محمد خاتمی، نشسته در کنار عباس واعظ طبسی، امام جمعه مشهد و متولی آرامگاه امام رضا که از روحانيون پرنفوذ محافظه کار به شمار می رود

آقای خاتمی مشخص نکرد که کدام جريان سياسی يا مذهبی را مد نظر دارد اما اظهارات او در شرايطی صورت می گيرد که با نشستن محمود احمدی نژاد به جای محمد خاتمی و حمايت گروههای افراطی از او، بسياری از روشنفکران ايرانی و همچنين چهره های سياسی و فرهنگی نسبت به خطر واپسگرايی سياسی و فرهنگی در ايران هشدار داده اند.

رئيس جمهور پيشين ايران در سخنرانی خود در مشهد روند شکلگيری و سازمان يافتن جريانی را که نسبت به خطر آن هشدار داد، با القاعده و طالبان در ديگر کشورهای اسلامی مشابه دانسته و گفته است: "امروز همان جريان تحجر و مقدس مآبی و ضديت با پيشرفت، با تحليلهای فلسفی و با سفسطه زيبا می ‌شود و متأسفانه قربانيان اين جريان، جوانان عزيز و صاحبان احساسات پرشوری اند که حاضرند در راه نظام فداکاری کنند".

وی همچنين عناصر جريان مورد نظر خود را را کسانی دانسته که با آيت الله خمينی، بنيانگذار جمهوری اسلامی، "دمی سرآشتی نداشتند" و در زمان او "انقلاب را انحراف می‌ ناميدند" اما اکنون تحت نام آيت الله خمينی به نابودی آرمانهای او و انقلاب "کمر بسته ‌اند".

يک هفته پيش از سخنرانی آقای خاتمی نيز، اکبر هاشمی رفسنجانی، رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام جمهوری اسلامی ايران در خطبه های نمازجمعه تهران به انتقاد از افرادی پرداخته بود که می گويند اين نظام در گذشته، يعنی پيش از روی کار آمدن محمود احمدی نژاد به عنوان رئيس جمهور جديد ايران، اسلامی نبوده است.

آقای هاشمی رفسنجانی اين افراد را که در واقع به سياستهای دوران رئيس جمهوری او و جانشينش، محمد خاتمی در شانزده سال اخير در ايران انتقاد دارند، "خشک مقدس و کم‌ اطلاع" توصيف کرد و گفت: "گاهی يک يا چند منحرف که در خانه‌ های انبيا هم پيدا می ‌شد، می ‌خواهند خيل عظيم انسانها را بدنام کنند".