محمود احمدی نژاد پس از سفر به آذبایجان و دیدار با الهام علی‌اف، از نزدیکی دیدگاه های طرفین درباره مسائل بین المللی و منطقه ای خبر داده بود

سخنگوی شرکت اتم استروی اکسپورت که مسئولیت ساخت نیروگاه هسته ای بوشهر را به عهده دارد اقدام جمهوری آذربایجان در متوقف ساختن تجهیزات ارسالی به مقصد ایران را مورد انتقاد قرار داد.

بنا بر اخبار، کامیون های حامل تجهیزات هسته ای در روز 29 مارس (10 فروردین) در مرز آستارا و هنگام ورود به خاک ایران متوقف شده اند.

به گفته مقامات آذربایجان و به نقل از خبرگزاری اسوشیتدپرس، این کامیون ها حامل عایق های حرارتی بوده اند که ارزش محموله از سوی منابع جمهوری آذربایجان بیش از 170 هزار دلار اعلام شده است.

اظهارات حاضر ابراهیم، سخنگوی وزارت امور خارجه آذربایجان

مقام های شرکت اتم استروی اکسپورت این محموله را در ارتباط با واحد اول نیروگاه اتمی بوشهر ذکر کرده اند و اعلام کرده اند که توقف ایجاد شده "احتمالا بر برنامه زمانی تکمیل این واحد تاثیر خواهد گذاشت."

از سوی ایران اظهار نظری درباره این محموله منتشر نشده است، اما خبرگزاری روسی ایتارتاس به نقل از یک مقام شرکت اتم استروی اکسپورت گزارش داده است که "شرکای ایرانی به شدت در تلاشند تا این مشکل حل شود."

آیدین علی ‌اف، رئیس کمیسیون گمرک جمهوری آذربایجان اعلام کرده است که این محموله مشمول قوانین "نظارت گمرکی" می شود و صدور مجوز برای عبور آن به اجازه ویژه دولت این کشور نیاز دارد.

سخنگوی وزارت خارجه جمهوری آذربایجان نیز پیشتر گفته بود که "در مورد محتویات این محموله به جزئیات بیشتری نیاز است" و کشور او باید بداند که آیا محموله ارسالی "مشمول تحریم های سازمان ملل متحد می شود یا خیر."

اما شرکت اتم استروی اکسپورت با صدور بیانیه ای اعلام کرده است که صدور این محموله "بر طبق قوانین شناخته شده بین المللی" انجام شده است و سخنگوی این شرکت نیز به صراحت اعلام کرده است که تحریمهای سازمان ملل متحد مواد و تجهیزات ارسال شده در این محموله را دربر نمی گیرد.

سخنگوی وزارت خارجه جمهوری آذربایجان همچنین گفت کشورش از طریق سفارت روسیه در باکو درخواست اطلاعات بیشتر کرده بود اما روسیه پاسخی به درخواست این کشور نداده است.

اما از سوی دیگر سخنگوی اتم استروی اکسپورت مطرح شدن درخواست اطلاعات از سوی جمهوری آذربایجان را انکار کرد.

ایران، جمهوری آذربایجان و روسیه: انگیزه های سیاسی؟

در حال حاضر هیچ نهاد دیگری از جمله آژانس بین المللی انرژی اتمی درباره محموله ارسالی اظهار نظر نکرده است، با این حال برخی کارشناسان احتمال وجود انگیزه های سیاسی در پس اقدام جمهوری آذربایجان را نیز رد نمی کنند.

هرچند محمود احمدی نژاد در سفری که تابستان سال گذشته به جمهوری آذربایجان داشت از نزدیکی دیدگاه های طرفین درباره مسائل بین المللی و منطقه ای خبر داده بود، اما لزوما ایران و آذربایجان را نمی توان دو کشور نزدیک به یکدیگر دانست.

اختلاف بر سر نحوه استفاده از منابع نفت و گاز دریای خزر، تلاش جمهوری آذربایجان برای نزدیکی بیشتر به آمریکا، نزدیکی ایران و ارمنستان (همسایه جمهوری آذربایجان که روابطی پرتنش با این کشور دارد)، و روابط جمهوری آذربایجان و اسرائیل را تنها می توان بعنوان بخشی از عوامل اختلاف میان دو کشور قلمداد کرد که در نظر گرفتن این عوامل در کنار تلاش جمهوری آذربایجان برای دوری از روسیه و نزدیکی به غرب می تواند احتمال وجود انگیزه های سیاسی در توقف محموله تجهیزات و مواد هسته ای به ایران را توجیه کند.