فرناز قاضی زاده

	برخی تلاش گروهی از فعالان جنبش زنان برای راه يافتن به استاديوم های ورزشی را تابوشکنی نمی دانند و می گويند که جنبش زنان راه را به اشتباه رفته است

مثلا برخی تلاش گروهی از فعالان جنبش زنان برای راه يافتن به استاديوم های ورزشی را تابوشکنی نمی دانند و می گويند که جنبش زنان راه را به اشتباه رفته است. اما منصوره شجاعی، فعال حقوق زنان، می گويد که جنبش زنان قربانی تفکر قشر روشنفکر شده است: "جنبش زنان همواره به ويژه قربانی قشر روشنفکر سياسی شده است که گفته اين طور مسائل عمده نيست و به (اين گونه) مسائل زنان توجه نکرده است. اتفاقا جامعه هميشه از زاويه مسائل کم اهميت ضربه خورده است."

به عقیده او جنبش زنان متعلق به جامعه متوسط و تحصیل کرده است اما نیازها و مطالباتی را که مطرح می کند نیاز همه اقشار جامعه است.

او می گويد: "اکثر فعالان جنبش زنان از طبقه متوسط مرفه و تحصيلکرده بوده و نيازهای حقوقی و آموزشی را مطرح می کرده اند. ما نمی توانيم بگوييم که اينها نيازهای واقعی زنان نيست. مگر آموزش فقط برای طبقه متوسط خوب است اما نه برای طبقه فرودست."

اما اینکه خواستهای واقعی زنان در ایران چیست سوالی است که همیشه مطرح بوده. نسرین ستوده حقوقدان و فعال حقوق زنان وکودکان در اين باره می گويد: "مشکل اساسی زنان در دو حوزه قابل بررسی است. يکی حقوق مدنی آنها و دوم استقلال سياسی آنها. جامعه ای که حق رای به زنان می دهد اما حق آنها را در خانه تضييع می کند به نظر من در چنين جامعه ای حقوق زنان محقق نشده است."

هیچ میزانی برای سنجش موفقیت جنبش زنان در ایران وجود ندارد. برخی معتقدند درصد بالای ورود دختران به دانشگاه و حضور زنان در جامعه ایران که تفاوت معنا داری با اغلب کشورهای منطقه دارد، می تواند دلیل موفقیت این جنبش باشد.

منصوره شجاعی، فعال حقوق زنان، می گويد: "جنبش زنان در ايران فراز و نشيب فراوانی را پشت سر گذاشته است. اصلا در برخی مقاطع موجب تغيير قوانين به نفع زنان شده. باز حرکتی آمده و اين تلاش ها را خنثی کرده است. اما اين تلاش همچنان در حال پيشرفت است. درصد زيادی از زنان ايران - چه مذهبی و چه غير مذهبی - به نابرابری ديه شان، حقوق مدنی شان، نابرابری سهم الارث و مباحث ديگر که در قانون ما تبعيض آميز است اعتراض دارند."

برای اینکه بگوییم این جنبش چقدر موفق بوده یا نه باید پیش از هر چیز بدانیم که جنبش زنان درایران چه هدفی برای خود تعیین کرده است. به گفته خانم شجاعی این الگو باید با شرایط داخلی و سنتی ایران هماهنگ باشد: "الگوی غربی و شرقی يا هيچ الگوی جغرافيايی ديگر برای جامعه ايده آل برای زنان نداريم. ما به مساوات فکر می کنيم به برابری و جامعه ای که زنان و مردانش در کنار هم از يک نوع حقوق و قانون بهره مند بشوند."

به عقیده منصوره شجاعی دولتی شدن جنبش زنان پیش از انقلاب باعث شده بود که این جنبش به قهقرا برود و در مقاطعی کاملا کارکرد خود را از دست داد، شاید از این روست که زنان در سالهای اخیر همواره از دولتی شدن فعالیت های جنبش زنان واهمه دارند و ازاین روست که پرستو دو کوهکی می گوید: " کارهايی که در حوزه زنان می شود کارهای غيردولتی است. شايد فشارها بيشتر شده باشد يا بدفهمی بين دولت و بخش غيردولتی زياد شده باشد. بخشی که دولت خاتمی و در واقع زهرا شجاعی و مرکز مشارکت امور زنان فعاليت می کرد، کمک کار بود اما اساس کار نبود."

هشتم مارس امسال هم زنان برنامه های زیادی را در سراسر ايران اجرا می کنند و جنبش زنان در ایران راه خودش را می رود گرچه به عقیده خانم شجاعی: "در جاهايی جنبش زنان توانسته بسيار بسيار موفق باشد ولی در جاهايی هنوز نتوانسته موفق باشد."