوق بینالملل و تمامیت ارضی قطر» بوده و خطر تشدید بیشتر خشونت در منطقه را افزایش میدهد.
سخنگوی کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، عصر سهشنبه با انتشار بیانیهای گفت بروکسل «همبستگی کامل» خود را با قطر ـ که آن را «شریک راهبردی» خود میداند ـ ابراز میکند.
در این بیانیه تأکید شده است: «باید از هرگونه تشدید جنگ در غزه جلوگیری شود؛ این امر به نفع هیچکس نیست. ما به حمایت از همه تلاشها برای برقراری آتشبس در غزه ادامه خواهیم داد.»
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه میگوید آنکارا پس از «حمله شرورانه اسرائیل»، با «تمام منابع خود» در کنار قطر و مردم این کشور خواهد ایستاد.
در این بیانیه که دفتر ریاستجمهوری ترکیه منتشر کرده آمده است که آقای اردوغان در تماس تلفنی با شیخ تمیم بن حمد آلثانی، امیر قطر، این حمله را محکوم کرده و آن را اقدامی برای «تشدید درگیری، تنش و بیثباتی در منطقه» دانسته است.
همچنین دو رهبر درباره «اقدامات مشترک» علیه این حمله گفتوگو کرده و توافق کردند که برای «پایان سریع کشتار در غزه» به همکاریهای خود ادامه دهند.
این دومین بار در سه ماه گذشته است که کشور کوچک و ثروتمند قطر هدف اصابت موشک قرار میگیرد؛ بار نخست، حمله نمادین ایران در ماه ژوئن به پایگاه هوایی آمریکا در عدید، در حومه دوحه بود که ایران در پاسخ به حملات هوایی آمریکا به تاسیسات هستهای خود انجام داد.
در خاندان حاکم آلثانی – یکی از ثروتمندترین حکمرانان خلیج فارس – اکنون برخی شاید در حال پرسش از خود باشند که آیا میزبانی همزمان از رهبران یک سازمان تروریستی شناختهشده و یک پایگاه عظیم نظامی آمریکا تصمیمی عاقلانه بوده است یا خیر.
این در حالی است که قطر سرگرم بهکارگیری ثروت هنگفت گازی خود در سرمایهگذاریهای استراتژیک کمخطرتر، مانند خرید املاک در لندن است.
اما این تحولات چه معنایی برای دیگر نقاط خاورمیانه دارد؟
مذاکرات صلح متزلزل غزه که با میانجیگری و میزبانی قطر پیش میرفت، اکنون بهطور ناگهانی متوقف شده است؛ خبری ناگوار برای گروگانهای اسرائیلی که جانشان بیش از پیش در معرض خطر قرار گرفته و نیز برای مردم غزه که رنج روزمرهشان همچنان ادامه دارد.
در سطح منطقه، اسرائیل پیشتر نشان داده بود که با چراغ سبز عملی از سوی دولت آمریکا، میتواند بدون پرهیز و مانعی در هر نقطهای دست به حمله بزند: غزه، لبنان، سوریه، ایران و یمن.
اما هدف قرار دادن قطر شاید حتی برای دولت ترامپ هم بیش از حد سنگین باشد. اگر قرار باشد واکنشی در منطقه شکل گیرد، احتمالا منافع آمریکا یکی از اهداف خواهد بود، نه اهداف اسرائیلی که دسترسی به آنها دشوارتر است.
اسرائیل متن سخنانی که رئیس ستاد کل ارتش، ژنرال «ایال زمیر»، اندکی پیش از حملات امروز در قطر خطاب به خلبانان نیروی هوایی بیان کرده بود را منتشر کرده است.
ژنرال زمیر به خلبانان گفت که آنان با کشتن رهبران حماس در واقع «حسابی اخلاقی و وجدانی را به نیابت از همه قربانیان هفتم اکتبر تسویه میکنند».
اما حماس میگوید هیچیک از رهبران ارشدش کشته نشدهاند و ممکن است مدتی طول بکشد تا واقعیت روشن شود.
اگر اسرائیل واقعا موفق شده باشد «خلیل الحیه» و معاونانش را هدف قرار داده باشد، دولت این کشور نتیجه خواهد گرفت که این اقدام ارزش هزینههای دیپلماتیک و سیاسی را داشته است.
این هزینهها شامل برانگیختن خشم در میان کشورهای حوزه خلیج فارس، مواجه شدن با محکومیت از سوی متحدان سنتی همچون بریتانیا و فرانسه، و حتی ایجاد ناخشنودی در کاخسفید است ـ هرچند بیانیه «کارولین لویت»، سخنگوی کاخ سفید، بیش از حد دوپهلو به نظر میرسد.
اما اگر عملیات به موفقیتی که اسرائیل انتظارش را داشت نرسیده باشد، این اقدام ممکن است همچون قماری پرهزینه برای اسرائیل جلوه دهد.
در ادامه موج محکومیت جهانی حمله اسرائیل به دوحه اتحادیه اروپا در بیانیهای اعلام کرد حمله هوایی امروز اسرائیل به رهبران حماس در دوحه، نقض قوانین بینالمللی و تمامیت ارضی قطر است.
اتحادیه اروپا درباره تبعات حمله اسرائیل و خطر تشدید خشونت در منطقه هشدار داده است.
پیش از این امانوئل مکرون و کییر استارمر حمله اسرائیل را محکوم کردند.
در این حمله شش نفر از جمله یک نیروی امنیتی قطر کشته شده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه قطر میگوید دوحه پیش از حمله اسرائیل از آن مطلع نشده بود.
ماجد انصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، اعلام کرد که کشورش پیش از حمله اسرائیل به دوحه از آن اطلاع نداشت.
او در پستی در نوشت: «اطلاعاتی که از یکی از مقامات آمریکایی دریافت شد، در همان لحظهای بود که صدای انفجارها به گوش میرسید.»
کاخ سفید پیشتر تایید کرده بود که دولت آمریکا پیش از آغاز حمله از آن مطلع شده بود و به قطر اطلاع داده بود.
کارولین لیویت در جلسه خبری کاخ سفید در بیانیهای اعلام کرد «دولت ترامپ از طریق ارتش آمریکا از حمله مطلع شد و او نیز به قطریها اطلاع داد.»
اسرائیل امروز در یک حمله هوایی دوحه پایتخت قطر را هدف قرار داد. این حمله با محکومیت گسترده جهانی مواجه شد.
بنابر این بیانیه «دونالد ترامپ بلافاصله دستور داد استیو ویتکاف فرستاده ویژه آمریکا با مقامات قطری تماس بگیرد و آنها را از حمله پیش رو مطلع کند که این تماس انجام شد.»
در بیانیه آمریکا آمده است که «بمباران قطر نه به نفع اسرائیل است و نه آمریکا.»
با این حال کاخ سفید در بیانیه خود نوشته است «از بین بردن حماس، که از رنج ساکنان غزه سود برده است، هدفی ارزشمند است.»
اکنون در بیانیه کاخ سفید آمده است که دونالد ترامپ پس از حمله با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفتگو کرده است.» آمریکا میگوید بنیامین نتانیاهو به رئیسجمهور آمریکا گفته است که «خواهان صلح است» و آقای ترامپ معتقد است که «این حادثه ناگوار میتواند فرصتی برای صلح باشد.»
در این بیانیه آمده است که آمریکا «به قطر اطمینان داد که چنین حادثهای دیگر در خاک قطر رخ نخواهد داد.»
حماس اعلام کرد که اسرائیل در حمله به دوحه که هدف از آن ترور رهبران هیئت مذاکرهکننده این گروه در دوحه بود، شکست خورده است.
در بیانیه حماس آمده است که پنج عضو این گروه از جمله فرزند خلیل الحیه در این حمله کشته شدند.
این گروه گفت آمریکا را در این حمله به رهبرانش در کنار اسرائیل مشترکا مسئول میداند.
حماس تاکید کرد که حمله اسرائیل به دوحه تغییری در خواستههای این گروه برای رسیدن به آتشبس در غزه ایجاد نخواهد کرد.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، حمله اسرائیل به رهبران حماس در قطر را محکوم کرده است.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که این حملات ناقض حاکمیت قطر است و میتواند تنشها در منطقه را افزایش دهد.
آقای استارمر تاکید کرده است که اولویت باید آتشبس فوری، آزادی گروگانها و افزایش گسترده کمکها به غزه باشد و این را تنها راه رسیدن به صلح پایدار دانست.
تقریبا تمام کشورهای منطقه حمله اسرائیل به قطر را محکوم کردهاند از جمله عربستان، امارات، سوریه و ایران.
رهبران کشورهای اروپایی هم یکی بعد از دیگری حمله اسرائیل را محکوم میکنند از جمله امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه و کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا.
دبیرکل سازمان ملل هم حمله اسرائیل را نقض فاحش قوانین بینالمللی خواند.
سهیل الهندی از اعضای دفتر سیاسی حماس به تلویزیون الجزیره گفت رهبران حماس در حمله زنده ماندهاند اما پسر خلیل الحیه، معاون سیاسی حماس، کشته شده است.
وزارت کشور قطر هم گفت یک مامور امنیتی در حمله کشته شده و چند مامور زخمی شدهاند.
بنیامین نتانیاهو هشدار داد که «رهبران تروریست» در هیچ کجا در امان نخواهند بود.
نخستوزیر اسرائیل در مراسمی در سفارت آمریکا در بیتالمقدس گفت: «دورانی که رهبران تروریست میتوانستند در هر جا از مصونیت برخوردار باشند، به پایان رسیده است.»
او که ساعاتی پس از حمله اسرائیل به اهدافی در دوحه، پایتخت قطر، سخن میگفت افزود که دستور این عملیات را صادر کرده است «تا حساب قاتلان را تسویه و امنیت آینده شهروندان اسرائیل را تضمین کنیم.»
چندین انفجار پی در پی دوحه، پایتخت قطر را امروز لرزاند. ارتش اسرائیل و سازمان امنیت داخلی (شینبت) اعلام کردند «هدف حمله رهبران حماس» بودند. هنوز مشخص نیست اسرائیل به چند نقطه در دوحه حمله کرده است اما بخش راستیآزمایی بیبیسی با بررسی ویدیوهای منتشر شده، توانسته محل یکی از اهداف اسرائیل را مشخص کند.
یکی از ساختمانهایی که هدف حمله اسرائیل قرار گرفته، در محله لقطیفیه در شمال شهر دوحه قرار دارد که به تالاب خلیج غربی معروف است و با سفارتهای فیلیپین، لهستان و یونان فاصله نزدیکی دارد. سفارت فیلیپین حدود ۱۷۰ متر با این ساختمان فاصله دارد.
تعدادی از سفارتخانهها در محله لقطیفیه واقع هستند.
یک مقام ارشد حماس گفت که حمله اسرائیل در حالی انجام شد که اعضایش مشغول بررسی تازهترین پیشنهاد دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای آتشبس در غزه بود.هنوز مشخص نیست این ساختمان که در محله لقطیفیه هدف قرار گرفت آیا همان جایی است که مقامهای ارشد حماس در حال بررسی طرح آتشبس پیشنهادی رئیسجمهور آمریکا بودند.
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، در حال سخنرانی در جمع رسانهها است، با ما همراه باشید تا تازهترین اخبار را دریافت کنید.
