احمد زیدآبادی تحلیلگر مسایل ایران

	ایران نسبت به موفقیت مذاکرات آقای سولانا با علی لاریجانی اظهار امیدواری کرده است

سخنگوی وزرات خارجه ایران نسبت به موفقیت مذاکرات آقای سولانا با علی لاریجانی اظهار امیدواری کرده، اما در عین حال گفته است که بحث تعلیق غنی سازی اورانیوم باید حذف شود.

به نظر می رسد که امید مقام های ایرانی به موفقیت مذاکرات آقای لاریجانی با خاویر سولانا، ناشی از برداشت آنها از تعدیل موضع اتحادیه اروپا و آمریکا در برابر برنامه هسته ای ایران است.

در روزهای اخیر، برخی از مسئولان ایرانی تاکید مقام های آمریکایی بر لزوم حل دیپلماتیک بحران هسته ای ایران را به نشانه 'تغییر لحن' آمریکا نسبت به جمهوری اسلامی دانسته و به نظر می رسد که امیدواری آنها به نرمش طرف اروپایی در مذاکرت آنکارا ناشی از همین تصور باشد.

این در حالی است که آنچه در روزهای اخیر از قول مقام های آمریکایی در باره برنامه هسته ای ایران انتشار یافته، نشانه ای از احتمال نرمش آمریکا در برابر برنامه هسته ای ایران با خود ندارد.

کاخ سفید همچنان مصر است که ایران باید طبق قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل، برنامه غنی سازی اورانیوم خود را به حالت تعلیق در آورد تا راه برای مذاکرات چند جانبه با ایران باز شود.

اتحادیه اروپا نیز موضعی مشابه دولت آمریکا دارد و در روزهای اخیر، علامتی مبنی بر احتمال تغییر موضع خود بروز نداده است. تنها تحولی که در موضع آمریکا در برابر برنامه هسته ای ایران رخ داده است، تاکید بیش از پیش کاخ سفید بر احتمال حل بحران اتمی ایران از راههای دیپلماتیک و بدون توسل به زور است.

در واقع منظور آمریکایی ها از راه حل دیپلماتیک به خلاف آنچه در برخی محافل سیاسی ایران تصور می کنند، نرمش در برابر برنامه اتمی جمهوری اسلامی نیست، بلکه تاکید بر استفاده از فشارهای سیاسی و اقتصادی برای پذیرش قطعنامه های ۱۷۳۷ و ۱۷۴۷ شورای امنیت سازمان ملل از سوی ایران است.

تنها تحولی که در موضع آمریکا در برابر برنامه هسته ای ایران رخ داده است، تاکید بیش از پیش کاخ سفید بر احتمال حل بحران اتمی ایران از راههای دیپلماتیک و بدون توسل به زور است

از سوی دیگر، طرف اروپایی علاقمند است که در آنکارا پیشنهاد تازه ای از طرف علی لاریجانی برای عبور از بن بست هسته ای ایران بشنود تا راه برای ازسرگیری مذاکرات گشوده شود. ولی آیا آقای لاریجانی با پیشنهاد تازه ای به آنکارا می رود؟

آنچه از ظاهر اظهار نظرهای مقام های ایرانی استنباط می شود این است که آنها نرمشی در مواضع خود نسبت به غنی سازی اورانیوم بوجود نیاورده اند و همچنان بر لزوم برخورداری چرخه سوخت هسته ای تاکید می کنند.

حتی برخی از افراد صاحب نفوذ در دستگاه حکومتی ایران نیز که پیش از این به طور سر بسته از سیاست اتمی دولت محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران انتقاد می کردند، در ماه های اخیر به صورت معماگونه ای سکوت کرده اند.

آنچه در این میان تا اندازه ای تردید برانگیز است، اصرار ایران بر دستیابی به غنی سازی اورانیوم در سطح صنعتی، در میان اظهار شک و تردید کارشناسان بین المللی است.

در حالی که بسیاری از کارشناسان آژانس بین المللی انرژی اتمی و نیز متخصصان غربی، فاصله ایران تا غنی سازی اورانیوم در حد صنعتی را بسیار طولانی می دانند، پافشاری مقام های ایرانی بر دستیابی به آن، برای تحلیل گران مسائل ایران مساله ساز شده است.

برخی بر این تصورند که ایران با اعلام ورود به مرحله صنعتی غنی سازی اورانیوم، قصد دارد تا جامعه جهانی را در مقابل عمل انجام شده قرار دهد و مجبور به انعطاف در برابر خود کند، اما برخی دیگر بر این باورند که جمهوری اسلامی با تاکید بر دستیابی خود به چرخه سوخت هسته ای، می خواهد برنامه اتمی خود را در نزد افکار عمومی داخلی، تکمیل شده معرفی کند و آن را دستاویزی برای بی زیان بودن تعلیق و پذیرش آن قرار دهد.

برخی از افراد صاحب نفوذ در دستگاه حکومتی ایران نیز که پیش از این به طور سر بسته از سیاست اتمی دولت محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران انتقاد می کردند، در ماه های اخیر به صورت معماگونه ای سکوت کرده اند

واقعیت اما این است که از زمان شدت گرفتن بحران هسته ای ایران، تا کنون همه تحلیل های مربوط به نرمش احتمالی ایران در موضوع هسته ای، نادرست از آب در آمده و بحران روز به روز دامنه وسیع تری یافته است.

با توجه به این سابقه، شاید تنها نقطه امید در مذاکرات سولانا و لاریجانی، محل انجام گفتگوها باشد. رسانه های ترکیه گزارش داده اند که منوچهر متکی، وزیر خارجه ایران در دیدار اخیرش از ترکیه خواستار میانجی گری مقام های ترک بین ایران و اتحادیه اروپا شده و از همین رو، ترکیه میزبانی مذاکرات را به عهده گرفته است.

اگر این مساله به خودی خود حائز اهمیت نباشد، در آن صورت باید گفت که لاریجانی و سولانا هر کدام به امید تغییر موضع طرف مقابل به آنکارا می روند و به احتمال زیاد هر دو دست خالی باز خواهند گشت.

شکست مذاکرات لاریجانی و سولانا در واقع به معنای احتمال صدور قطعنامه تازه ای علیه ایران در شورای امنیت و تشدید فشارهای اقتصادی و سیاسی علیه ایران در پایان مهلت دو ماهه تعیین شده در قطعنامه ۱۷۴۷ خواهد بود، شاید به همین علت، آمریکا از مذاکرات سولانا و لاریجانی در آنکارا استقبال کرده است.