جمشيد برزگر

ناکامی عمليات نظامی کماندوهای آمريکايی، از دلايل اصلی شکست حزب دموکرات و پيروزی رقيب جمهوری خواه عنوان شده است

جمهوری اسلامی، همان روز اعلام کرد که عمليات نظامی آمريکا، به دليل توفان در کوير حاشيه طبس شکست خورده است. رهبران مذهبی و سياسی جمهوری اسلامی، در شور و هيجان روزهای پس از انقلاب، از اين حادثه به عنوان امداد غيبی و کمک الهی ياد کردند و با بهره گيری از آموزه های قرآنی، آن را با واقعه دينی عام الفيل مقايسه کردند.

آمريکا، پس از آن به عمليات نظامی روی آورد که ماه ها مذاکره برای آزادی گروگان های آمريکايی، که در جريان اشغال سفارت آمريکا در 13 آبان سال 1358 از سوی دانشجويان پيرو خط امام به اسارت گرفته شده بودند، بی نتيجه مانده بود.

اغلب ناظران بر اين موضوع تاکيد کرده اند که اگرچه هدف اعلام شده عملياتی که از سوی آمريکايی ها "چنگال عقاب" نام گرفته بود، آزادی گروگان ها بوده است، اما بايد در پس زمينه آن به مسايل ديگری، از جمله انتخابات رياست جمهوری آمريکا و تلاش جمهوری خواهان و دموکرات ها برای بهره گيری از اين وضعيت نيز توجه کرد.

ناکامی عمليات نظامی کماندوهای آمريکايی، از دلايل اصلی شکست حزب دموکرات و پيروزی رقيب جمهوری خواه عنوان شده است.

عمليات نظامی آمريکايی ها، در همان طبس شکست خورد و گروگان ها اندکی بعد، نه با عمليات نظامی بلکه با مذاکره آزاد شدند

در عين حال، اجرای اين عمليات و نتايج حاصل از آن موجب شد دولتمردان آمريکايی، توسعه و تقويت نيروهای واکنش سريع را در دستور کار خود قرار دهند.

در مراسمی که روز دوشنبه، پنجم ارديبهشت (25 آوريل)، در يک پايگاه نظامی در ايالت فلوريدای آمريکا برگزار شد، رونالد گويدری، سرهنگ بازنشسته نيروی هوايی آمريکا و يکی از فرماندهان عمليات چنگال عقاب، در ارزيابی پيامدهای اقدام نظامی آمريکا در طبس تاکيد کرد در پی آن عمليات، آمريکا از آمادگی بيشتری برای برخورد سريع تر با فعاليت های به گفته وی تروريستی برخوردار شد.

حمله نظامی به طبس، به ويژه بر ساختار سياسی و منازعات جاری در ايران پس از انقلاب نيز تاثيری عمده برجای گذاشت.

عمده ترين و مهم ترين پيامد واکنش نظامی آمريکا، تقويت نيروهای تندرويی بود که نوک تيز شعارهای انقلابی آنها متوجه آمريکا و نيروهای سياسی در داخل بود که به ليبرال بودن و نزديک بودن به آمريکا متهم می شدند.

اين روند، با اشغال سفارت آمريکا آغاز شده بود و در فرآيندی سريع، ابتدا به کناره گيری دولت موقت انجاميد و در ادامه افزايش فشارها بر ابوالحسن بنی صدر، رييس جمهوری وقت و نيروهای هوادار وی را در پی داشت.

عمليات نظامی آمريکايی ها، در همان طبس شکست خورد و گروگان ها ماهها بعد، نه با عمليات نظامی بلکه با مذاکره آزاد شدند. با اين همه، بايد هم از گروگانگيری و هم از اقدام نظامی آمريکا، به عنوان سنگ بناهای ديواری ياد کرد که در 25 سال گذشته بين ايران و آمريکا بالا رفته و به ديوار بی اعتمادی معروف شده است.

اکنون نيز به رغم آنکه به نظر می رسد حمله نظامی به طبس به واقعه ای تاريخی بدل شده، اما با بلندتر شدن ديوار بی اعتمادی بين جمهوری اسلامی و آمريکا و حل ناشده ماندن موضوع روابط دو کشور، ماجرای طبس نيز همچنان پرونده ای گشوده با نقاط مبهم فراوانی است که هنوز به موضوعی تاريخی بدل نشده است.