احمد زیدآبادی کارشناس مسائل سیاسی ایران

	به نظر می رسد گزارش آقای برادعی تغییری در موضع آمریکا و متحدانش در برابر برنامه اتمی ایران ایجاد نکرده است

آقای برادعی در گزارش خود در باره روند برنامه هسته‌ای ایران، ضمن تایید همکاری ایران با بازرسان آژانس در جهت شفاف سازی موارد ابهام در آن برنامه، بر ادامه بی اعتنایی جمهوری اسلامی به قطعنامه‌ های شورای امنیت سازمان ملل مبنی بر تعلیق غنی سازی اورانیوم تاکید کرده بود.

مقام‌های دولت ایران گزارش مذکور را به معنای فروریختن پایه‌های ادعای آمریکا و متحدانش در باره ماهیت برنامه هسته‌ای ایران تلقی کردند و خواستار بازگرداندن پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی از شورای امنیت سازمان ملل به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی شدند.

آقای احمدی نژاد نیز که پیش از این از "مختومه" شدن پرونده هسته‌ای ایران خبر داده بود، از گزارش آقای برادعی استقبال کرد و خواستار عذر خواهی قدرت‌های بزرگ جهانی از جمهوری اسلامی شد.

از زمانی که مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مامور تهیه گزارش‌های فصلی از برنامه هسته‌ای ایران شده است، مقام‌های ایرانی چه در دولت محمد خاتمی و چه در دولت محمود احمدی نژاد، عموما گزارش‌های وی را به نفع ایران و به زیان مخالفان برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی تفسیر کرده‌اند، هر چند که این گزارش‌ها زمینه صدور چندین قطعنامه در شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی و شورای امنیت سازمان ملل را علیه ایران فراهم کرده‌اند.

'بی‌توجه' به لحن مثبت برادعی

به نظر می‌رسد که استقبال گرم و تفسیرهای بسیار خوشبینانه محافل دولتی ایران از گزارش آقای برادعی بیشتر برای مصرف داخلی و خلع سلاح کردن منتقدان سیاست هسته‌ای دولت آقای احمدی نژاد در درون نظام صورت می‌گیرد، چرا که این گزارش در وضعیت بین المللی پرونده هسته‌ای ایران بهبودی حاصل نکرده است

بنابراین، تاکید مقام‌های ایرانی بر جنبه‌های مثبت گزارش آقای برادعی و نادیده گرفتن نکته‌های منفی آن امری غیر قابل انتظار نبود بویژه اینکه گزارش اخیر دبیر کل آژانس نسبت به گزارش‌های پیشین وی، لحن مثبت تری در برابر ایران داشت.

با این حال، به نظر می‌رسد که استقبال گرم و تفسیرهای بسیار خوشبینانه محافل دولتی ایران از گزارش آقای برادعی بیشتر برای مصرف داخلی و خلع سلاح کردن منتقدان سیاست هسته‌ای دولت آقای احمدی نژاد در درون نظام صورت می‌گیرد، چرا که این گزارش در وضعیت بین المللی پرونده هسته‌ای ایران بهبودی حاصل نکرده است.

در واقع، گزارش آقای برادعی تغییری در موضع آمریکا و متحدان آن در برابر برنامه هسته‌ای ایران ایجاد نکرده است و آنان همچنان در پی تصویب قطعنامه دیگری در شورای امنیت سازمان ملل برای تشدید تحریم‌های بین المللی علیه ایران هستند.

در این میان، از بین قدرت‌های بزرگ جهانی تنها چین تحت تاثیر گزارش آقای برادعی موضع جانب دارانه تری در برابر ایران اتخاذ کرده است. این در حالی است که بنا به یک گزارش واشنگتن پست، این کشور تحت فشار آمریکا از موضع نخستین خود مبنی بر عدم حضور در اجلاس کشورهای ۱+۵ به منظور بحث در باره تشدید فشارها علیه ایران عقب نشسته است.

	ظاهرا وزیر خارجه فرانسه برای همکاری ایران با آژانس در مقایسه با پیروی ایران از قطعنامه های شورای امنیت اهمیت چندانی قایل نیست

در چنین فضایی اظهارات آقای کوشنر علیه ایران هر چند که بی شباهت به اظهارات قبلی وی در این باره نیست، اما به دلیل زمان بیان آن، مفهوم تازه‌ای پیدا می‌کند. آقای کوشنر با توصیف برنامه اتمی ایران به عنوان "بزرگترین تهدید رویاروی جهان" در واقع جنبه‌های مثبت گزارش آقای برادعی را بی اهمیت دانسته است.

ظاهرا از نظر وزیر خارجه فرانسه، همکاری ایران با آژانس برای شفاف سازی برنامه هسته‌ای اش، امری حاشیه‌ای تلقی می‌شود و آنچه از نگاه او مهم است پیروی ایران از قطعنامه‌های شورای امنیت برای تعلیق فعالیت‌های مربوط به غنی سازی اورانیوم است.

اهمیت گزارش سولانا

از این منظر، گزارش خاویر سولانا مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که قرار است در چند روز آینده به کشورهای ۱+۵ ارائه شود، اهمیتی فراتر از گزارش آقای برادعی پیدا می‌کند. آقای سولانا قرار است نتیجه مذاکرات خود را با مذاکره کنندگان هسته‌ای ایران به اطلاع کشورهای فوق برساند.

ظاهرا مذاکرات خاویر سولانا با علی لاریجانی دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی ایران و جانشین او سعید جلیلی در رم نتیجه روشنی در بر نداشته و به همین جهت آقای سولانا تلاش می‌کند تا پیش از ارائه گزارش خود، دیدار دوباره‌ای با آقای جلیلی داشته باشد.

در صورتی که گزارش آقای سولانا در باره برنامه اتمی ایران منفی باشد، این مساله می‌تواند آثار به نسبت مثبت گزارش آقای برادعی را تحت الشعاع قرار داده و قدرت‌های غربی را برای اعمال فشارهای بیشتر علیه این کشور مصمم تر کند

تا کنون طرف ایرانی از درخواست آقای سولانا برای مذاکره در آینده ‌ای نزدیک طفره رفته است، اما یکی از سخنگویان مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرده است که آقای سولانا گزارش خود را با یا بدون گفتگوی مجدد با آقای جلیلی منتشر خواهد کرد.

با توجه به موضع آقای جلیلی در باره تعلیق غنی سازی اورانیوم در ایران، به نظر می‌رسد که حتی اگر پیش از انتشار گزارش آقای سولانا با وی دیدار کند، تاثیر مثبتی بر گزارش فوق نخواهد گذاشت.

در هر حال، در صورتی که گزارش آقای سولانا در باره برنامه هسته‌ای ایران منفی باشد، این مساله می‌تواند آثار به نسبت مثبت گزارش آقای برادعی را تحت الشعاع قرار داده و قدرت‌های غربی را برای اعمال فشارهای بیشتر علیه جمهوری اسلامی مصمم تر کند.