احمد زيدآبادی کارشناس مسائل ايران و خاورميانه

	به نظر می ‌رسد بيانيه جرج بوش درباره انفجار ظهران که پس از سالها سکوت دولتهای آمريکا نسبت به اين حادثه صادر شد، بخشی از اعمال فشار آمريکا به منظور پاسخ سريع و در عين حال مثبت ايران به پيشنهاد اروپا باشد

آقای بوش در بيانيه خود تأکيد کرده که انفجار ظهران "توسط تروريستهايی صورت گرفت که به باور ما برای مقامهای ايرانی کار می ‌کردند".

بوش در عين حال بر عزم جدی خود "برای سپردن مسببان حمله به دست عدالت" تأکيد کرده است.

طی انفجار انتحاری در محل اقامت نظاميان آمريکايی در ظهران که در ژوئن سال ۱۹۹۶ رخ داد، نوزده نظامی آمريکايی کشته و بيش از ۳۷۰ نظامی و غيرنظامی آمريکايی زخمی شدند.

در زمان وقوع حادثه، مقامهای رسمی دولت بيل کلينتون رئيس جمهور وقت آمريکا، جمهوری اسلامی را به دخالت در انفجار ظهران متهم کردند و گزارشهای تأييد نشده ‌ای نيز درباره احتمال حمله تلافی ‌جويانه آمريکا به برخی از پايگاههای نظامی ايران در مطبوعات سراسر جهان انتشار يافت.

در آن زمان، افزون بر متهم شدن ايران به دخالت در انفجار ظهران، پرونده ‌های ديگری نيز مانند انفجار در مقر يهوديان آرژانتين و سفارت اسرائيل در بوئنوس آيرس، قتل ناراضيان ايرانی در خارج از کشور بويژه کشتار رهبران حزب دموکرات کردستان ايران در رستوران ميکونوس در برلين و مواردی مانند آن عليه جمهوری اسلامی گشوده شده بود.

هر چند دولت ايران قاطعانه دخالت در اين حوادث را تکذيب می ‌کرد اما فضای بين‌ المللی چنان عليه جمهوری اسلامی بسيج شده بود که کمتر کشوری به تکذيبيه‌ های دولت ايران توجه می ‌کرد.

جورج بوش با اشاره به دخالت جمهوری اسلامی در انفجار ظهران اين پيام را به رهبران ايران فرستاده است که اگر عجله نکنند يا قصد رد پيشنهاد اروپاييها را داشته باشند، دولت آمريکا پرونده‌ های بايگانی شده ايران را بار ديگر خواهد گشود

در واقع، جنگ تبليغاتی و روانی بی ‌سابقه ‌ای که در آن دوران بين ايران و کشورهای غربی به رهبری آمريکا در گرفته بود، از نظر بسياری از ناظران سياسی مقدمه‌ ای برای آغاز جنگی واقعی بود، بويژه اينکه دادگاهی در آلمان به دخالت برخی از مقامهای بلندپايه جمهوری اسلامی در قتل رهبران ناراضی کرد ايرانی در رستوران ميکونوس رأی داد و برای علی فلاحيان وزير اطلاعات وقت جمهوری اسلامی حکم بازداشت صادر کرد.

اما حادثه شگفتی ‌ساز دوم خرداد ۱۳۷۶ روند فوق را معکوس کرد.

با پيروزی قاطع محمد خاتمی در انتخابات رياست جمهوری دوم خرداد ۷۶ نه فقط رأی دادگاه ميکونوس فراموش شد، بلکه دولت آمريکا نيز ديگر سخنی از دست داشتن ايران در انفجار ظهران و بوئينوس آيرس به ميان نياورد.

کشورهای اروپايی که به دليل حکم دادگاه آلمانی درباره ماجرای رستوران ميکونوس، سفيران خود را از ايران فرا خوانده بودند، با عقب نشينی از موضع خود، سفيران را بار ديگر راهی تهران کردند و دولت آمريکا نيز با لغو برخی از تحريمهای اقتصادی، از جمله واردات پسته، قالی و خاويار از ايران، خواستار مذاکره رسمی با دولت خاتمی به منظور پايان دادن به دو دهه اختلاف و دشمنی بين دو کشور شد.

عقب نشينی اتحاديه اروپا و آمريکا از مواضع خود در برابر ايران، در واقع به اميد کمک به برنامه‌ های اصلاح طلبانه دولت خاتمی در حوزه سياست داخلی و خارجی صورت گرفت اما دولت خاتمی پس از فراز و فرودهای بسيار، سرانجام نه فقط نتوانست روابط خارجی جمهوری اسلامی را با جهان غرب به ثبات برساند، بلکه جای خود را به رئيس جمهوری داد که گفته می ‌شود علاقه ‌ای به عادی سازی روابط خارجی ايران ندارد.

به هر حال، با رفتن محمد خاتمی و آمدن محمود احمدی ‌نژاد، روابط ايران با اروپا و آمريکا با محوريت برنامه هسته ‌ای جمهوری اسلامی بار ديگر دستخوش تشنج شده است.

در ششم ژوئن سال جاری ميلادی کشورهای آلمان، فرانسه و بريتانيا با حمايت آمريکا، روسيه و چين پيشنهادی به منظور حل بحران هسته ‌ای ايران به دولت جمهوری اسلامی ارائه کردند.

دولت ايران تاکنون از پاسخ صريح به اين پيشنهاد خودداری کرده و وعده داده است که در اواخر مرداد (نيمه دوم اوت) پاسخ رسمی خود را خواهد داد.

تأخير ايران در پاسخ به پيشنهاد اروپا ظاهراً دولتهای غربی را نسبت به نيات دولت ايران بدبين و نا اميد کرده است.

به باور رهبران آمريکايی و اروپايی، تأخير ايران در دادن پاسخ، به قصد سپری شدن اجلاس سران هشت کشور صنعتی جهان در سن پترزبورگ روسيه است تا اين اجلاس نتواند درباره بحران هسته ‌ای ايران تصميم مشخصی بگيرد.

از اين رو، رهبران غربی دولت ايران را تحت فشار گذاشته ‌اند تا هر چه سريعتر پاسخ پيشنهاد اروپا را بدهد.

به نظر می ‌رسد بيانيه جرج بوش درباره انفجار ظهران که پس از سالها سکوت دولتهای آمريکا نسبت به اين حادثه صادر شد، بخشی از اعمال فشار آمريکا به منظور پاسخ سريع و در عين حال مثبت ايران به پيشنهاد اروپا باشد.

در واقع، جورج بوش با اشاره به دخالت جمهوری اسلامی در انفجار ظهران اين پيام را به رهبران ايران فرستاده است که اگر عجله نکنند يا قصد رد پيشنهاد اروپاييها را داشته باشند، دولت آمريکا پرونده‌ های بايگانی شده ايران را بار ديگر خواهد گشود.