پرویز کامیاب بی بی سی، واشنگتن

	جورج بوش همواره مقابله با بلندپروازی های اتمی ايران و کره شمالی را در اولويت سياست خارجی خود قرار داده است

جورج بوش، رئیس جمهور آمریکا، در فوریه سال 2002 در سخنرانی معروف خود در کنگره این کشور از ایران، کره شمالی و عراق به عنوان محور شرارت یاد کرد.

او در آن زمان گفت: "این حکومت ها و متحدان تروریست آنها یک محور شرارت را تشکیل می دهند که هدف آن تهدید صلح جهانی است. این رژیم ها با تلاش برای دستیابی به سلاح های کشتار جمعی خطر جدی و فزاینده ای را به وجود آورده اند. آنها ممکن است این سلاح ها را به تروریست ها بدهند تا تنفر خود را ابراز کنند. آنها ممکن است به متحدان ما حمله کنند و یا از ایالات متحده باجگیری کنند. در هر حال بی تفاوتی ما به بروز یک فاجعه ممکن است بیانجامد."

در زمان سخنرانی آقای بوش نه کره شمالی به سلاح اتمی دست یافته بود و نه برنامه های اتمی ایران به توسعه یافتگی امروز بود.

برخی کارشناسان استدلال می کنند که تحولات اخیر دقیقا نشان می دهند نگرانی آقای بوش در مورد خطر ایران و کره شمالی درست بوده است اما بسیاری دیگر از تحلیلگران نیز معتقدند این لحن خصمانه جورج بوش بود که این کشورها را وادار به اتخاذ سیاست های مقابله جویانه کنونی کرد.

مایکل اوهنلن کارشناس سیاست خارجی آمریکا در موسسه تحقیقاتی بروکینگز در واشنگتن می گوید جورج بوش گام های نادرست زیادی بخصوص در قبال کره شمالی برداشته است اما او می افزاید حکومت های ایران و کره شمالی نیز در به وجود آوردن وضعیت کنونی بی تقصیر نبوده اند:

"در مورد ایران لحن محور شرارت دولت بوش قدری مشکل زا بود اما من معتقدم که سیاست های ایران نیز مشکل ساز بود. این واقعیت که ایرانیان رئیس جمهوری را انتخاب کردند که از حزب الله حمایت می کند و مخالف وجود اسرائیل است مسئله ای است که تا حدی ورای کنترل آمریکا بوده است. البته من این را در دفاع از دولت بوش نمی گویم. من با سیاست های آقای بوش و سخنرانی محور شرارت او مخالفم و معتقدم که مرتکب اشتباهات متعددی شده است. اما با این وجود این ساده انگاری است که دولت آمریکا را مسئول همه وقایع بدانیم. در مورد کره شمالی به نظر من سیاست های جورج بوش اوضاع را بسیار وخیمتر کرد. بطوریکه رهیافت کاخ سفید اکنون پذیرش تلویحی زرادخانه اتمی کره شمالی است و ما هیچ استراتژی مناسبی برای تغییر این وضعیت نداریم."

صرفنظر از اختلاف نظری که در بین تحلیلگران، سیاستگزاران و سیاستمداران آمریکایی درباره عملکرد گذشته دولت بوش وجود دارد اغلب آنها معتقدند که در شرایطی کنونی و بخصوص در برخورد با کره شمالی راهی جز استفاده از ابزارهای دیپلماتیک و بکارگیری رویکردهای چند جانبه نیست.

به این ترتیب جای تعجبی ندارد که مقام های آمریکایی تلاش می کنند که اختلافات خود با ایران و کره شمالی را در قالب مشکل جامعه جهانی با این کشورها مطرح کنند.