لاريجانی از اجرای سناريوی دوم در واکنش نسبت به فشار سياسی بر ايران سخن گفته است

وی گفت که در مذاکرات مسکو سعی شده است مواضع دو طرف به يکديگر نزديک شود و افزود که جزئيات طرح روسيه در گفتگوهای بعدی در شانزدهم فوريه (27 بهمن) بررسی خواهد شد.

اظهارات دبير شورای عالی امنيت ملی ايران در استقبال از طرح روسها برای حل بحران هسته ای کشورش هشت روز پس از تاريخی ابراز شد که قرار است شورای حکام آژانس بين المللی انرژی اتمی برای تصميم گيری در مورد نحوه برخورد با فعاليت هسته ای ايران جلسه ای اضطراری تشکيل دهد.

طی اين جلسه قرار است پيشنهاد دولتهای بريتانيا، فرانسه و آلمان بررسی شود که خواهان ارجاع پرونده اتمی ايران به شورای امنيت سازمان ملل متحد شده اند تا امکان برخورد سختگيرانه و اعمال تحريم سياسی و اقتصادی برای فشار بيشتر بر اين کشور فراهم گردد.

صادق صبا خبرنگار بخش جهانی بی بی سی که برای پوشش خبری بحران هسته ای به ايران کشور سفر کرده است می گويد در اين کشور سفر آقای لاريجانی در چنين شرايطی به مسکو مأموريت مهمی برای جلوگيری از پرونده اتمی کشور به شورای امنيت تلقی می شود.

به گفته وی، شکی نيست که برخی از سياستمداران ايرانی طرح روسيه را بهترين راه حل برای پايان دادن به رويارويی کنونی ميان کشورشان و غرب می دانند، اما عده ای ديگر در ايران نيز معتقدند که به روسها نمی توان اعتماد کرد و به عنوان شاهد ادعای خود به اين اشاره می کنند که روسيه اخيراً و در وسط سرمای زمستان صدور گاز خود را به اوکراين و گرجستان قطع کرده است.

به هر نحو که پرونده ايران در شورای امنيت مطرح شود حتی به صورت غير رسمی يا به صورت گزارش و غيره، ما موظفيم بر اساس مصوبه مجلس تمام تعليقات را برداريم و در آن شرايط، ديگر محدوده کار ما تحقيقات اتمی نخواهد بود و غنی سازی را آغاز می کنيم و ديگر وظيفه نداريم که به پروتکل الحاقی عمل کنيم علی لاريجانی

بنابر طرح روسيه که مورد موافقت آمريکا و دولتهای اروپايی درگير در مناقشه اتمی ايران قرار گرفته، ايران می تواند مرحله توليد سنگ معدن اکتا اکسيد اورانيوم (معروف به کيک زرد) به گاز هگزافلوئوريد اورانيوم را در تأسيسات خود انجام دهد اما مرحله سانتريفوژ اين گاز که به استخراج اورانيوم غنی شده می انجامد بايد در خاک روسيه انجام گيرد تا امکان اينکه ايران با دستيابی به اين ماده راديواکتيو توان ساخت سلاح اتمی را بيابد از ميان برود.

اين در حالی است که ايران همواره تأکيد کرده که تمامی مراحل غنی سازی اورانيوم را بايد در خاک خود انجام دهد و صادق صبا می گويد برخی تحليلگران در تهران اعتقاد دارند که دولتمردان جمهوری اسلامی تنها به عنوان آخرين راه چاره برای جلوگيری از تحريم بين المللی ممکن است طرح روسيه را بپذيرند.

از سوی ديگر ورود روسيه به مذاکرات هسته ای ايران و غرب به درخواست دولت ايران انجام شده و تحليلگران بر اين باورند که اگر ايران ابتکارهای روسها را برای حل بحران هسته ای خود رد کند اين خطر وجود خواهد داشت که روسها نيز در اين مناقشه به اردوگاه اروپاييها بپيوندند.

عده ای نيز معتقدند که استقبال ايران از طرح روسيه تنها ترفندی برای وقت کشی و استفاده بيشتر از عنصر زمان برای پيشبرد برنامه هسته ای کشورش است.

آقای لاريجانی طی نشست خبری در مسکو علاوه بر مثبت خواندن طرح روسيه هشدار قبلی خود را نيز تکرار کرد که اگر پرونده هسته ای ايران به شورای امنيت سازمان ملل متحد ارجاع شود، اين کشور اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی و تعليق غنی سازی اورانيوم را کنار می گذارد و به توليد اورانيوم غنی شده در مقياس صنعتی مبادرت خواهد کرد.

وی هشدار داد که "به هر نحو که پرونده ايران در شورای امنيت مطرح شود حتی به صورت غير رسمی يا به صورت گزارش و غيره، ما موظفيم بر اساس مصوبه مجلس تمام تعليقات را برداريم و در آن شرايط، ديگر محدوده کار ما تحقيقات اتمی نخواهد بود و غنی سازی را آغاز می کنيم و ديگر وظيفه نداريم که به پروتکل الحاقی عمل کنيم."

جمهوری اسلامی در اوايل ماه ژانويه سال جاری به تعليق فعاليت مراکز تحقيقات غنی سازی اورانيوم خاتمه داد و گفته می شود که احتمالا در اين مراکز، مقاديری اورانيوم غنی شده در حجم آزمايشگاهی توليد خواهد شد.

	در حال حاضر فعاليتهای غنی سازی ايران در حالت تعليق داوطلبانه است

آقای لاريجانی در مورد ارجاع پرونده هسته ای ايران به شورای امنيت، فشار سياسی برای حل بحران را غير مفيد برای صلح و امنيت منطقه خواند و گفت: "ما اين راه را توصيه نمی کنيم اما اگر با فشار سياسی بخواهند اين کار را بکنند، ما در مورد سناريوی دوم عمل می کنيم."

وی در توضيح آنچه سناريوی دوم خواند گفت که "اين سناريو بيشتر عملياتی است تا قابل بيان کردن."

کشورهای غربی ايران را به خودداری از ارايه اطلاعات شفاف در مورد فعاليت های هسته ای خود به آژانس بين المللی انرژی اتمی و عمل نکردن به مصوبات شورای حکام آژانس بين المللی متهم کرده اند.

بررسی در شورای حکام

ايالات متحده و اروپا همچنين در مورد اهداف هسته ای جمهوری اسلامی ابراز نگرانی کرده و خواستار توقف برنامه غنی سازی اورانيوم در ايران شده اند اما دولت ايران با تأکيد بر غيرنظامی بودن برنامه های اتمی خود بر غنی سازی اورانيوم به عنوان حق قانونی تأکيد داشته است.

اين شورا در قطعنامه قبلی خود از ايران خواسته بود هر نوع فعاليت مرتبط با غنی سازی اورانيوم را متوقف کند و مذاکرات با سه کشور اروپايی - آلمان، بريتانيا و فرانسه - را از سر بگيرد در حاليکه اين سه کشور در ماه اوت سال گذشته در اعتراض به تصميم جمهوری اسلامی به از سرگيری فعاليت در مرکز فرآوری اورانيوم در اصفهان اين مذاکرات را به حالت تعليق در آورده بودند.

ايالات متحده و کشورهای عضو اتحاديه اروپا خواستار تصويب قطعنامه ای حاوی ارجاع پرونده ايران به شورای امنيت سازمان ملل بوده اند.

شورای امنيت از حق وضع تنبيه های بين المللی عليه کشورهايی برخوردار است که، به نظر اعضای شورا، از تعهدات خود در چارچوب پيمان منع گسترش جنگ افزارهای هسته ای - ان پی تی - تخلف کرده اند.

تصويب قطعنامه های شورای امنيت مستلزم آن است که دست کم نه عضو از پانزده عضو شورا به آن رای مثبت دهند و هيچيک از پنج عضو دايم و دارای حق وتو در شورا - آمريکا، روسيه، بريتانيا، فرانسه و چين - با آن مخالفت نکنند.

نمايندگان پنج عضو دايم شورا، همراه با نماينده آلمان که کشورش در مذاکرات با ايران شرکت داشته، اخيرا به منظور بررسی مساله هسته ای ايران در لندن تشکيل جلسه دادند اما ظاهرا در مورد طرح اين مساله در شورای امنيت و اتخاذ موضعی مشترک در اين زمينه به توافق نرسيدند.

قرار است وزيران خارجه اين پنج کشور مجددا در روز دوشنبه، 31 ژانويه و دو روز قبل از برگزاری اجلاس شورای حکام آژانس بين المللی به منظور مذاکره در اين زمينه در لندن تشکيل جلسه دهند.

با توجه به اينکه تاريخ مذاکرات بعدی ايران و روسيه بعد از زمان برگزاری اجلاس شورای حکام تعيين شده، معلوم نيست که آيا ايران با استقبال از طرح روسيه در صدد است از شدت گرفتن بحران کنونی جلوگيری به عمل آورد يا می کوشد با ايجاد اميد نسبت به نتيجه مذاکره بعدی با اين کشور، مانع از تصويب قطعنامه سختگيرانه شورای حکام در مورد ايران و دستيابی اعضای دايم شورای امنيت به توافق بر سر خواست کشورهای غربی در اين زمينه شود.