نعیم سبحانی بی بی سی، واشنگتن

	بعضی از کارشناسان اتمی نسبت به گفته های رییس جمهور ایران درباره توانایی هسته ای تردید دارند

اما کارشناسان هسته ای در آمريکا نسبت به توان ايران برای توليد هزاران دستگاه سانترفيژ برای غنی سازی اورانيوم ترديد دارند.

ايون اورليخ فيزيکدان هسته ای عضو فدراسيون دانشمندان آمريکا، تحقق اين سخن رييس جمهور ايران را بعيد می داند.

او می گويد: "به طور مسلم اين ادعا تا چند سال آينده غيرقابل تحقق است. ايران تعداد محدودی قطعات سانترفيوژ دارد و تنها قادر به مونتاژ آنهاست. گسترش توانايی سخت افزاری ايران احتياج به قطعات بيشتری دارد که امکان خريداری آنها از خارج از اين کشور به راحتی امکان پذير نيست. بعيد است ايران بتواند به تنهايی قطعات حساسی مانند موتور چرخاننده يا لوله های آلومينيومی مورد نياز برای ده ها هزار دستگاه سانترفيوژ را توليد کند."

ايران که گفته می شود طرح ساخت و قطعات کليدی سانترفيوژهای خود را از شبکه غيرقانونی عبدالغدير خان، پدر بمب اتمی پاکستان، خريداری کرده تاکنون با راه اندازی دو شبکه غنی سازی آزمايشی در تاسيسات هسته ای نطنز، مقدار کمی سوخت اتمی توليد کرده است.

	سانترفیوژهای خریداری شده از شبکه عبدالغدیرخان متعلق به نسل اول این دسنتگاه ها و قدیمی است

بر اساس گزارش های آژانس انرژی اتمی، ايران قصد دارد در آينده با توليد ۶۰ هزار سانترفيوژ، اين دستگاه ها را در واحدهای سه هزارتايی در تاسيسات هسته ای نطنز نصب کند.

پال کر کارشناس امور هسته ای در انجمن کنترل سلاح های اتمی در واشنگتن معتقد است حتی تصور راه اندازی يک واحد سه هزارتايی از اين سانترفيوژها تا سال آينده بسيار بلند پروازانه است.

"بر اساس اطلاعات موجود، حتی نصب سه هزار سانترفيوژ در تاسيسات نطنز تا سال آينده بسيار دشوار است. شواهد زيادی وجود دارد که نشان می دهد سانترفيوژهای ساخت ايران از کيفيت بالايی برخوردار نيستند. به علاوه هنوز معلوم نيست ايران بتواند سه هزار دستگاه حساس سانترفيوژ را به صورت شبکه درآورده و با موفقيت راه اندازی و اداره کند."

با وجود اينکه کمتر کسی در آمريکا نسبت به پيشرفت ايران در سال های اخير در زمينه چرخه سوخت هسته ای ترديد دارد، بسياری از جمله ايون اورليخ می گويند توليد سوخت هسته ای در ايران مقرون به صرفه نيست.

"خريد سوخت هسته ای در بازارهای جهانی بسيار ارزان تر از توليد آن در داخل کشور است. کشورهای زيادی به ويژه روسيه توليد کننده اين مواد هستند. آمريکا مقدار زيادی از سوخت هسته ای راکتورهای خود را از روسيه خريداری می کند."

اين فيزيکدان اتمی می افزايد: "سانترفيوژهای ايران بر اساس يک مدل قديمی متعلق به دهه ۱۹۷۰ ساخته شده است و در مقايسه با سانترفيوژهای پيشرفته اروپايی و آمريکايی از کيفيت بسيار پايينی برخوردار است. به همين خاطر روند غنی سازی هسته ای در ايران هزينه بالايی دارد و به صرفه نيست."