کارشناسان می گویند عدم استقبال مردم چاپ روزنامه در ایران را غیراقتصادی کرده است

به گفته عبدالرسول وصال مدیر مسؤول این روزنامه، آینده خوبی در انتظار مطبوعات مستقل و آزاد غیر دولتی نیست.

او می گوید ادامه چاپ روزنامه آینده نو به خاطر افزایش زیاد قیمت کاغذ و اداره آن به صورت غیر حزبی و مستقل ممکن نیست.

شمارگان چاپ روزنامه در ایران حدود دومیلیون در روز، یعنی یک نسخه برای هر 35 نفر است که رقمی بسیار پایین تر از بعضی از کشورهای همسایه و مشابه آن است.

در اقتصاد روزنامه ها هم مثل هر اقتصاد دیگر، نظام عرضه و تقاضا حرف اول را می زند، به همین علت وضع معاش یک روزنامه ، ارتباط مستقیمی با عرضه آن و تعداد مخاطبانش دارد.

کارشناسان معتقدند ، اقتصاد رسانه اى در ایران بيمار است، كالاى توليد شده از سوى روزنامه نگاران و مطبوعات خريدار ندارد و تقاضاى بازار به حدی نیست که عرضه را افزايش دهد.

قيمت تك فروشى روزنامه ها در ایران پايين تر از قيمت تمام شده آن تعيين مى شود و البته نسخه هاى بسيارى از روزنامه ها راه برگشت به انبارها و انتظار براى خمير شدن را دنبال مى كنند.

گزارش رادیویی فرناز قاضی زاده در این باره را بشنوید.

گروهی از روزنامه ها در ایران به دولت، سازمان ها، نهادها و احزاب وابسته هستند و به لحاظ كاركردى ارگانى براى صاحب امتياز خود به شمار مى آيند.

اين گروه معمولاً بدون توجه به اولویت های جامعه به مسایل مورد توجه حزب یا گروه خود می پردازند و با این وجود مشكلى ازحاظ مالى ندارند زیرا هزینه های آنها از بودجه ارزى و ريالى سازمان صاحب امتیاز تأمین می شود.

اما گونه ديگرى از روزنامه ها كه در سال هاى اخير به رغم تمام معضلات اقتصادى توانسته اند در عرصه مطبوعات باقى بمانند، روزنامه هاى آگهى محور هستند كه با جذب آگهى از شركت هاى دولتى و خصوصى، خبرفروشى و تيترفروشى امرارمعاش مى كنند.

برخی دیگر ازنشریات نیز که توان رقابت وحضور در بازار کسب آگهی های خصوصی را ندارند، چشم به آگهی دولتی دارند تا بتوانند از این آب باریکه ، زندگی را بگذرانند.

عیسی سحرخیز می گوید این راه ، راهی نیست که بتوان به آن دل خوش کرد: "همیشه به دوستان گفته ام که اگر برای راه اندازی روزنامه طراحی می کنید، فکر کنید که پول غذا را خودتان باید تامین کنید و کمک دولت را به حساب هزینه دسر بعد از غذا بگذارید. این دسر را هم می توان خورد و هم نخورد."

"دوران خوش سابق"

اما این طور نیست که روزنامه نگاری در ایران هیچگاه سود نداشته است.

دراواخر دهه 70 شمسی که اوج و بهار روزنامه نگاری درایران نام گرفت، وضع به شکل دیگری بود.

ماشالله شمس الواعظین ، یکی از شرکای شرکت جامعه روز بود که از پردرآمدترین شرکتهای مطبوعاتی آن دوره محسوب می شد: "شرکت جامعه روز اصل ماجرا را در قدم اول بر برابر کردن هزینه ها و درآمدها قرار داد و پس از آن سعی کرد با افزایش جذابیت روزنامه درآمد را افزایش دهد."

اما دلیل این که این روزها روزنامه ها پس از مدتی دوباره دچار افول شده اند، چیست؟

به گفته عیسی سحر سانسور وخودسانسوری دلیلی برای عدم استقبال عمومی از رسانه مکتوب است:

آقای سحرخیز درباره راه حل این مشکل می گوید:

توزیع یارانه دولتی برای روزنامه ها همیشه از موضوعات بحث برانگیز بوده و بسیاری از مدیران مطبوعاتی معتقدند که هیچ شیوه درست و حساب شده ای در این باره برقرار نیست.

عیسی سحر خیز در دوران مدیرکلی مطبوعات داخلی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شیوه ای را طرح کرد که تنها در چند ماه حضور خود او کارآیی پیدا کرد:

مردم از سیاست خسته شده اند، این جمله ای تکراری است که بسیاری از روزنامه نگاران یا آنرا می گویند یا از یکدیگر می شنوند، دلیل این است که مردم روزنامه ها را نمی خرند؟ به عقیده برخی از کارشناسان، دلیل این است که مطبوعات در یک نقش باقی مانده اند آقای شمس اگر قرار باشد شما امروز روزنامه ای منتشر کنید، در آن به چه موضوعاتی می پردازید: