جمشيد برزگر

	هنگامی که در ايران به آدرس اينترنتی فارسی بی بی سی مراجعه می شود، اين پيغام روی صفحه رايانه ظاهر می گردد

هنوز نمی توان بين همه اين رويدادها، که دايره ای گسترده از وقايع سياسی، اقتصادی را در بر می گيرد، پيوندی آشکار يافت. مقامات جمهوری اسلامی نيز، به دلايل تصميم گيری های اخير خود در اين زمينه اشاره نکرده اند.

به نظر می رسد اقداماتی نظير مسدود کردن سايت فارسی بی بی سی نيز با اطلاع همه ارکان مختلف موثر در تصميم گيری ها صورت نگرفته باشد. جلال يحيی زاده فيروزآباد، نماينده تفت و عضو کميسيون فرهنگی مجلس هفتم در گفت و گويی با بخش فارسی بی بی سی ضمن اظهار بی اطلاعی از چنين اقدامی و دلايل آن، گفته که اين موضوع در کميسيون فرهنگی مجلس مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

برای شنيدن گزارش راديويی در همين زمينه اينجا را کليک کنيد

در سال های اخير، سايت های اينترنتی متعددی در ايران مسدود شده اند و کاربران اينترنت در ايران ناگزير بوده اند با استفاده از شيوه های ديگری و به شکل غير مستقيم، به مطالب مورد علاقه خود دسترسی يابند.

با اين حال، مقامات مسئول در جمهوری اسلامی همواره اعلام می کردند که فيلترينگ يا مسدود کردن سايت ها مشمول سايت های خبری و اطلاع رسانی نمی شود و تنها سايت های غيراخلاقی و به گفته آنان حاوی مطالب اهانت آميز نسبت به ارزش ها و باورهای دينی را در بر می گيرد.

با وجود اين، چرا سايتی خبری نظير سايت فارسی بی بی سی نيز فيلتر شده است؟

پاسخ به چنين پرسشی، با توجه به سکوت مقامات در ذکر دلايل اقدام خود، تنها می تواند مبتنی بر برخی شواهد و شرايط باشد و در نهايت هم از گمانه زنی فراتر نرود.

به نظر می رسد در روزهای اخير و در عرصه جهانی، مسايل و موضوعاتی که به نوعی به ايران و در مرکز آن، به پرونده فعاليت های هسته ای جمهوری اسلامی مربوط می شوند، شاهد دگرگونی ها و تحولات سريع تری بوده اند.

اگرچه با مسدود شدن سايت فارسی بی بی سی، دسترسی به اين سايت در ايران با دشواری ممکن خواهد بود و به همين دليل نيز پيش بينی شده که تا حدی از شمار مخاطبان اين سايت کاسته شود، اما مسئولان بی بی سی تاکيد کرده اند که در روش سايت فارسی تغييری ايجاد نخواهد شد

افزايش انتقادها و نگرانی ها از آغاز دوباره برخی تحقيقات در زمينه غنی سازی اورانيوم و يکصدا شدن اتحاديه اروپا و آمريکا برای ارجاع پرونده ايران به شورای امنيت، تقاضای نشست اضطراری آژانس بين المللی انرژی اتمی، بالا گرفتن بحث ها و ابهام ها درباره سرنوشت سپرده های ارزی ايران در بانک های اروپايی و انتشار اخبار و گزارش هايی مبنی بر تشديد فشارها در داخل و سختگيری بيشتر در عرصه های سياسی و اجتماعی، نمونه هايی از اين تحولات محسوب می شوند.

با وجود اين، هنوز نمی توان به طور قطعی از برقراری ارتباطی روشن و هدفمند بين اين تحولات و اقدامی نظير مسدود کردن سايت فارسی بی بی سی و به بيان ديگر، تنگ تر کردن ميدان اطلاع رسانی سخن گفت.

هرچند، هم موافقان و هم مخالفان مسدود کردن يک سايت خبری، در سخنان خود به طور تلويحی وجود چنين ارتباطی را تاييد کرده اند.

در چنين شرايطی، فيلترينگ سايت های خبری نظير سايت فارسی بی بی سی می تواند پيامدهايی را نيز به همراه داشته باشد و از جمله در افکار عمومی، اين باور را تقويت کند که بايد چنين اقداماتی را نشانه هايی از بحرانی قلمداد کرد که با سرعتی فزاينده به ايران نزديک می شود.

گسترش اين پندار در سطح جامعه می تواند در مواقعی، حتی دولتمردان جمهوری اسلامی را نيز با دشواری هايی روبه رو سازد.

جلوگيری از گردش آزاد اطلاعات و تلاش برای اعمال کنترل بر کليه سايت ها و منابع خبری از سوی حاکميت، اگرچه می تواند مانع انتشار اخبار و مطالبی که از سوی حاکميت نادلخواه و نامطلوب قلمداد می شود گردد، اما در عين حال اين خطر را برای دولتمردان به همراه خواهد داشت که ميزان بی اعتمادی به رسانه های رسمی موجود را بيش از پيش افزايش دهد.

چنين موقعيتی، به معنای فراهم شدن زمينه های مساعد برای رواج شايعات و اخبار شفاهی و غير مستندی شود که عملا جلوگيری از رواج و يا جبران هزينه های ناشی از آن، به ويژه به دليل ناشناس بودن منابع توليد و پخش اخبار و اطلاعات، برای حاکميت بسيار دشوارتر خواهد بود.

در اين ميان، اگرچه با مسدود شدن سايت فارسی بی بی سی، دسترسی به اين سايت در ايران با دشواری ممکن خواهد بود و به همين دليل نيز پيش بينی شده که تا حدی از شمار مخاطبان اين سايت کاسته شود، اما مسئولان بی بی سی تاکيد کرده اند که در روش سايت فارسی تغييری ايجاد نخواهد شد.

مسدود کردن سايت های اينترنتی اطلاع رسانی تجربه تازه ای نيست و در سال های اخير، بارها از سوی حکومت های گوناگون آزموده شده، اما به نظر می رسد با رشد و پيشرفت فن اوری های ارتباطی، جلوگيری از گردش آزاد اطلاعات، روز به روز دشوارتر خواهد شد.