پرویز کامیاب بی بی سی، واشنگتن

	دشمنی ايران و اسرائيل بر سر چيست؟ خصومتهای ايدئولوژيک است و يا رقابتهای دو قدرت بزرگ در منطقه؟

مقام های ايرانی طی چند روز گذشته از عمليات حزب الله عليه اسرائيل حمايت کرده و به اسرائيل هشدار داده اند که در صورت حمله به سوريه با 'پاسخ محکم جهان اسلام' روبرو خواهد شد.

اما دشمنی ايران و اسرائيل بر سر چيست؟ خصومتهای ايدئولوژيک است و يا رقابتهای دو قدرت بزرگ در منطقه؟

بسياری از صاحبنظران معتقدند حکومت اسلامی ايران از اساس با موجوديت اسرائيل مخالف است.

اظهارات اخير محمود احمدی نژاد رئيس جمهور ايران مبنی بر اينکه 'اسرائيل بايد از صفحه روزگار محو شود' آخرين مدرکیست که برای اثبات اين نظريه مطرح شده است.

اگر دشمنی ايران و اسرائيل ناشی از رقابت های استراتژيک باشد، اين دو دولت ممکن است بتوانند در دراز مدت حيطه قدرت و نفوذ يکديگر را در منطقه به رسميت شناخته و به اين ترتيب از يک برخورد نظامی جلوگيری کنند. اما اگر ريشه اصلی اختلافات ايدئولوژيک باشد احتمال درگيری نهايی بين آنها بيشتر خواهد بود.

اما تريتا پارسی، کارشناس مسائل خاورميانه در دانشگاه جانزهاپکينز، معتقد است ايران و اسرائيل درگير بازی قديمی دو قدرت بزرگ در منطقه هستند که ريشه آن به پيش از انقلاب ايران بر می گردد.

به اعتقاد او اما چون در گذشته اين دو کشور دشمنان مشترکی داشتند و در برابر تهديد شوروی سابق و نيز کشورهای عربی قرار داشتند با يکديگر همکاری کردند:

"روابط ايران و اسرائيل از ۱۹۶۰ تاکنون بنظر من ريشه ايدئولوژيک نداشته است. در زمان شاه چون هر دو کشور هم از سوی کشورهای عربی تهديد می شدند و هم از سوی شوروی منافع مشترک آنها موجب شد که بر ضد اين دو نيروی قوی به يکديگر کمک کنند."

برخی از اسناد سازمان سيا که سال گذشته از طبقه بندی محرمانه خارج شد نيز نشان می دهد که شاه ايران از قدرت فزاينده اسرائيل در منطقه نگران بود.

تريتا پارسی که با بيش از ۱۰۰ مقام ارشد ايرانی، اسرائيلی و آمريکايی در اين زمينه مصاحبه کرده است می گويد با فروپاشی شوروی سابق و نيز تضعيف صدام حسين بدنبال جنگ خليج فارس در سال ۱۹۹۱ ايران و اسرائيل بعنوان دو قدرت بزرگ منطقه به تدريج ظاهر شده و به رقابت پرداختند:

"خاورميانه پس از جنگ عراق يک سيستم بدون نظم بود. به اين ترتيب بين دو کشوری که از بقيه کشورهای منطقه قوی تر بودند يک رقابت شديد شروع شد که بتوانند نظم مورد علاقه خود را بوجود آورند. اسرائيل به همين علت ايران را يک تهديد سياسی می ديد و تلاش کرد با فشار گذاشتن روی آمريکا ايران را منزوی کند. "

اگر دشمنی ايران و اسرائيل ناشی از رقابت های استراتژيک باشد، اين دو دولت ممکن است بتوانند در دراز مدت حيطه قدرت و نفوذ يکديگر را در منطقه به رسميت شناخته و به اين ترتيب از يک برخورد نظامی جلوگيری کنند.

اما اگر ريشه اصلی اختلافات ايدئولوژيک باشد احتمال درگيری نهايی بين آنها بيشتر خواهد بود.