دبیر شورای عالی امنیت ملی خبر داد که محمدباقر ذوالقدر «با نظر و موافقت رهبر ایران» دبیر شورای عالی امنیت ملی و جانشین علی لاریجانی شده است. آقای ذوالقدر از فرماندهان سپاه و دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظامی بود. روابط تهران و بیروت تیرهتر شد و وزارت خارجه لبنان، سفیر ایران را «عنصر نامطلوب» خواند و با ابطال اعتبارنامهاش، از او خواست لبنان را ترک کند. بر اساس گزارشها، تهران، اصفهان و چند شهر دیگر ایران ساعات اولیه چهارم فروردین را با صدای انفجار سپری کردند. پایتخت و مناطق مرکزی اسرائیل هم هدف موشکهای ایران قرار گرفته است که باعث خسارت زیاد شده است.
بر اساس اعلام وزارت بهداشت لبنان، از زمان آغاز عملیات نظامی اخیر اسرائیل علیه حزبالله، شمار کشتهشدگان در این کشور به ۱۰۷۲ نفر رسیده است.
این رقم نسبت به روز دوشنبه که ۱۰۳۹ نفر اعلام شده بود، افزایش یافته و نشان میدهد که در ۲۴ ساعت گذشته ۳۳ نفر دیگر کشته شدهاند.
لبنان همچنین اعلام کرد که شمار مجروحان هم افزایش یافته و به ۲۹۶۶ نفر رسیده که نسبت به آمار دوشنبه ۹۰ نفر بیشتر است.
منبع تصویر، Tasnim
دولت لبنان با لغو پذیرش محمدرضا رئوف شیبانی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در بیروت را «عنصر نامطلوب» توصیف کرده و دستور داد ظرف شش روز لبنان را ترک کند.
در بیانیه وزارت خارجه لبنان محمدرضا رئوف «سفیر تعیینشده» توصیف شده است که به معنی آن است که رئیسجمهور، بالاترین مقام رسمی لبنان، هنوز استوارنامه او را دریافت نکرده و آقای رئوف به طور کامل ماموریت رسمیاش را شروع نکرده بود.
سفرای اعزامی تا زمانی که استوارنامه خود را به بالاترین مقام دولت مهمان ارائه نکرده باشند، قادر به دیدارهای رسمی و انجام ماموریتهای محوله نیستند.
محمدرضا رئوف در برههای به ماموریت بیروت اعزام شد که روابط شکننده دو کشور بر سر حزبالله لبنان و فشار اسرائیل برای خلع سلاح در یکی از بحرانیترین دورهها پس از استقرار جمهوری اسلامی است.
اخراج آقای رئوف از بیروت به معنی قطع روابط لبنان با جمهوری اسلامی ایران نیست و حتی در حال حاضر معنی کاهش سطح روابط را هم ندارد اما علامتی مهم از تنش و بیثباتی فزاینده در روابط دو کشور است.
منبع تصویر، AFP via Getty
بحرین امروز یکی از سنگینترین حملات را متحمل شده است.
پیشتر گزارشهایی از اصابت یک موشک ایران به یک پایگاه نظامی در غرب بحرین منتشر شد.
بحرین گفت که حمله به پایگاه حماله منجر به کشته شدن یک پیمانکار ارتش امارات (تبعه مراکش) و زخمی شدن بیش از دوازده نفر شده است که حال چهار نفر از آنها وخیم است.
تمام مجروحان، پرسنل نظامی بحرینی یا اماراتی هستند.
یک مقام ارشد بحرین گفت که این حمله نشاندهنده «تشدید خطرناک تنش» است اما «ما مرعوب نخواهیم شد. همکاری ما با [کشورهای حاشیه] خلیج فارس، بریتانیا و ایالات متحده بیشتر تقویت میشود.»
بحرین محل استقرار ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا است اما این پایگاه چند روز قبل از شروع جنگ تخلیه شد و کشتیها بندر را ترک کردند.
بحرین که ایران گهگاه از آن به عنوان «یک استان از دست رفته» یاد میکند، مسلماً در بین شش کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، بدترین روابط را با ایران دارد.
حملات دیگری نیز به مخازن سوخت، فرودگاه و یک مجتمع آپارتمانی مسکونی در بحرین شده است.
بخش بزرگی از جمعیت بحرین شیعه هستند و برخی از آنها از جمهوری اسلامی ایران حمایت میکنند.
بحرین تنها کشور عربی خلیج فارس است که از ورود رسانههای بینالمللی به داخل جلوگیری میکند.
روایتهای گوناگون از داخل ایران بیانگر احساسات و تجربههای متفاوتی از زندگی در شرایط جنگی است.
زنی جوان قدردان کسانی است که به فراخور شغلشان با وجود خطر برای امرار معاش تلاش میکنند. او میگوید به روش خود سعی میکند به آنها که باعث استمرار زندگی در شهر هستند، کمک کند.
زن جوان دیگری با اشاره به شنیده شدن مداوم پدافند، از ترس و اضطرابی میگوید که با شنیدن «صدای جنگندهها» در آسمان به سراغش میآید و انتظار شنیدن صدای انفجار بعد از آن.
شهروندی میگوید از خراب شدن زیرساختها کمتر میترسد تا وحشت و ترسهایی که در ماههای قبل از جنگ تجربه کرده است و از اینکه بعد از جنگ حکومت باقی بماند.
یک شهروند دیگر میگوید آرامش بیشتری از روزهای قبل دارد و زندگی زیر صدای متوالی پدافند در جریان است؛ کافه نشستن و قهوه خوردن، برای گربه غذا خریدن و زیر باران و صدای پدافند به خانه برگشتن برایش سرگرمی روزانهای شده که ترسش را کمتر میکند.
منبع تصویر، Reuters
ریاستجمهوری لبنان گفت که اگر اسرائیل به درخواستها برای پایان دادن حضور نیروهایش در بخشهایی از جنوب لبنان پاسخ میداد، از وقوع این جنگ میشد جلوگیری کرد.
اسرائیل گفته است که قصد دارد کنترل بخش بزرگی از جنوب لبنان، تا رود لیتانی را به دست بگیرد. این رودخانه در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری از مرز با اسرائیل قرار دارد.
اسرائیل پنج پل بر این رودخانه و رودخانههای دیگر منفجر کرده چون میگوید حزبالله از آنها استفاده میکرده است.
حساب ریاستجمهوری لبنان در شبکه اجتماعی ایکس به نقل از جوزف عون، رئیسجمهور، نوشت: «اسرائیل پلها را با هدف جدا کردن روستاها و شهرهای جنوب رود لیتانی از سایر مناطق لبنان بمباران میکند.»
در همین حال وزیر دفاع اسرائیل گفت که نیروهای او یک منطقه حائل امنیتی تا رود لیتانی ایجاد خواهند کرد. اسرائیل کاتس گفت تا زمانی که امنیت شمال اسرائیل تأمین نشود، به ساکنان آن اجازه بازگشت داده نخواهد شد.
اسرائیل همچنان بخشهایی از جنوب لبنان را هدف قرار میدهد.
ارتش اسرائیل گفت سلسله حملاتی به تأسیسات سوخت در لبنان را به پایان رسانده است.
در روزهای گذشته در جریان حملات آمریکا و اسرائیل به تبریز، چندین ساختمان مسکونی در محلههای مختلف این شهر ویران و دهها شهروند کشته و زخمی شدهاند.
ویدیوی نجات دختری خردسال به دست نیروهای امدادگر بارها در شبکههای اجتماعی بازنشر شده است.
گفته شده که این دختر، حلما، فرزند حمید میرزاده یکی از فرماندهان پدافند سپاه تبریز تنها بازمانده خانواده است و پدر، مادر، خواهر و برادرش در این حمله کشته شدهاند.
منبع تصویر، Reuters
ارتش اسرائیل اعلام کرد که در موجی از حملات به نقاط مختلف لبنان جایگاههای سوخت «مورد استفاده حزبالله» را هدف قرار داده و از کار انداختهاند.
ارتش اسرائیل گفت طی ۲۴ ساعت گذشته، جایگاههای سوخت متعلق به شرکت «الامانه» را هدف قرار دادهاند که «تحت کنترل حزبالله است» و «بخش مهمی از زیرساخت مالی» این گروه را تشکیل میدهد.
در بیانیه ارتش اسرائیل آمده است که از این جایگاهها برای سوخترسانی به کامیونهایی که سلاح و نیرو جابهجا میکردند، استفاده میشد.
وزارت دفاع امارات متحده عربی اعلام کرد که یک پیمانکار غیر نظامی نیروهای مسلح در حمله موشکی ایران به بحرین کشته شده است.
بر اساس این بیانیه این فرد تبعه مراکش بود.
وزارت دفاع امارات همچنین اعلام کرد که در نتیجه این حمله، پنج نظامی اماراتی هم زخمی شدهاند.
با پایان گرفتن تعطیلات اداری نوروزی، محمّدصادق معتمدیان، استادار تهران، گفت از فردا، چهارشنبه ۵ فروردین، فعالیت ادارات «با ۲۰ درصد ظرفیت کارکنان به صورت حضوری و بانوان تا اطلاع ثانوی دورکار خواهند بود.»
آقای معتمدیان گفت: «واحدهای پشتیبان ستادی و فنی بانکها با ۲۰ درصد نیروها و همچنین حداقل ٣٠ درصد شعب بانکها فعال بوده و شعب ارزی و دارای صندوق امانات دایر خواهند بود.»
دفتر نخستوزیری بریتانیا اعلام کرد که خلبانان نیروی هوایی در چهار هفته گذشته نزدیک به ۹۰۰ ساعت برای دفاع از بریتانیا و متحدانش در خاورمیانه پرواز کردهاند.
سخنگوی نخستوزیر بریتانیا، به نقل از جان هیلی، وزیر دفاع، گفت که در طول شب گذشته، بریتانیا از متحدان خود در اسرائیل، عربستان سعودی، کویت، بحرین و اردن در برابر حملات دفاع کرده است.
منبع تصویر، Getty Images
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، پیشنهاد کرد میزبان مذاکرات صلح میان ایران و آمریکا باشد.
او در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «مشروط به موافقت آمریکا و ایران، پاکستان آماده و مفتخر است که میزبان باشد و زمینه برگزاری گفتوگوهای معنادار و نهایی را برای دستیابی به یک راه حل جامع فراهم کند.»
در همین حال، نارندرا مودی، نخستوزیر هند، میگوید که درباره وضعیت خاورمیانه «گفتوگویی مفید» با دونالد ترامپ داشته است.
او در پستی در ایکس خبر داد: «یک تلفن از دونالد ترامپ داشتم و درباره وضعیت غرب آسیا گفتوگوی مفیدی کردیم. هند از کاهش تنش و بازگشت هرچه سریعتر صلح حمایت میکند.»
آقای مودی در ادامه نوشت: «اطمینان از باز ماندن و امن و قابل گذر بودن تنگه هرمز برای کل جهان ضروری است. ما توافق کردیم در تلاش برای صلح و ثبات، در تماس بمانیم.»
حسن فضلالله، از اعضای ارشد پارلمان لبنان، روز سهشنبه به خبرگزاری رویترز گفت که حزبالله برای جلوگیری از اشغال جنوب لبنان به دست ارتش اسرائیل مبارزه خواهد کرد.
آقای فضلالله گفت که چنین اشغالی، «تهدیدی وجودی» برای لبنان به عنوان یک کشور خواهد بود.
این موضعگیری حسن فضلالله بعد از آن اعلام شد که اسرائیل ازآمادگی نیروهایش برای کنترل بخش وسیعی از جنوب لبنان خبر داد.
پیش از این اسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، اعلام کرده بود که نیروهای این کشور در چارچوب عملیات علیه حزبالله، کنترل بخش وسیعی از جنوب لبنان را در دست خواهند گرفت.
به گفته کاتس، نیروهای اسرائیلی یک منطقه امنیتی در فاصله حدود ۳۰ کیلومتری از مرز لبنان و اسرائیل تا رود لیتانی ایجاد خواهند کرد و «تا زمانی که امنیت شمال اسرائیل تأمین نشود»، به ساکنان آواره اجازه بازگشت داده نخواهد شد.
او همچنین گفت پنج پل که «حزبالله از آنها برای عبور نیروها و انتقال سلاح استفاده میکرد» منهدم شدهاند.
منبع تصویر، EPA/Shutterstock
در اطراف محل انفجار در شمال تلآویو، بالکنها از جا کنده شده است و تکههای مصالح جداشده از دیوارها به داخل گودالی میان مجموعهای از ساختمانهای مسکونی فرو ریخته است.
گزارشهای محلی حاکی از آن است که این حادثه ناشی از اصابت مستقیم یک موشک ایرانی بوده که قبل از اصابت از در فاصله نزدیک از چند ساختمان آپارتمانی عبور کرده است.
یکی از ساکنان خیابان پشت محل حادثه گفت وقتی آژیرها به صدا درآمد، فرصت نداشت خود را به پناهگاه برساند و درست زمانی که به درِ خانهاش رسیده بود، بر اثر انفجار، در با شدت باز شد.
او افزود در حالی که شیشههای اطرافش خرد میشد، با پای برهنه از آپارتمانش گریخت. به گفته او، وقتی به عقب نگاه کرد، آتشسوزی در میان آوار پشت سرش آغاز شده بود.
با وجود آنکه خبرهایی مبنی بر احتمال مذاکره بین ایران و آمریکا منتشر شده است، اسرائیل و ایران همچنان به حملات علیه یکدیگر ادامه دادهاند. موضوعی که ماهیت خاص این درگیری میان دو دشمن خاورمیانهای را برجسته میکند.
این جنگ اکنون میان تسلیم و تشدید تنش در نوسان است. هنوز هیچیک از دو طرف آنقدر تضعیف نشدهاند که به توافقی که طرف مقابل میخواهد تن دهند.
منبع تصویر، Reuters
مقامات دفاعی میگویند بریتانیا با همکاری فرانسه در حال کمک به تشکیل ائتلافی از کشورها برای تأمین امنیت تنگه هرمز است.
آنها گفتند که این ائتلاف «بهمحض آنکه شرایط اجازه دهد» تشکیل خواهد شد.
بریتانیا پیشنهاد داده است که در آینده نزدیک، میزبان یک کنفرانس امنیتی برای تدوین برنامهها درباره این گذرگاه حیاتی انتقال نفت جهان در پورتسموث یا لندن باشد.
مقامات تأکید کردند که هرگونه مأموریت و طرحی برای اسکورت نفتکشها به سطح تهدید بستگی دارد که در حال حاضر بسیار بالا است.
به گفته آنها، این موضوع به یک راه حل چندملیتی نیاز دارد که شامل استفاده از شناورهای سرنشیندار و بدون سرنشین برای باز کردن مسیر و مقابله با تهدید مینها خواهد بود.
یکی از مقامات دفاعی نیز گفت که گزارشها درباره کارگذاری مین را «درست» میداند اما مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز باز است و تعداد محدودی نفتکش از آن عبور میکنند.
منبع تصویر، Mehr
یک هفته پس از کشته شدن علی لاریجانی در حملات اسرائیل، رئیسجمهور ایران محمدباقر ذوالقدر، سرتیپ سپاه پاسداران را که دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام بود، به سمت دبیر شورایعالی امنیت ملی منصوب کرد.
انتصاب دبیر این شورا از اختیارات رئیسجمهور است اما از آنجا که وجود دبیر در جمع اعضای شورایعالی امنیت ملی در قانون اساسی ایران پیشبینی نشده، این فرد دارای حق رأی در شورا نیست.
از سال ۱۳۶۸ که شورایعالی امنیت ملی وارد قانون اساسی ایران شد، برای رفع این اشکال، رهبر جمهوری اسلامی، دبیر این شورا را بهعنوان یکی از دو نماینده خود منصوب میکند.
به همین دلیل، از زمان تشکیل شورایعالی امنیت ملی، انتصاب دبیر شورا با موافقت رهبر جمهوری اسلامی انجام شده تا بهعنوان نماینده رهبر حق رأی پیدا کند.
تا اینجا از انتصاب احتمالی دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی بهعنوان یکی از نمایندگان رهبر در این شورا خبری منتشر نشده است. رویهای که تابحال وجود داشت و انتصاب دبیر با انتصاب او به نمایندگی رهبر در شورا همزمان بود.
از نظر قانون اساسی منعی وجود ندارد که رهبر نمایندگانی در شورای عالی امنیت ملی داشته باشد که هیچکدام دبیر شورا نباشند. در صورتی که رهبر جدید، محمدباقر ذوالقدر را بهعنوان نماینده خود در شورا منصوب نکند، او فاقد حق رأی در این شورا خواهد بود که در ۳۷ ساله اخیر یعنی از زمان تشکیل این شورا، بیسابقه است.
علیرضا نادعلی، سخنگوی شورای شهر تهران، گفت بعد از «تماسهای زیاد» با او و کمیسیون نامگذاری معابر شورای شهر، نام بلوار «علی دایی» تغییر خواهد کرد.
آقای نادعلی میگوید نام پیشنهادی برای این بلوار «دانشآموزان شهید میناب» است.
او همچنین گفت: «مردم از سکوت برخی چهرهها در شرایط جنگ تحمیلی شاکی هستند.»
علی دایی در سالهای اخیر انتقادهای تندی از حکومت ایران کرده است.
ترکیه تلاش گستردهای برای پایان دادن به جنگ را آغاز کرده است و هاکان فیدان، وزیر امور خارجه، با همتایان خود در مصر و نروژ گفتگو کرده است.
از دیروز گزارشهایی منتشر شدند که از ترکیه به عنوان یکی از میانجیگران ایران و آمریکا نام بردند. ترکیه از همان ابتدای جنگ خواستار توقف هر چه سریعتر آن بود.
ترکیه نه تنها روابط نزدیکی با ایران و آمریکا دارد بلکه خوب آگاه است که دو طرف برای پایان دادن به جنگ نیاز به دستاورد تبلیغاتی دارند که به عنوان دلیل قانعکننده برای ختم درگیری از آن استفاده کنند.
در این میان ورود نروژ قابل تعامل است. پایتخت این کشور در دهه ۹۰ میلادی میزبان یکی از پیچیدهترین مذاکرات تاریخ بین فلسطینیها و اسرائیلیها بود که به توافق اسلو مشهور شد.
در این میان به نظر میرسد ترکیه نقش اصلی را بر عهده دارد هر چند که خاطره خوبی از میانجیگری برای ایران ندارد.
پیش از جنگ، ترکیه اولین میانجی از سرگیری مذاکرات ایران و امریکا بود اما جمهوری اسلامی در لحظه آخر، میز مذاکرات را از استانبول به مسقط در عمان منتقل کرد.
ترکیه در عین حال، در روزهای آینده میزبان نشستی دو روزه است که شماری از رهبران جهان و وزرای خارجه کشورها و همچنین کارشناسان کشورهای خاورمیانه در آن شرکت می کنند. موضوع این کنفرانس استارتکام بحران منطقه است.
سپاه پاسداران در بیانیهای گفت در موج ۷۹ عملیات وعده صادق ۴ به نقاط مختلف اسرائیل حمله کرده است.
بنابر این بیانیه، «موشکهای قدرتمند خیبرشکن، عماد، سجیل و پهپادهای انهدامی» مراکز زیر را هدف قرار دادهاند:
دونالد ترامپ از «گفتوگوهای بسیار جدی» با ایران سخن میگوید اما تاکنون فقط شاهد نشانههایی از گشایشی بسیار محدود هستیم.
ایران همچنان بهشدت به آمریکا بیاعتماد است. هر دو دور قبلی مذاکرات با حملات اسرائیل و حمایت آمریکا از هم فروپاشید.
گزارشهایی از تماس میان عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران و استوی ویتکاف، نماینده آمریکا منتشر شده اما این گفتوگوها در حد بسیار مقدماتی توصیف شده است.
کشورهای متعددی از جمله پاکستان، ترکیه و مصر در تلاش برای کاهش تنش هستند. رهبران این سه کشور روابط شخصی نزدیکی با دونالد ترامپ دارند و در این بحران با رهبران عرب در تماس بودهاند. عمان، میانجی سنتی و مورد اعتماد ایران نیز در این روند نقش دارد.
در حالی که شرایط کنونی غیرقابل پیشبینی است، گزارشهایی از احتمال دیدار قریبالوقوع محمدباقر قالیباف، مقام ارشد ایرانی با جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا بیشتر به گمانهزنی شباهت دارد.
آقای ترامپ همچنان در پی یافتن نسخه ایرانی «دلسی رودریگز» ونزوئلا است، فردی قدرتمند اما عملگرا که بتواند او را همراهی کند.
اما چنین چیزی در ساختار پیچیده و چندلایه قدرت در ایران که متشکل از روحانیون و فرماندهان نظامی است، بعید به نظر میرسد. در کشوری که اکنون تندروها، از جمله محمدباقر قالیباف، نقشی تعیینکننده دارند و برای پایان دادن به جنگ، بهای سنگینی مطالبه میکنند.
