جمشید برزگر تحلیلگر مسایل ایران در بی بی سی

	جنجال بر سر اظهارات اسفندیار رحیم مشایی پس از آن بالا گرفت که وی بر دیدگاه خود مبنی بر دوستی ایران با مردم اسراییل تاکید کرد

در تازه ترین دور اعتراض ها، حسین شریعتمداری مدیر مسئول روزنامه کیهان و نماینده آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی در موسسه کیهان، روز سه شنبه ۲۹ مرداد خواستار برکناری هر چه سریع تر آقای رحیم مشایی از مقامش شد.

به گفته حسین شریعتمداری" حضور آقای مشایی در کابینه نه فقط جفا به احمدی نژاد، بلکه تضییع حقوق مسلم و قطعی مردمی است که از رییس جمهوری منتخب خود انتظار دیگری دارند، ضمن آنکه حضور وی به موقعیت برجسته و منحصربه فرد دولت اسلامی در میان ملت های مسلمان آسیب جدی می رساند و بدیهی است که نباید و نمی توان به وی اجازه داد از حیثیت مردم مسلمان ایران، نظام اسلامی و امام و رهبری و دولت اصولگرا برای تبلیغ دیدگاه های صهیونیست پسند خود مایه بگذارد."

دوستی ها و دشمنی ها

جنجال بر سر اظهارات اسفندیار رحیم مشایی پس از آن بالا گرفت که وی بر دیدگاه خود مبنی بر دوستی ایران با مردم اسراییل تاکید کرد.

مدیر مسئول روزنامه کیهان در یادداشت خود افزوده:"آقای احمدی نژاد باید به این نکته توجه داشته باشند که تاخیر در برکناری آقای مشایی- اگرچه اکنون نیز دیر شده است- ضربه احتمالا غیرقابل جبرانی به جایگاه برجسته ایشان می زند و دوستداران واقعی ریاست محترم جمهوری را اگر با ناامیدی مواجه نکند، به یقین آزرده خاطر خواهد کرد، که متاسفانه کرده است."

آقای شریعتمداری در بیان چنین دیدگاهی تنها نیست و طیف پرشماری از هواداران و حامیان آقای احمدی نژاد بر ضرورت استعفای آقای رحیم مشایی یا برکناری وی از مقامش تاکید می کنند.

همزمان، آیت الله ناصر مکارم شیرازی از مراجع تقلید در ایران، با انتقاد از گفته های اسفندیار رحیم مشایی، ضرورت حضور وی در کابینه محمود احمدی نژاد را به زیر سوال برده است.

اسفندیار رحیم مشایی پس از آنکه برای نخستین بار موضوع دوستی با مردم اسراییل را مطرح کرد، و در پی طرح انتقادهایی از این سخنان، به مجلس فراخوانده شد تا در باره سخنان خود توضیح دهد، اما وی به جای حضور در مجلس، در نامه ای به غلامعلی حداد عادل، رییس کمیسیون فرهنگی مجلس هشتم، ضمن حمله به دولت اسراییل، بار دیگر از دوستی با مردم اسراییل سخن گفت.

به دنبال این نامه، ۲۰۰ تن از نمایندگان مجلس با انتشار نامه ای خطاب به محمود احمدی نژاد، معاون وی را فاقد صلاحیت خواندند و خواستار برکناری وی شدند.

با این همه، پاسخ آقای احمدی نژاد به این نامه، همراه ساختن اسفندیار رحیم مشایی در سفر به ترکیه بود. این اقدام، پاسخی تلویحی به انتقادها تلقی شد و میزان حمایت رییس جمهوری از معاونش را به نمایش گذاشت.

چنین حمایتی نه تنها به سکوت اصولگرایانی که همچنان خود را حامی آقای احمدی نژاد معرفی می کنند نینجامیده، بلکه در عمل موجب شده که این طیف هر چند با انگیزه ها و اهدافی متفاوت، دست کم بر سر این موضوع با طیف های منتقد محمود احمدی نژاد در جناح اصولگرای حاکم بر مجلس و دولت همراه شود.

دلیلی تازه برای شکاف های بیشتر؟

آقای رحیم مشایی از نزدیک ترین چهره ها به محمود احمدی نژاد از هنگام به قدرت رسیدن وی بوده و علاوه بر آن، نسبتی سببی با آقای احمدی نژاد دارد. خبرگزاری های ایران، در نوروز ۱۳۷۸ از ازدواج پسر آقای احمدی نژاد با دختر اسفندیار رحیم مشایی خبر دادند.

انتقادهای فزاینده از اسفندیار رحیم مشایی و فشار بر محمود احمدی نژاد برای برکناری وی، نمونه تازه ای از افزایش شکاف ها در جناح حاکم در جمهوری اسلامی است که به ویژه به دلیل در پیش بودن انتخابات ریاست جمهوری از حساسیت فراوانی برخوردار شده است.

اگر نخستین اظهارات آقای رحیم مشایی درباره دوستی با مردم اسراییل بدون اطلاع یا هماهنگی با محمود احمدی نژاد بیان شده باشد، به سختی می توان تصور کرد که نامه اسفندیار رحیم مشایی به مجلس، پس از ابراز انتقادهای تند از این سخنان، بدون هماهنگی یا دست کم اطلاع آقای احمدی نژاد نوشته و ارسال شده باشد.

از طرف دیگر، محمود احمدی نژاد در دوران سه ساله ریاست جمهوری خود نشان داده که در اعمال تغییرات گسترده در کابینه خود گشاده دستانه و بی محابا عمل می کند.

وی در سه سال گذشته، ۹ وزیر کابینه و شماری از بلندپایه ترین مدیران اجرایی کشور را تغییر داده است.

بنابراین، خودداری از دادن پاسخی مثبت به درخواست ها در باره برکناری اسفندیار رحیم مشایی دلایل دیگری دارد که علاوه بر نزدیکی های فکری و شخصی، برآمده از موقعیت سیاسی محمود احمدی نژاد و معادلاتی است که می تواند بر سرنوشت انتخابات سال آینده تاثیر بگذارد.

چنین تاثیری دست کم تا به حال به زیان آقای احمدی نژاد بوده و موجب شده تا هشدارها به او درباره دوری حامیان و رای دهندگان دور قبلی از وی، با لحنی صریح تر بیان شود.

اما آیا پذیرش خواسته منتقدان، می تواند این رای های دور شده را به صندوق آقای احمدی نژاد نزدیک کند؟

اگر نخستین اظهارات آقای رحیم مشایی درباره دوستی با مردم اسراییل بدون اطلاع یا هماهنگی با محمود احمدی نژاد بیان شده باشد، به سختی می توان تصور کرد که نامه اسفندیار رحیم مشایی به مجلس، پس از ابراز انتقادهای تند از این سخنان، بدون هماهنگی یا دست کم اطلاع آقای احمدی نژاد نوشته و ارسال شده باشد

محمود احمدی نژاد، در هفته های اخیر به دلیل انتخاب علی کردان به عنوان وزیر کشور نیز به طور جدی مورد انتقاد طیف هایی از جناح اصولگرا قرار گرفته که به نظر می رسد برای انتخابات ریاست جمهوری سال آینده به نامزد دیگری به جز آقای احمدی نژاد می اندیشند.

منتقدان اصولگرای محمود احمدی نژاد، با استناد به "جلوگیری از دلسردی" حامیان خود در جامعه خواستار تاثیرگذاری بر روند انتخاب همکاران رییس جمهوری هستند و در مقابل، آقای احمدی نژاد دست کم تا کنون کوشیده چنین فرآیندی را خود تعیین کند.

همراهی برخی از حامیان همیشگی آقای احمدی نژاد با خواسته برکنار شدن اسفندیار رحیم مشایی، البته دلایل دیگری دارد و با این استدلال همراه بوده است که چنین اقدامی می تواند به سود محمود احمدی نژاد تمام شود.

سایت اینترنتی رجا نیوز، که گفته می شود متعلق به فاطمه رجبی، همسر غلامحسین الهام سخنگوی دولت محمود احمدی نژاد است، در همین زمینه نوشته است:" برکناری مشایی، بدنه حامی جریان اصولگرای ناب را که تمام سرمایه این جریان است، از پژمردگی می رهاند و بار دیگر تندیسی حقیقی از ایثار و قاطعیت از احمدی نژاد در نظر آنان می سازد."

با وجود این، به نظر می رسد که آقای احمدی نژاد تا کنون بر سر چنین اقدامی با حامیان خود به توافق نرسیده است.

حضور اسفندیار رحیم مشایی در کنار محمود احمدی نژاد هنگام پرتاب موشک ماهواره بر "سفیر امید"، نشانه ای از این مقاومت است، هرچند نمی تواند به منزله پاسخ نهایی آقای احمدی نژاد به فشارهای روزافزون قلمداد شود.