احمد زيدآبادی

	اغلب روحانيون حضور زنان در استاديوم ورزشی را 'جايز' ندانسته اند

محمود احمدی‌نژاد در روزهای اخير در واکنش به درخواست نيروهای موسوم به حزب‌اللهی برای مقابله با "بدحجابان" و حمايت تعدادی از اعضای مجلس شورای اسلامی از اين درخواست، به طور غير مترقبه ای به انتقاد از طرفداران شدت عمل با خانم‌های به اصطلاح بد حجاب پرداخت و هرگونه اعمال زور در اين باره را تقبيح کرد.

او در همين حد نيز متوقف نشد و يک روز بعد با صدور فرمانی از رئيس سازمان تربيت بدنی خواست که بهترين محل ورزشگاه ها را به خانم‌ها اختصاص دهد.

برخی از زنان در ايران از سال‌‌ها قبل خواهان حضور در ورزشگاه برای تماشای بازی فوتبال بوده اند و نسبت به ممنوعيت ورود خود به اين محل، تجمع اعتراض‌آميز نيز برگزار کرده‌اند.

اينک پس از دو روز، هم اظهار نظر محمود احمدی‌نژاد در باره نحوه مقابله با زنان "بدحجاب" و هم دستور وی در باره اختصاص جايگاهی برای زنان در ورزشگاه آزادی با موج فزاينده‌ای از اعتراض و مخالفت نيروهای حزب‌الله و نيز روحانيون بلندپايه سنتی و يا بنيادگرا روبرو شده است.

گروه انصار حزب‌الله که در طول دو دهه گذشته مسئول اغلب حملات فيزيکی و خشونت‌آميز به تجمعات مسالمت‌آميز نيروهای منتقد نظام حاکم و شهروندان بی‌اعتنا به علايق آنان، معرفی شده است، با صدور بيانيه‌ای از "امت حزب‌الله" دعوت کرده است که روز جمعه در اعتراض به آنچه روند لجام گسيخته فساد و بدحجابی ناميده، در جلوی دانشگاه تهران راهپيمايی کنند.

انصار حزب‌الله که تاکنون به عنوان حاميان محمود احمدی‌نژاد معروف بوده‌اند، در بيانيه خود بدون آنکه نامی از آقای احمدی‌نژاد ببرند، به فرازهايی از سخنان آيت‌الله خمينی، بنيانگذار جمهوری اسلامی، و نيز رهبر کنونی ايران در مورد چگونگی برخورد با "بدحجابی" استناد کرده‌اند که کاملا مغاير و متضاد با اظهارات اخير احمدی‌نژاد است.

در بيانيه انصار حزب‌الله به نقل از سخنان آيت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی، در سال ۱۳۸۰، آمده است که: "با صرف زبان و توصيه نمی‌شود کاری کرد. قدرت نظام بايد جلوی سير فحشا و فساد را بگيرد."

اما، مهم تر از بيانيه انصار حزب‌الله و راهپيمايی برنامه‌ريزی شده آنها برای روز جمعه، واکنش تند روحانيون بلندمرتبه حامی نظام، به دستور احمدی‌نژاد در مورد اجازه ورود زنان به ورزشگاه آزادی تهران است.

اغلب روحانيونی که از سوی جامعه مدرسين حوزه علميه قم به عنوان "مرجع تقليد" معرفی شده‌اند، با صدور فتوايی حضور زنان در ورزشگاه را "جايز" ندانسته و بدون پرده پوشی از تصميم رييس جمهور در اين باره انتقاد کرده‌اند.

در اين ميان حجت‌الاسلام محمد تقی مصباح يزدی نيز، که به عنوان جدی‌ترين حامی محمود احمدی‌نژاد مطرح است و به داشتن ديدگاههای بسيار سختگيرانه در امور سياسی و اجتماعی شهرت دارد، با ارسال پيامی شفاهی به آقای احمدی‌نژاد از وی خواسته است که در تصميم خود تجديد نظر کند.

اين در حالی است که تعداد زيادی از نمايندگان مجلس نيز به انتقاد از دستور محمود احمد‌ی نژاد برخاسته‌اند و گفته می‌شود که ۱۲۰ نماينده مجلس قرار است در اين باره بيانيه مشترکی صادر کنند.

در بين نمايندگان مجلس، عماد افروغ، از حوزه انتخابيه تهران، بدون آنکه با اصل حضور زنان در ورزشگاه مخالفت کند، گزنده‌تر از ديگر نمايندگان از آقای احمدی‌نژاد انتقاد کرده و تصميم او را سياسی و انتخاباتی دانسته است.

منظور عماد افروغ از انتخاباتی دانستن تصميم محمود احمدی‌نژاد با توجه به اينکه هنوز بيش از سه سال از رياست جمهوری او باقی مانده است، چندان مشخص نيست، اما اينکه او قصد بالابردن محبوبيت خود در بين زنان را داشته است، قابل انکار نيست.

البته تلاش يک سياستمدار برای ارتقاء محبوبيت خود در بين اقشار جامعه در همه جای دنيا مرسوم است و امر مذمومی به شمار نمی‌رود، اما اگر تلاش او صرفا در جهت کسب محبوبيتی زودگذر و به بهای از دست رفتن منافع کلان‌تر جامعه باشد، مورد نقد قرار می‌گيرد.

روشن است که تصميم محمود احمدی‌نژاد برای برخورد ملايم با بدحجابی و حضور زنان در ورزشگاه از نظر اکثريت جامعه ايران نه فقط مغايرتی با منافع کلان کشور ندارد، بلکه با توجه به محدوديت‌های پيش روی زنان در نظام حاکم، اقدامی در جهت صحيح است. ولی روحانيون سنتی و بنيادگرا و حاميان متعصب آنها متفاوت از اين می‌انديشند.

از نظر آنها رييس جمهور موظف به اجرای احکام شرعی مورد نظر برخی از فقيهان است و در اين باره او نبايد به رضايت يا نارضايتی شهروندان بهايی دهد.

محمود احمدی‌نژاد پيش از آنکه به مقام رياست جمهوری برسد، از همين انديشه دفاع می‌کرد، اما اکنون او به عنوان مقام نخست اجرايی کشور احتمالا به اين نتيجه رسيده است که بدون جلب رضايت اقشار وسيع‌تری از مردم، حکمرانی کار چندان ساده‌ای نيست.

گذشته از اين، آقای احمدی‌نژاد به عنوان رهبری "توده‌گرا" علاقه خاصی به محبوبيت عمومی دارد و از اينکه در نزد توده مردم – و نه لزوما روشنفکران – به صورت رهبری مستبد و ديکتاتور شناخته شود، هراس دارد.

ظاهرا او در سفرهای استانی خود دريافته است که مردم فقط در نيروهای موسوم به حزب‌اللهی خلاصه نشده‌اند و بسياری از اقشار اجتماعی علايقی متفاوت از آنها دارند. از اين رو، او در روزهای اخير کوشيده است تا دست کم در حوزه اجتماعی خود را مدافع طيف وسيع‌تری از توده غير سياسی نشان دهد.

اما چنين کوششی، محمود احمدی‌نژاد را در معرض تناقض قرار داده است. او از يک سو متکی به حمايت متعصبان مذهبی است که خواهان اجرای سياست‌های سختگيرانه فرهنگی و اجتماعی‌اند و از ديگر سو می‌داند که تعداد اين متعصبان مذهبی چندان زياد نيست که بتواند از طريق نمايندگی کردن آنها به خواست خود برای تبديل شدن به "رئيس جمهوری مردمی" دست يابد.

بنابراين او در صدد است که با حمايت از سياست مدارا در برخی از زمينه‌های اجتماعی پشتيبانی اقشار نه چندان مذهبی را نيز به دست آورد، اما چنين سياستی خشم متعصبان را برمی‌انگيزد و آنان را به اعتراض وامی‌دارد.

مسلما آقای احمدی‌نژاد در موقعيتی نيست که حاضر به از دست دادن نيروهای حزب‌اللهی باشد، از همين رو به رغم سرسختی خود، ممکن است در برابر فشار آنها از تصميم خود در باره حضور زنان در ورزشگاه عدول کند. اگر چه که به جلب رضايت ساير اقشار نيز همچنان چشم خواهد داشت.

اما با تسليم شدن در برابر تندروهای مذهبی او چگونه می‌تواند رضايت ساير اقشار را جلب کند؟

اين همان پرسشی است که محمود احمدی‌نژاد از اين پس مجبور است به آن بيشتر بيانديشد. به هر حال، بعيد است راه حلی برای آن بيابد. او در نهايت ناگزير به انتخابی دردناک خواهد بود.