احمد زیدآبادی تحلیلگر مسایل ایران

پیش از این، علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی خبرهای مربوط به گشایش دفتر حافظ منافع آمریکا در ایران را "شایعه فریبکارانه" خوانده بود.

آقای احمدی نژاد تاکید کرده که هنوز دولت ایران درخواست رسمی در این باره دریافت نکرده است، اما اضافه کرده است که "هر پیشنهادی در این خصوص قابل بررسی است و از آن استقبال می‌کنیم."

خبر احتمال گشایش دفتر حافظ منافع آمریکا در ایران را اخیرا رسانه‌های آمریکایی منتشر کردند، اما کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا با اعلام اینکه راههای مختلفی برای بالا بردن سطح تماس بین مردم آمریکا و ایران وجود دارد، تاکید کرده است که "تصمیمی در باره دایر کردن دفتر حفاظت از منافع آمریکا در ایران نگرفته‌ایم."

روابط دیپلماتیک ایران و آمریکا از آبان سال ۱۳۵۸ هنگامی که تعدادی از دانشجویان ایرانی سفارت آمریکا در تهران را به اشغال خود در آوردند و دیپلمات‌های مستقر در سفارتخانه را گروگان گرفتند، قطع شده و سفارت سوئیس در تهران، مسئولیت حفاظت از منافع آمریکا در ایران را به عهده دارد.

عدم روابط دیپلماتیک بین تهران – واشنگتن افزون بر تبعات سیاسی آن، برای آن دسته از شهروندان ایرانی که قصد سفر به آمریکا را دارند، بسیار مشکل ساز شده است.

ایرانیان برای دریافت ویزای سفر به آمریکا ابتدا باید به برخی از کشورهای همسایه سفر کنند و این خود هزینه‌های اضافی برای آنان در بر دارد.

از زمانی که دولت جورج بوش رئیس جمهور آمریکا با کشیدن خط فاصلی بین دولت و ملت ایران، هدف خود را فشار بر دولت و حمایت از مردم ایران اعلام کرده، بحث گشایش دفتر حافظ منافع آمریکا در تهران به منظور تسهیل ارتباط بین دو ملت نیز هر از گاهی در رسانه‌ها مطرح شده است.

با این حال، از آنجا که در روابط بین‌الملل، تفکیک کامل بین یک دولت و ملتش و برقراری رابطه متفاوت و جداگانه با هر یک از آنها کار چندان آسانی نیست، ایالات متحده هم در عمل نتوانسته است تصمیم قاطعی در باره دایر کردن دفتر حافظ منافعش در تهران بگیرد.

ظاهرا آمریکا از بیم اینکه دائر کردن دفتر حافظ منافعش در تهران ممکن است ارسال "علامتی اشتباه" به جامعه جهانی مبنی بر بهبود روابط سیاسی آمریکا با ایران باشد، از دست زدن به چنین اقدامی بیم دارد اما دقیقا به همین علت است که آقای احمدی نژاد از این موضوع استقبال کرده است.

آقای احمدی نژاد به رغم اظهارات شدیداللحن‌اش علیه آمریکا، بیش از هر رئیس جمهور تاریخ جمهوری اسلامی نسبت به بهبود رابطه ایران با ایالات متحده آمریکا از خود اشتیاق نشان می‌دهد.

در واقع، هیچکدام از روسای جمهوری قبلی جمهوری اسلامی به رغم تمایل قلبی‌شان به بهبود رابطه ایران و آمریکا، حاضر نشدند به رئیس جمهور آمریکا نامه رسمی بنویسند، او را به مناظره رو در رو دعوت کنند و به طور علنی خود را حامی مذاکره با آمریکا نشان دهند.

آقای احمدی نژاد اما همه این کارها را کرده، اما جواب منفی شنیده است.
اظهارات شدید‌اللحن آقای احمدی نژاد علیه آمریکا از یک سو و اشتیاق کم و بیش آشکار او برای تماس و گفتگو با محافل رسمی آمریکا از سوی دیگر، به واقع مواضع او را در برابر ایالات متحده ناهماهنگ و متناقض کرده است.

در حقیقت بسیاری از ایرانی‌ها نمی‌دانند که آیا آقای احمدی نژاد در پی وخیم‌تر کردن عمدی روابط با آمریکا به منظور بروز جنگ بین دو کشور است و یا اینکه به شیوه خود می‌کوشد تا به عنوان نخستین رئیس جمهور ایران که عملا به بهبود رابطه ایران و آمریکا کمک کرد، نامش در تاریخ ثبت شود.

آقای احمدی نژاد به رغم اظهارات شدیداللحن‌اش علیه آمریکا، بیش از هر رئیس جمهور تاریخ جمهوری اسلامی نسبت به بهبود رابطه ایران با ایالات متحده آمریکا از خود اشتیاق نشان می‌دهد

به نظر می‌رسد که تناقض در موضع آقای احمدی نژاد در برابر آمریکا را باید به وجود تناقض در بین مخاطبانی دانست که او می‌خواهد هر دو را راضی نگه دارد.

آقای احمدی نژاد از یک سو بر نیروهای تندرویی متکی است که برخی محافل جمهوری اسلامی در طول ریاست جمهوری محمد خاتمی، آنها را برای خنثی کردن جنبش اصلاح طلبی در ایران تربیت کردند و از جمله خصومت دائمی با آمریکا را به عنوان یکی از "ارزش‌های انقلاب" به آنان القاء کردند.

از سوی دیگر، آقای احمدی نژاد نیازمند رای و حمایت توده مردمی است که گویا از ادامه بحران در روابط ایران و آمریکا و تاثیر آن بر زندگی‌شان خسته و فرسوده شده‌اند و تمایلشان این است که ایران نیز مانند سایر کشورها مناسبات عادی با آمریکا داشته باشد.

ظاهرا آقای احمدی نژاد برای راضی کردن این دو گروه از مردم، مواضع ناهماهنگی در برابر آمریکا می‌گیرد، اما این ناهماهنگی به جای آنکه هر دو طیف مذکور را از او راضی کند، بعضا نارضایتی هر دو را در پی دارد.

گذشته از این مسائل اما به نظر می رسد که گشایش دفتر حافظ منافع آمریکا در ایران در شرایط حاضر، نه فقط کمکی به خواست آقای احمدی نژاد برای نشان دادن تمایل خود به بهبود رابطه با آمریکا به توده مردم نکند، بلکه برای مردم ایران هم فایده‌ای در بر نداشته باشد.

با توجه به بی‌اعتمادی متقابل ایران و آمریکا، قاعدتا دستگاههای امنیتی ایران هر گونه ورود و خروج به دفتر حافظ منافع آمریکا در ایران را به شدت زیر نظر می‌گیرند و با مشکوک شدن به افراد جویای دریافت ویزای آمریکا، عملا نوعی از هراس برای مراجعه به دفتر منافع آمریکا در ایران ایجاد می‌شود که جز ایجاد تشنج بیشتر در روابط دو طرف و قربانی شدن برخی مراجعه کنندگان حاصلی ندارد.