تمتسل هائو بخش چینی سرویس جهانی بی بی سی

	حفظ وضعیت موجود در ایران آن چیزی است که رهبران چین دنبال می کنند

در سال ۱۹۷۸ میلادی هوا گوفنگ، رییس جمهور پیشین چین، از ایران دیدن کرد، درست اندکی پیش از سرنگونی رژیم پهلوی. برای انقلابیون ایران این سفر نشانه ای از حمایت چین از نظام سلطنتی ایران بود.

دو دهه بعد از این ماجرا، چین به میزان قابل توجهی ایدئولوژی چپگرایانه خود را کنار گذاشته و به یک کشور هوادار اقتصاد بازار بدل شده است، در حالی که رییس جمهور ایران همچنان در تلاش است تا روحیه انقلابی را در کشورش زنده نگاه دارد.

در نگاه چین امروز، آن الگویی که مائو، رهبر انقلابی چین، با آن جهان را تصویر می کرد دیگر مصداق ندارد، الگویی که در آن چین و ایران بخشی از اتحاد جهان سوم بودند و باید در کنار یکدیگر با سلطه امپریالیسم مبارزه می کردند.

اینک، محاسبات عملگرایانه جای استدلال های ایدئولوژیک و اخلاقی را در سیاست چین نسبت به ایران گرفته است. اگرچه این موضوع در احساسات و نظرات مردم چین دیده نمی شود.

در جهان پس از جنگ سرد که آمریکا را به عنوان تنها ابرقدرت می شناسد، خواست چین جهانی چند قطبی است که در لایه های زیرین آن احساسات ضدآمریکایی جریان دارد.

اما تقریبا تمام رهبران چین، از جمله دنگ شیائوپنگ و جیانگ زمین، بر رویکرد مسالمت آمیز و پرهیز از تقابل مستقیم با ایالات متحده اتفاق نظر دارند. این رویکرد را می توان در موضع گیری های چین در قبال بحران کوزووو، حمله به افغانستان و عراق، و اخیرا در قبال بحران اتمی ایران مشاهده کرد.

با این همه جایگاه چین به عنوان یکی از قدرت های بزرگ جهانی به آن اجازه بله قربان گویی صرف در برابر آمریکا را نمی دهد، به ویژه با در نظر گرفتن نیاز این کشور به انرژی و منابع طبیعی که اساس پایدار نگاه داشتن رشد اقتصادی آن است.

در آینده بسیار نزدیک، نیمی از کل مصرف نفت چین از واردات تامین خواهد شد و از همین روست که آفریقا و خاورمیانه جایگاهی بی سابقه در سیاستگذاری های این کشور پیدا کرده اند. چین روابط نفتی خود را با ایران در همین راستا و در زمانی که رابطه آمریکا و متحدانش با ایران رو به وخامت گذاشته، گسترش داده است.

برای آمریکا و متحدانش، به ویژه اسراییل، قابلیت هسته ای ایران موضوعی امنیتی و بحرانی استراتژیک بر سر توازن قدرت است. اما برای چین، همچون بسیاری دیگر از کشورها، مناقشه جاری ایران بیش از همه چیز از دریچه نفت اهمیت می یابد.

حفظ وضعیت موجود در ایران آن چیزی است که رهبران چین دنبال می کنند و در این راستا بسیار مراقب خواهند بود که به عنوان تهدیدی بزرگ برای ایالات متحده به شمار نروند.

در نقطه مقابل محاسبات عملگرایانه سیاستمردان چینی، واکنش مردم این کشور به بحران هسته ای ایران اخلاق گرایانه است و نظرات عموما بر محورهای اعتقادی (از جمله هواداری یا ضدیت با آمریکا، لیبرالیسم در برابر چپگرایی) شکل گرفته است.

در این میان آن بخش از نظرات مردم چین که در بی بی سی چینی انعکاس یافته به طور چشمگیری به هواداری از دموکراسی تسلیحات هسته ای بین المللی و علیه معیارهای دوگانه آمریکا و متحدانش در این زمینه بوده است.