آيا فرمول انجام غنی سازی اورانيوم در ابعاد کوچک، تحقيقاتی و آزمايشگاهی در ايران و غنی سازی اورانيوم ايران در روسيه، کليد حل بحران هسته ای خواهد شد؟

علی حسين تاش، معاون راهبردی شورای عالی امنيت ملی و رييس هيئت ايرانی مذاکره کننده در مسکو، در پاسخ به سوالی در مورد اظهارات اخير سرگئی لاوروف، وزير امور خارجه روسيه تاکيد کرده که ايران از حق خود صرف نظر نخواهد کرد.

وزير امور خارجه روسيه پيش از اين گفته که روسيه تنها در شرايطی غنی سازی اورانيوم ايران را در خاک خود انجام خواهد داد که ايران غنی سازی اورانيوم را به طور کامل به حالت تعليق درآورد.

آقای حسين تاش به راديو و تلويزيون دولتی ايران گفت اين کشور هيچ پيش شرطی را برای مذاکرات نمی پذيرد.

اظهارات علی حسين تاش، رئيس هيئت ايرانی در مسکو

گفتگو با سعيد محمودی استاد حقوق دانشگاه استکهلم

در همين حال، منوچهر متکی، وزير امور خارجه ايران نيز بر اين نکته تاکيد کرده و گفته است:" ما پيش شرطی از سوی دوستان روسی دريافت نکرده ايم و اساسا همه می دانند که جمهوری اسلامی با هيچ پيش شرطی برای مذاکرات موافقت ندارد و لذا پيش شرطی مطرح نشده است."

ناظران می گويند مذاکرات ايران و روسيه، ممکن است آخرين شانس جمهوری اسلامی برای دستيابی به توافقی در چارچوب آژانس بين المللی انرژی اتمی و قبل از آن باشد که پرونده فعاليت های هسته ای ايران در شورای امنيت سازمان ملل متحد مورد بررسی قرار گيرد.

وزير امور خارجه ايران همچنين در مورد طرح روسيه، مبنی بر غنی سازی اورانيوم ايران در خاک اين کشور گفت طرح روسيه در حدی كه مطرح شده نياز به گفت‌ وگو، روشن شدن ابعاد و بررسی مولفه ‌های كامل ‌تری دارد.

آقای متکی افزود:" ما در چارچوب مواضع اصولی و روشن‌ مان هم از مذاكرات، هم از هر گونه طرح و پيشنهادی كه بتواند بين دو موضوع مهم گره زده و يک پل ايجاد نمايد، استقبال می ‌كنيم."

به گفته وی، "يک سوی اين پل حق ايران بر برخورداری از فن ‌آوری هسته‌ ای و سوی ديگر آن رفع نگرانی ‌ها و دغدغه‌هايی است كه وجود دارد و ايران به هر حال از هرگونه ابتكار و تلاش برای ايجاد اين پل استقبال می ‌كند."

وزير امور خارجه‌ ايران، همچنين با تاكيد بر روشن بودن مواضع ايران در خصوص بومی شدن صنعت غنی ‌سازی اورانيوم اظهار اميدواری کرد کسانی که به گفته وی زمانی با اصل داشتن نيروگاه هسته‌ ای برای تامين انرژی مخالف بودند و بعدا آن را پذيرفتند، بومی شدن توليد سوخت را نيز برای نيروگاه ‌های ايران طبق ان. پی. تی حق مسلم و قطعی ايران بدانند.

طرح منسوب به محمد البرادعی؛ راه حلی تازه؟

در همين حال، منوچهر متكی، روز شنبه 18 فوريه، از آنچه پيشنهاد محمد البرادعی مديركل آژانس بين ‌المللی انرژی اتمی مبنی بر غنی سازی اورانيوم توسط ايران در مقياس كوچک خوانده شده، استقبال كرد و آن را " يک گام به پيش" خواند.

ظاهرا اظهارات منوچهر متکی، واکنش به خبری است که تنها خبرگزاری فرانسه به نقل از يک ديپلمات نزديک به آژانس بين المللی انرژی اتمی در اين زمينه مخابره کرده است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، در اظهاراتی که به محمد البرادعی نسبت داده شده، هشدار داده شده که بدون اجازه دادن به ايران برای انجام غنی سازی اورانيوم در مقياس کوچک، به دشواری می توان به سازشی با اين کشور بر سر برنامه های هسته ای دست يافت.

بر اساس اين گزارش، محمد البرادعی گفته است می توان به توافقی دست يافت که بر اساس آن به ايران اجازه داده شود يک مرکز غنی سازی برای کار در ابعاد کوچک را به کار اندازد، اما در عين حال، اين کشور بايد تضمين های امنيتی محکمی به دست دهد که از غنی سازی اورانيوم در ابعاد صنعتی، که می تواند در ساخت بمب اتم به کار گرفته شود، خودداری خواهد کرد.

اظهارات منوچهر متکی

اظهارات منوچهر متکی می تواند نشانه ای از تمايل ايران به يافتن راهی ميانه برای خروج از بحران کنونی باشد؛ زيرا از يک سو، اجرای پيشنهاد روسيه هر نوع تصميم گيری عليه ايران در شورای امنيت را در شرايط کنونی منتفی می سازد و از سوی ديگر، رهبران جمهوری اسلامی می توانند افکار عمومی در داخل کشور را قانع کنند که ايران همچنان از حق غنی سازی در داخل نيز بهره مند است

وزير امور خارجه ايران روز شنبه، 18 فوريه، به خبرنگاران گفت جمهوری اسلامی هم اکنون غنی سازی اورانيوم را در كشور بر اساس حق قانونی خود و درچارچوب ان پی تی شروع كرده، اما هنوز وارد مرحله توليد سوخت صنعتی نشده است.

آقای متكی در پاسخ به اين سوال كه آيا اظهار نظر محمد البرادعی تنها يک پيشنهاد است يا می توان آن را مصوبه شورای حکام آژانس بين المللی انرژی اتمی دانست، گفت به هر حال اظهارنظرهايی انجام شده و ايران اين اظهارنظر مبتنی بر پذيرش امر غنی ‌سازی در ايران را يک گام به جلو می داند.

وی افزود جمهوری اسلامی همچون گذشته آماده ادامه مذاكرات و گفت و گوهاست.

وزير امور خارجه ايران گفت:" آمادگی داريم با دوستانمان برای رسيدن به فرمول جامع الاطرافی و نحوه اجرای آن مذاكره و گفت و گو كنيم."

اين اظهارات می تواند نشانه ای از تمايل ايران به يافتن راهی ميانه برای خروج از بحران کنونی باشد؛ زيرا از يک سو، اجرای پيشنهاد روسيه هر نوع تصميم گيری عليه ايران در شورای امنيت را در شرايط کنونی منتفی می سازد و از سوی ديگر، رهبران جمهوری اسلامی می توانند افکار عمومی در داخل کشور را قانع کنند که ايران همچنان از حق غنی سازی در داخل نيز بهره مند است.

با اين همه، هنوز ابهامات زيادی در اين زمينه وجود دارد و به نظر می رسد که عملی شدن طرح هايی از اين دست با دشواری هايی قابل توجهی روبه رو است.

طرح پيشنهادی روسيه مبنی بر انجام غنی سازی اورانيوم ايران در خاک روسيه، اکنون به محور اصلی تلاش های ديپلماتيک در عرصه جهانی برای حل بن بست پديد آمده در مورد پرونده هسته ای ايران بدل شده است

بحث درباره امکان غنی سازی اورانيوم در ابعاد کوچک در خاک ايران در حالی مطرح شده که پيش از اين، خبرگزاری آسوشيتد پرس به نقل از سرگئی لاوروف، وزير امور خارجه روسيه گزارش داده بود که كشورش تنها در صورتی آماده ميزبانی برنامه غنی ‌سازی اورانيوم ايران در خاک روسيه است كه تهران با تعليق نامحدود غنی ‌سازی در خاكش موافقت كند.

اين گزارش های ضد و نقيض در حالی منتشر می شود که قرار است روز دوشنبه اين هفته، هيئت ايرانی، به سرپرستی جواد وعيدی، معاون دبير شورای عالی امنيت ملی ايران به منظور گفت ‌وگو درباره‌ طرح پيشنهادی روسيه به مسکو سفر کند.

قرار بود اين مذاکرات روز پنج شنبه گذشته انجام گيرد، اما گفته شده که اين نشست به درخواست ايران به تعويق افتاده است.

طرح پيشنهادی روسيه مبنی بر انجام غنی سازی اورانيوم ايران در خاک روسيه، اکنون به محور اصلی تلاش های ديپلماتيک در عرصه جهانی برای حل بن بست پديد آمده در مورد پرونده هسته ای ايران بدل شده است.

در همين حال، کوفی عنان، دبير کل سازمان ملل متحد، از مذاكرات ايران و روسيه استقبال و ابراز اميدواری کرده که ايران از گفت و گوهای روز دوشنبه در مسكو و فاصله زمانی باقی مانده تا زمان ارايه گزارش به شورای امنيت، برای حل مساله استفاده کند.

به گفته ديپلمات های مستقر در آژانس بين المللی انرژی اتمی، قرار است گزارش اين نهاد وابسته به سازمان ملل متحد اواخر ماه جاری ميلادی منتشر شود تا پس از بررسی در نشست ششم ماه مارس شورای حکام آژانس بين المللی انرژی اتمی، در مورد ارايه آن به شورای امنيت سازمان ملل تصميم گيری شود.

از سوی ديگر، ژاک شيراک رييس جمهوری فرانسه، در يک کنفرانس خبری در تايلند تاکيد کرد که هيچ تغييری در مواضع اين کشور در مورد پرونده فعاليـت های هسته ای جمهوری اسلامی پديد نيامده است.

وی در پاسخ به سوالی در مورد اظهارات اخير وزير امور خارجه فرانسه مبنی بر وجود برنامه های مخفی در ايران برای دستيابی به تسليحات هسته ای گفت در دولت می تواند ديدگاه های مختلفی وجود داشته باشد، اما موضع فرانسه، همان موضعی است که سه کشور اروپايی مطرح کرده اند و در اين رهيافت هيچ تغييری حاصل نشده است.

چنين شرايطی در آستانه مذاکرات ايران و روسيه و در حالی که گزارش آژانس بين المللی انرژی اتمی آماده می شود، بيانگر آن است که هنوز اجماعی نهايی و قطعی برای تصميم گيری در مورد آينده پرونده فعاليت های هسته ای ايران حاصل نشده و احتمال آن می رود که در فرصت باقی مانده تا زمان ارايه گزارش، تحولات جديدی در اين زمينه روی دهد.