احمد زيدآبادی کارشناس مسايل سياسی ايران

	حدود 46 ميليون ايرانی واجد شرايط شرکت در انتخابات هستند

شرکت بيش از صد در صد واجدان شرايط رای دادن در يک حوزه انتخاباتی، هم نامعمول و هم غير طبيعی است، اما اين پديده ای است که در برخی از حوزه های انتخاباتی ايران بويژه در انتخابات شوراهای شهر و روستا اتفاق می افتد.

هنگامی که سطح مشارکت در يک حوزه انتخاباتی، رقمی بيش از تمام واجدان شرايط رای دادن اعلام می شود، قاعدتا نخستين نکته ای که به ذهن خطور می کند، تقلب در امر انتخابات است، اما در ايران چنين پديده ای لزوما به معنای تقلب در انتخابات نيست.

واقعيت اين است که نرخ مشارکت ايرانی ها در انتخابات شوراها در اغلب مراکز استان ها بالا نيست، اما در شهرستان ها، بخش ها و روستاها، نرخ مشارکت نزديک به صد در صد و برخی اوقات بيش از صد در صد است.

چرا مردم شهرهای کوچک و روستاها چنين حضور پرشوری در انتخابات شوراها دارند؟

اهميت شوراهای شهر و روستا

شوراها در ايران از قدرتی مشابه شوراهای ديگر کشورها برخوردار نيستند، اما در زمينه مسائل مربوط به شهرسازی می توانند نقش موثری بازی کنند.

شوراها قادرند با تصميم گيری خود تاثير زيادی بر موقعيت اقتصادی ساکنان يک منطقه يا محله بگذارند، از اين رو، ورود به شوراها برای خانواده ها، فاميل ها، قبيله ها و اقوام در يک شهرستان کوچک که اغلب افراد همديگر را می شناسند، اهميتی فوق العاده پيدا می کند

برای مثال، خيابان کشی در محله ای بی رونق می تواند بهای زمين های آن محله را افزايش دهد و احداث مجتمع های رفاهی و تفريحی در آن محله می تواند بهای املاک را به شدت بالا ببرد.

بدين ترتيب شوراها قادرند با تصميم گيری خود تاثير زيادی بر موقعيت اقتصادی ساکنان يک منطقه يا محله بگذارند، از اين رو، ورود به شوراها برای خانواده ها، فاميل ها، قبيله ها و اقوام در يک شهرستان کوچک که اغلب افراد همديگر را می شناسند، اهميتی فوق العاده پيدا می کند.

در واقع، اهميت ورود به شورای شهر در بسياری از شهرهای ايران به درجه ای است که شمار بسياری داوطلب نمايندگی شوراها می شوند و تبليغات پردامنه و پرخرجی را به راه می اندازند.

تبليغات: هزينه برای هيچ؟

پخش حجم عظيمی از پوسترها و تراکت های تبليغاتی، دادن مهمانی همراه با شام يا ناهار، دادن هديه و طبق برخی گزارش ها، خريد رای افراد در ازای ملبغی مشخص، از جمله اقداماتی است که نامزدهای انتخاباتی برای به دست آوردن رای بيشتر انجام می دهند.

	بنا به گزارش ها، برخی از کانديداها برای تامين مخارج تبليغات خود، دارايی ها از جمله منزل خود را به فروش می رسانند

اين نوع تبليغات معمولا پرهزينه است و گفته می شود در برخی از شهرستان ها، نامزدهای برای ورود به شورای شهر دهها ميليون تومان هزينه می کنند.

اين بدان معنا نيست که نامزدهای انتخاباتی همه لزوما ثروتمند هستند، بنا به گزارش ها، برخی از کانديداها برای تامين مخارج تبليغات خود، دارايی ها از جمله منزل خود را به فروش می رسانند.

با اين حال، ممکن است هزينه کردن بالا، نتيجه مورد دلخواه را نداشته باشد، زيرا در يک حوزه انتخاباتی تعداد رای دهندگان محدودند و رقابت برای کسب رای آنها از سوی داوطلبان تنگاتنگ و طاقت فرسا.

از اين رو، در برخی حوزه ها، داوطلبان اقدام به انتقال افراد نواحی اطراف به حوزه انتخابی خود می کنند تا رای خود را در برابر رقبا بالا ببرند. افراد انتقالی يا اقوام و خويشان نامزد انتخاباتی ساکن در شهرها و روستاهای ديگرند و يا اينکه مردمانی تنگدست از مناطق محروم و دورافتاده که حاضرند در برابر مبلغی پول رنج سفر به حوزه انتخابی ديگری را به جان بخرند.

انتخابات: 'بود بهتر از نبود'

براين اساس، جای شگفتی نيست که تعداد آراء ريخته شده به صندوق ها در يک حوزه انتخاباتی بسيار بيش از صد در صد واجدان شرايط رای دادن باشد، آرايی که واقعا به صندوق ها ريخته شده و تقلبی در آنها صورت نگرفته است.

به عقيده اين ناظران، همين رفتارهای عجيب و غريب ممکن است در طول زمان منطقی تر و قاعده مندتر شود، لذا در فضايی که هيچ زمينه ای برای تمرين دمکراسی وجود ندارد، انتخابات شوراها، بودش از نبودش بهتر است

چنين اقداماتی که در اين دور از انتخابات شوراها در بسياری از شهرستان های کوچک و بخش ها تشديد و علنی شده است، برخی از ناظران را نسبت به کمک انتخابات شوراها به گسترش فرهنگ و ارزش های دمکراتيک در ايران به ترديد انداخته است.

به باور اين ناظران، انتخابات شوراها، به جای آنکه مردم شهرها و روستاها را وارد يک گفتگوی عمومی درباره منافع جمعی محل سکونت خود کند، در واقع به صورت ابزاری برای پيگيری منافع شخصی افراد متنفذ از راههای عوام فريبانه در آمده است.

به باور برخی ديگر از ناظران، سطح توسعه فرهنگی در ايران به علت عدم وجود يک نظام سياسی دمکراتيک طی سال های اخير افول پيدا کرده و سبب بروز رفتارهای عجيب و غريب از جانب داوطلبان نمايندگی در شوراها و تغيير ذائقه شهروندان شده است.

به عقيده اين ناظران، همين رفتارهای عجيب و غريب ممکن است در طول زمان منطقی تر و قاعده مندتر شود، لذا در فضايی که هيچ زمينه ای برای تمرين دمکراسی وجود ندارد، انتخابات شوراها، بودش از نبودش بهتر است.