اولین مناظره انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰، مناظره میان ابراهیم رئیسی و عبدالناصر همتی بود. رودررویی مدیران مطلوب و مورد اعتماد نظام جمهوری اسلامی با طیفی که منسوب به مدیران جریان اعتدالگرا بود. این مناظره در شرایطی برگزار شد که موضوع آن پیشتر از سوی رهبر جمهوری اسلامی تعیین شده بود. آیتالله خامنهای در دیدار با نمایندگان مجلس از آنها خواسته بود از فضای مجازی و سیاست خارجی حرف نزنند و محور سخنان و حرکتهایشان را اقتصاد قرار دهند.
درخواستی که اجابت شد. تنها عبدالناصر همتی تلاش کرد با المانهای سیاسی و صحبت کردن به زبان ترکی، فضا را به نفع خود تغییر دهد. چنانچه در لحظه شروع با بیانیهای که خواند و مردم را مخاطب قرار داد که "خیلی از شما اینجا نمایندهای ندارید" تلاش کرد با اشاره به مهندسی انتخابات، خود را نماینده این بخش از رایدهندگان معرفی کند. حتی به تحریمکنندگان انتخابات توصیه کرد "رای اعتراضی" خود را به او بدهند.
در سوی مقابل، کاندیداهایی همچون محسن رضایی، با اینکه تاکید دارد مستقل به عرصه رقابت آمدهاند و تا پایان رقابتها باقی خواهد ماند، اما تمام داشتههایش زیر سوال بردن دولت روحانی بود و هیچ دفاعی از نقشش در سیاسی کردن پیوستن ایران به افایتیاف نداشت. محسن مهرعلیزاده هم عموما از روی دستنوشتههای از پیش نوشته شده خواند و با شخصی کردن مباحث و اشارههایی مثل بازداشت فعالان محیط زیست سعی کرد که هیجان انتخاباتی ایجاد کند.
اما به رغم حاشیههای کم رونق، سوالها و گفتوگوهای غالبا اقتصادی بود. با وجود اختلافهای دو طرف بر نحوه مدیریت وضعیت اقتصادی و انتقادهای تند و تیز و زیر سوال بردن عملکرد یکدیگر در ایجاد بحرانهای موجود ایران، وجه اشتراک هر دو طرف عبور از نقش خود در شرایط امروز بود. در طول مناظره طرفین برای اینکه ادعاهای خود را به کرسی بنشانند، گاهی خط قرمزهای نظام را هم رد کردند. از «زبالهگردی و نان قرضی» گفتند و تهدید به «محاکمه و زندان» کردند، و از برخورد با فعالان محیطزیست انتقاد کردند، اما هیچکدام از طرفین چه در دفاع و چه در حمله یک برنامه مدون و اجرایی ارائه نکردند. نزدیک به چهار ساعت از مناظره؛ محدود به دست و دلبازیهای کلان وعدههایی کلی برای تغییرات بزرگ و بنیادین بود. صحبتهایی که دلی به دست نیاورد و شوری به پا نکرد. اولین مناظره انتخاباتی برندهای نداشت.
