پایان پوشش زنده روز دوازدهم جنگ اسرائیل و ایران
با ورود به ساعات اولیه بامداد چهارشنبه، پوشش زنده ما از تحولات جنگ اسرائیل و ایران که از حدود ۲۴ ساعت پیش با آتش بس متوقف شده، به پایان میرسد و به صفحه روز سیزدهم منتقل میشود.
بر اساس ارزیابی اطلاعاتی پنتاگون، حملات هوایی آمریکا به تاسیسات هستهای ایران، برنامه هستهای آن را «کاملا» از بین نبرده و احتمالاً فقط آن را برای چند ماه به تعویق انداخته است. منابع آگاه از بررسی انجامشده توسط آژانس اطلاعات دفاعی به شبکه سیبیاس، شریک آمریکایی بیبیسی، گفتهاند که ذخیره اورانیوم غنیشده ایران در جریان بمبارانها از بین نرفته است. تنها دقایقی پس از درز محتوای این ارزیابی، کارولین لوییت، سخنگوی کاخسفید، در اظهاراتی تند این ارزیابیها را «نادرست» خواند و گفت آن را «یک بازنده درجه پایین درز» داده است.
با ورود به ساعات اولیه بامداد چهارشنبه، پوشش زنده ما از تحولات جنگ اسرائیل و ایران که از حدود ۲۴ ساعت پیش با آتش بس متوقف شده، به پایان میرسد و به صفحه روز سیزدهم منتقل میشود.

منبع تصویر، EPA
تنها دقایقی پس از درز محتوای ارزیابیهای اولیه وزارت دفاع آمریکا - پنتاگون - از میزان موفقیت حمله هوایی این کشور به سه سایت هستهای ایران، سخنگوی کاخسفید، کارولین لوییت، در اظهاراتی تند این ارزیابیها را «نادرست» خواند و گفت آن را «یک بازنده درجه پایین درز» داده است.
خانم لوییت در پستی که سهشنبه عصر در شبکههای اجتماعی منتشر کرد گفت: «این به اصطلاح «ارزیابی» به طور کامل غلط و با مهر «فوق سری» طبقهبندی شده بود اما توسط یک فرد ناشناس به سیانان نشت پیدا کرده است، آن هم توسط یک فرد بازنده سطح پایین عضو نهادهای اطلاعاتی».
سخنگوی کاخسفید در ادامه نوشته است: «درز چنین ارزیابی کذایی، آشکارا با هدف تحقیر رئیسجمهور ترامپ و بیاعتبار کردن خلبانان شجاع جنگندههای ما بوده که این عملیات را بدون نقص انجام دادند و برنامه هستهای ایران را نابود کردند».
«همه میدانند که وقتی شما ۱۴ بمب ۳۰ هزار پوندی را دقیقا روی نقطه مورد هدف میاندازی نتیجه چیست؛ انهدام کامل.»
اظهارات تند سخنگوی کاخسفید که در غیبت دونالد ترامپ در واشنگتن، خیلی زود موضوع کاخ سفید در برابر این گزارش پنتاگون را طرح کرد، در حالی عصر سهشنبه منتشر شد که شبکه سیبیاس، شریک آمریکایی بیبیسی، امروز به نقل از منبعی آگاه از این گزارشها، خبر داد که ارزیابیهای اولیه حکایت از این دارد که حمله هوایی آمریکا اگر چه برنامه هستهای ایران را چند ماه به عقب رانده اما نتوانسته تاسیسات هستهای این کشور را به طور کامل منهدم کند.
منابع آگاه از ارزیابی اطلاعاتی پنتاگون میگویند که سانتریفوژهای ایران عمدتا «سالم» ماندهاند و تأثیر حملات محدود به سازههای روی زمین بوده است.
ورودیهای دو سایت هستهای مسدود شده و بخشی از زیرساختها نیز تخریب یا آسیب دیدهاند.
این منابع که نخواستند نامشان فاش شود، به رسانههای آمریکایی گفتهاند که تخمین زده میشود این حمله تنها «چند ماه، در بهترین حالت» برنامه هستهای ایران را به تأخیر میاندازد و ازسرگیری این برنامه به مدت زمانی بستگی دارد که ایران برای پاکسازی و تعمیر نیاز دارد.
همچنین منابع به شبکه سیبیاس تایید کردهاند که بنا بر اطلاعات موجود، بخشی از ذخایر اورانیوم غنیشده ایران پیش از حملات منتقل شده بود.
شیشههای شکسته، پنجرههای از قاب بیرون زده، نخالههای ساختمانی ناشی از انفجار، دیوارهایی که باید دوباره بایستند و شهروندانی که باید مراقب آنها بود چون عزیزانشان را در جریان حملات از دست دادهاند یا آنهایی که کسب و کار خود را به علت این جنگ و قطعی اینترنت بسته دیدند و حالا باید به فکر کسب درآمد باشند، این نکات برجسته در سخنان کسانی بود که ما با آنها حرف زدیم.
اینها همه در حالی است که تلویزیون حکومتی در ایران تصاویر جشنمانند از جمعی را نشان میدهد که بعد از اعلام آتشبسی که آمریکا میان اسرائیل و ایران برقرار کرده، مشغول خوشحالیاند و از «پیروزی ملی» سخن میگویند.
خبرنگاران بیبیسی اجازه سفر و تهیه خبر در داخل ایران را ندارند و برای همین هم ما با مردم داخل این کشور از طریق اپلیکیشنهایی امن و کدگذاری شده تماس گرفتیم.
یک شهروند تهرانی با تمسخر این سوال را طرح کرد که آیا قرار است پس از این آتشبس و «پیروزی و فتح» دوباره جدول قطع برق و خاموشیها آغاز شود. یک شهروند دیگر به ما گفت «حتی قبل از این جنگ هم من به آینده خوشبین نبودم چه برسد به حالا که کوهی از مشکلات هم به آن اضافه شده است».
بسیاری از مردم داخل ایران نگران روزهای تاریکتری هستند چرا که کشور با فقر، تورم، کمبود انرژی و مشکلات زیست محیطی و بیعدالتی اجتماعی که ریشه عمیقی در جامعه ایران داشته و دارد، دست به گریبانند.
کسانی که ما با آنها گفتگو کردیم و همچنین آنهایی که در شبکههای اجتماعی بدبینی و تردید خود را بروز دادهاند، همگی از «شکننده بودن» آتشبس سخن میگویند و فارغ از این که این آتشبس دوام یابد یا فقط مکثی کوتاه باشد، آنها به طور وسیعی با تردید به اوضاع نگاه میکنند.
بر اساس ارزیابی اطلاعاتی پنتاگون، حملات هوایی آمریکا به تاسیسات هستهای ایران، برنامه هستهای آن را «کاملا» از بین نبرده و احتمالاً فقط آن را برای چند ماه به تعویق انداخته است.
منابع آگاه از بررسی انجامشده توسط آژانس اطلاعات دفاعی به شبکه سیبیاس، شریک آمریکایی بیبیسی، گفتهاند که ذخیره اورانیوم غنیشده ایران در جریان بمبارانها از بین نرفته است.
کاخ سفید ارزیابی اولیه از میزان خسارت را «کاملاً نادرست» و «تلاشی آشکار برای کوچکنمایی اقدامات دونالد ترامپ» خواند.
رئیسجمهور آمریکا گفته است که حملات هوایی آمریکا «کاملا» تأسیسات غنیسازی هستهای ایران را نابود کرده است.
دو روز پیش بمبافکنهای سنگرشکن آمریکا به سایتهای هستهای فردو، نطنز و اصفهان حمله کردند.
اما منابع آگاه از ارزیابی اطلاعاتی پنتاگون میگویند که سانتریفوژهای ایران عمدتا «سالم» ماندهاند و تأثیر حملات محدود به سازههای روی زمین بوده است.
ورودیهای دو سایت هستهای مسدود شده و بخشی از زیرساختها نیز تخریب یا آسیب دیدهاند.
این منابع که نخواستند نامشان فاش شود، به رسانههای آمریکایی گفتهاند که تخمین زده میشود این حمله تنها «چند ماه، در بهترین حالت» برنامه هستهای ایران را به تأخیر میاندازد و ازسرگیری این برنامه به مدت زمانی بستگی دارد که ایران برای پاکسازی و تعمیر نیاز دارد.
همچنین منابع به شبکه سیبیاس تایید کردهاند که بنا بر اطلاعات موجود، بخشی از ذخایر اورانیوم غنیشده ایران پیش از حملات منتقل شده بود.
ساعت در تلآویو و تهران از نیمهشب گذشته و وارد بامداد چهارشنبه شده است. هنوز گزارشی از حملات هوایی و موشکی مخابره نشده است. مهمترین تحولات روز گذشته اینها بود:

منبع تصویر، Reuters
رهبران ناتو که امروز و فردا (چهارشنبه) در هلند با هم دیدار و گفتگو میکنند، با وجود از پیش برنامهریزی شدن موضوعات و دستور کار جلسات، احتمالا بخش مهمی از رایزنیها را بر موضوع خاورمیانه و جنگ اسرائیل و ایران متمرکز خواهند کرد.
تا پیش از این جنگ، تمرکز نشست سران ناتو بر این بود که چه طور با افزایش بودجه نظامی کشورهای عضو، هم به تهدید روسیه و هم به رویکرد دونالد ترامپ و دولت جدید آمریکا به همکاری با ناتو توجه کنند.
در این نشست سران ناتو، علاوه بر دونالد ترامپ که با دستاورد صلح میان اسرائیل و ایران و همچنین حمله مناقشه برانگیز به تاسیسات هستهای ایران به هلند رفته، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا؛ امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه؛ فردریش مرتس، صدر اعظم آلمان حضور دارند؛ سه کشوری که جلودار مذاکرات هستهای با ایرانند و تلاش میکنند تهران و واشنگتن را یک بار دیگر سر میز مذاکره بنشانند.
این رهبران اروپایی امروز ضمن استقبال از آتشبس میان ایران و اسرائیل دوباره از ایران خواستند که به «مذاکرات بازگردد و به دیپلماسی فرصت دهد».
خارج از اجلاس ناتو هم قدرتهای بزرگ جهانی و منطقهای به آتشبس میان اسرائیل و ایران واکنش نشان داده بودند:
دولت اسرائیل از زمان آغاز جنگ محدودیتهایی در سراسر این کشور اعلام کرد؛ محدودیتهایی که روال عادی زندگی مردم را به طور جدی تحت تاثیر قرار داد.
خیابانهای معمولا شلوغ و پرهیاهو، خلوت و سوت و کور شدند و بسیاری مغازههای غیرضروری تعطیل شدند. مدارس محدود و تعطیل شدند و آسمان اسرائیل برای سفرهای معمول بسته شد.
اکنون، دولت اسرائیل اعلام کرده که در بیشتر مناطق این کشور، به غیر مناطقی که در نزدیکی غزه واقع شدند، این محدودیتها برداشته خواهد شد.
این به معنای از سرگیری فعالیت فرودگاههای اصلی و پروازها در حیفا و تلآویو، بازگشایی مدارس و از سرگیری خدمات اجتماعی چون مراکز بهداشتی و سلامتی است که پیشتر با کاهش خدمات، امکانات را متوجه شرایط جنگی کرده بودند.
همه اینها میتواند نشان از این داشته باشد که دولت اسرائیل به دوام یافتن آتشبس خوشبین است.
این در حالی است که ما هنوز از جزییات دقیق این آتشبس خبر نداریم و نمیدانیم طرفین برای چه مدت توافق کردهاند که حملات را متوقف کنند، آن هم در شرایطی که همین الان هم وضعیت بسیار شکننده به نظر میرسد.
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل در سخنرانی تلویزیونی آتشبس کشورش با ایران را «پیروزی تاریخی» خوانده است.
او میگوید «این پیروزی برای نسلها به خاطر سپرده خواهد شد. ما دو تهدید فوری وجودی؛ یک تهدید هستهای و یک تهدید موشک بالستیک را از بین بردیم. اگر اقدام نمیکردیم، به زودی با خطر نابودی روبرو میشدیم.»
نخست وزیر اسرائیل گفته است که کارزار نظامی اسرائیل همچنین تأسیسات هستهای در اصفهان، نطنز و اراک را نابود کرد.
او از دونالد ترامپ برای مشارکت در این کارزار نظامی تقدیر کرد.
آقای نتانیاهو گفت: «دوست ما، رئیس جمهور ترامپ، به شکلی بیسابقه در کنار ما ایستاده است. تحت هدایت او، ارتش آمریکا سایت غنیسازی اورانیوم در اعماق زمین در فردو را نابود کرد.»
ارتش اسرائیل در بیانیهای گفت پس از آتشبس با ایران «اکنون تمرکز به غزه بازمیگردد.»
سپهبد ایال زمیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل اقدامات ارتش اسرائیل را «دستاوردی خارقالعاده» توصیف کرد: «اکنون تمرکز به غزه بازمیگردد؛ برای بازگرداندن گروگانها به خانه و برچیدن رژیم حماس.»
او گفت ارتش «مرحله مهمی را به پایان رسانده است، اما مبارزه علیه ایران تمام نشده است.»
«ما بر اساس دستاوردهای مرحله کنونی، وارد مرحله جدیدی میشویم. ما پروژه هستهای ایران را سالها به عقب انداختهایم و همین امر در مورد برنامه موشکی آن نیز صدق میکند.»
اسحاق هرتسوگ، رئیسجمهور اسرائیل، که امروز به بئر شبع سفر کرد گفت اسرائیل در عملیاتهای اخیر خود موفق شده است خطر برنامه هستهای ایران را از سر اسرائیل و سایر کشورهای جهان رفع کند.
ژیار گل، خبرنگار بیبیسی، در این مورد بیشتر توضیح میدهد.
سپاه پاسداران میگوید یک تبعه اروپا را که در حال «جاسوسی از مناطق حساس و نظامی» بود در استان هرمزگان بازداشت کرده است.
به گفته معاونت روابط عمومی سپاه، این تبعه اروپا در قالب گردشگر وارد ایران شده بود «و با سفر به استانهای مختلف و همچنین استان هرمزگان اقدام به جمعآوری اطلاعات از مراکز حساس و نظامی میکرد.»
نام و ملیت این فرد اعلام نشده است.
امروز دادستان کرمانشاه هم از بازداشت ۱۱۵ نفر در این استان به اتهام «اخلال در امنیت» در حوادث اخیر خبر داد و گفت یک نفر از دستگیرشدگان تبعه یک کشور اروپایی است که به اتهام «جاسوسی» دستگیر شده است.
ایران در سالهای اخیر شهروندان و گردشگران کشورهای غربی را به عنوان جاسوس زندانی کرده است.
کشورهای غربی این بازداشتها را «گروگانگیری» و هدف آن را «باجخواهی سیاسی» میدانند.
فرانسه به دلیل زندانی شدن دو شهروندش، از ایران به دیوان دادگستری بینالمللی شکایت کرده است.
ارتش اسرائیل در پستی در شبکه ایکس به نقل از سپهبد ایال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش نوشت: «ما در پایان یک مرحله مهم قرار داریم، اما نبرد با ایران هنوز به پایان نرسیده است.»
سپهبد زامیر در ارزیابی وضعیت پس از آتشبس گفت: «ما وارد مرحله جدیدی میشویم که بر پایه دستاوردهای مرحله کنونی استوار است.»
او گفت ما «پروژه هستهای و پروژه موشکی ایران را چندین سال به عقب راندیم» و «ارتش اسرائیل در بهترین شکل خود عمل کرد.»
مسعود پزشکیان گفت ایران آماده حل و فصل مسائلش با آمریکا بر پایه چارچوبهای بینالمللی است.
به گزارش ایرنا، رئیسجمهور ایران امروز در گفتوگوی تلفنی با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، اظهار امیدواری کرد که «در چارچوب قواعد بینالملل» بتوان به «توافقات منطقی در زمینه احقاق حقوق مسلم ملت ایران و نیز فراهم کردن فضای مناسب برای رشد و پیشرفت همه منطقه رسید.»
او همچنین گفت «هرگز خواستهای فراتر از حقوق خود نداریم» و از کمک کشورهای دوست و همسایه «استقبال» میکنیم.
بنابر این گزارش، محمد بن سلمان هم گفت: «امیدواریم مذاکرات میان ایران و آمریکا هر چه سریعتر آغاز و به نتیجه برسد.»
رجب طیب اردوغان گفت اسرائیل باید کاملا از حملاتش در منطقه دست بردارد و از ایران و اسرائیل خواست به آتشبس پیشنهادی دونالد ترامپ احترام بگذارند.
رئیسجمهور ترکیه قرار است در حاشیه نشست دو روزه رهبران ناتو با دونالد ترامپ هم دیدار کند.
به گزارش خشایار جنیدی، خبرنگار اعزامی بیبیسی به ترکیه به گفته رانندگان محلی، امروز نسبت به دوازده روز گذشته، تعداد کمتری مسافر از مرز ایران و ترکیه عبور کرد.
رانندگان گفتهاند که کاهش تردد مرزی ممکن است به دلیل آتشبس و کاهش نگرانی از ادامه جنگ است.
پیشتر گزارش دادیم که رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در بیانیهای گفت به وزیر خارجه ایران پیشنهاد دیدار فوری داده است. این بیانیه جزئیاتی هم ارزیابی آژانس از خسارت به تاسیسات هستهای ارائه کرد.
به گفته آقای گروسی به چند سایت هستهای از جمله تأسیسات تبدیل و غنیسازی اورانیوم «آسیب گسترده» وارد شده و «نشتهای موضعی پرتوزا و شیمیایی رخ داده اما تاکنون هیچ گزارشی از افزایش تشعشع در خارج از این مراکز دریافت نشده است.»
در این بیانیه آمده جادههای دسترسی به مرکز زیرزمینی فردو و یکی از ورودیهای آن هدف قرار گرفتهاند.
او درباره نطنز گفت حملات آمریکا «دو نقطه» را بالای سالنهای زیرزمینی هدف قرار داده و «ممکن است باعث آلودگی موضعی و خطرات شیمیایی شده باشد.»
بیانیه مدیرکل آژانس میگوید که «نکته اصلی در حوزه ایمنی هستهای این است که راکتورهای تحقیقاتی و نیروگاهی ایران هدف قرار نگرفتهاند.»
ایران یک راکتور تحقیقاتی در تهران و یک راکتور اتمی در نیروگاه تولید برق در بوشهر دارد.

منبع تصویر، ISNA
دفتر حقوق بشر سازمان ملل حمله اسرائیل به زندان اوین را «نقض فاحش» قوانین بینالمللی توصیف کرده است.
اسرائیل دوشنبه به زندان اوین حمله کرد و به گفته قوه قضائیه ایران بخشی از ساختمان اداری آن آسیب دید.
ثَمین الخطیان، سخنگوی دفتر حقوق بشر سازمان ملل در ژنو بدون نام بردن از اسرائیل به خبرنگاران گفت: «زندان اوین یک هدف نظامی محسوب نمیشود و هدف قرار دادن آن، نقض فاحش قوانین بشردوستانه بینالمللی است.»
زندان اوین محل نگهداری هزاران نفر است از جمله مخالفان سیاسی، مدافعان حقوق بشر و روزنامهنگاران و زندانیان خارجی.
اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضائیه ایران گفت در این حمله «تعدادی از هموطنان، همکاران اداری و قضائی و مردمی که مراجعه کرده بودند، افرادی از خانواده زندانیان و خود زندانیان مجروح شدند و شهید هم داشتیم.»
این حمله که اسرائیل آن را «نمادین» خواند اعتراض بسیاری از سازمانهای حقوق بشری و فعالان ایرانی را نیز بدنبال داشت.
به گفته سازمان زندانها، «محکومانی که در این زندان در حال تحمل حبس بودند به سایر زندانهای استان تهران منتقل» شدهاند.
رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در نامهای به عباس عراقچی پیشنهاد داده تا دیداری فوری با او داشته باشد.
او در این بیانیهای گفت ازسرگیری همکاری ایران با آژانس، «کلید دستیابی به یک توافق موفق» است و ملاقات با وزیر خارجه ایران «میتواند به راه حلی دیپلماتیک برای مناقشه طولانیمدت درباره برنامه هستهای منجر شود.»
آقای گروسی در این بیانیه گفت: «همانطور که پیش از آغاز و در طول درگیری بارها تأکید کردهام به تأسیسات هستهای نباید حمله شوند، چرا که این کار خطر واقعی یک حادثه پرتوزای جدی را در پی دارد.»
مدیر کل آژانس گفته بازرسان این نهاد «در تمام طول درگیریها در ایران ماندند و آمادهاند هر چه زودتر کار خود را از سر بگیرند، از جمله بازگشت به سایتهای هستهای و راستیآزمایی موجودی مواد هستهای مثل بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد.»
این بیانیه میگوید که ذخیره اورانیوم غنی شده آخرین بار چند روز پیش از آغاز حملات هوایی اسرائیل بازرسی شده بود.

منبع تصویر، EPA/SHUTTERSTOCK
سیبیاس، شریک خبری بیبیسی در آمریکا، دریافته است که دونالد ترامپ مدتی قبل در تماس تلفنی با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، «بهطور بیسابقهای در مورد آنچه که برای حفظ آتشبس لازم است، قاطعانه و رک صحبت کرده است.»
سیبیاس میگوید:«نخستوزیر (نتانیاهو) وخامت اوضاع و نگرانیهای رئیسجمهور ترامپ را درک کرده است.»
همانطور که پیش از این گزارش دادیم، به گفته دفتر آقای نتانیاهو، اسرائیل پس از صحبت نخستوزیر با ترامپ «از حملات بیشتر خودداری کرده است».
دونالد ترامپ دوشنبه شب در شبکه اجتماعی خود از برقراری آتشبس سخن گفت و اینکه به «عشق، صلح و رفاه» برای ایران و اسرائیل منجر خواهد شد.
صبح سهشنبه، او دریافت که آتشبس در خاورمیانه چقدر میتوانند شکننده باشند.
با انتشار گزارشهایی از پرتاب موشکهای ایران و انفجارهای جدید در تهران پس از زمان مقرر، رئیسجمهور آمریکا پستهایی را در رسانههای اجتماعی منتشر کرد و از چمن جنوبی کاخ سفید به هر دو کشور هشدارهای توهینآمیز داد.
آقای ترامپ سرمایه سیاسی داخلی و بینالمللی قابل توجهی را برای اطمینان از حفظ این آتشبس و در نهایت تبدیل آن به یک صلح پایدار به کار گرفته است.
او با تبدیل ایالات متحده به یک شرکتکننده فعال، نیروهای آمریکایی را در معرض خطر قرار داد و اظهارات اخیر او آشکار کرد که فشار شدیدی بر او وارد شده بود.
گفته شد هنگامی که آقای ترامپ با هواپیمای ویژه رئیسجمهور واشنگتن را برای شرکت در اجلاس رهبران ناتو ترک میکرد، با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، تماس گرفت و خواستار خویشتنداری شده بود.
اینکه آیا وقتی هواپیمای او در اروپا فرود بیاید، هنوز اوضاع به همین منوال باشد یا نه، هنوز مشخص نیست.
مسعود پزشکیان میگوید که ایران آتشبس پیشنهادی دونالد ترامپ را رعایت خواهد کرد مشروط به اینکه اسرائیل نیز به آن پایبند باشد.
به گزارش ایرنا، رئیسجمهور ایران در تماس تلفنی با انور ابراهیم، نخستوزیر مالزی، گفت اگر اسرائیل «آتشبس را نقض نکند، ایران نیز آن را نقض نخواهد کرد».
«مردم ایران بار دیگر نشان دادهاند که با وجود برخی مشکلات و نارضایتیها تا آخر متحد و یکپارچه در برابر تهاجم دشمن خواهند ایستاد.»