صادق صبا تحليلگر مسايل ايران در بی بی سی

تظاهرکنندگان ظاهرا نسبت به آنچه که طرح دولت ايران برای تغيير ساخت جمعيتی اعراب خوزستان می نامند اعتراض داشتند.

روشنفکران عرب ايران معتقدند که بهترين راه مقابله با انديشه های تجزيه طلبانه رعايت حقوق برابر برای اعراب خوزستان و ساير اقليت های قومی در کشور است

اين اولين بار نيست که در سال های اخير در يکی از شهرهای ايران نا آرامی بروز می کند. ولی تظاهرات روز جمعه در شهر اهواز يکی از موارد نادری است که ماهيت قومی داشته است.

اعراب اهواز ظاهرا در پی انتشار نامه ای منسوب به محمد علی ابطحی ، رييس سابق دفتر رياست جمهوری ايران، که در آن از کاهش دادن سکنه عرب در استان خوزستان و انتقال اقوام ديگر ايرانی به اين منطقه صحبت شده بود واکنش نشان دادند.

با وجود آنکه آقای ابطحی و مقامات ديگر جمهوری اسلامی وجود چنين نامه ای را قويا تکذيب کردند ولی اهالی عرب اهواز چنان از احتمال وجود چنين طرح های پنهانی به خشم آمده بودند که به خيابانها ريختند وتظاهرات گسترده ای به راه انداختند.

صاحب نظران معتقدند که اگر نارضايی عميق در بين اعراب خوزسـتان وجود نمی داشت يک نامه ظاهرا جعلی نمی توانست موجب بروز چنين نا آرامی شود.

فعالان عرب ايرانی می گويند که اين رويدادها دارای ريشه های عميق فرهنگی، اقتصادی و سياسی است و می افزايند برای جلوگيری از وقوع مجدد چنين حوادثی بايد به اين ريشه ها پرداخته شود.

اعراب خوزستان معتقدند که جمعيت آنها سه درصد کل جمعيت ايران و حدود دوميليون نفر است و از دولت می خواهند که حقوق برابر آنان را به رسميت بشناسد.

فعالان عرب خوزستان از مدتها پيش به مقامات ايران هشدار می دادند که اجازه دهند مردم اين منطقه در کنار زبان فارسی به زبان عربی نيز در مدارس آموزش ببينند و هويت متفاوت اعراب ايرانی به رسميت شناخته شود.

نارضايی ديگر مردم اين منطقه مشکلات اقتصادی است.

خوزستان با وجود آنکه به دليل وجود ذخاير نفت ايران در اين منطقه بسيار ثروتمند است ولی اعراب ايران معتقدند که آنها از فقر و محروميت رنج می برند. خوزستان در زمان جنگ ايران و عراق نيز شديدا آسيب ديد و مردم اين منطقه و به خصوص کشاورزان عرب می گويند که هنوز بازسازی کاملا صورت نگرفته و آنها نمی توانند از زمينهای زراعی خود بهره بگيرند.

ظاهرا اين گلايه های ريشه دار و اصولا نارضايی عمومی از سياست های جمهوری اسلامی که در همه جای ايران وجود دارد منتظر جرقه ای بود که خود را بروز دهد و نامه منسوب به آقای ابطحی آن را فراهم کرد.

مقامات ايران در نخستين واکنش های خود به اين نا آرامی طبق معمول آن را دارای ريشه ای خارجی و توطئه ای برای تجزيه ايران دانستند. بعضی از مقامات نيز تلويزيون های عرب زبان منطقه همچون الجزيره و العربيه را مسئول دانستند و گفتند اين فرستنده ها مردم را تحريک کردند.

البته در بين عده کمی از اعراب ايران انديشه های تجزيه طلبی وجود دارد و چند گروه کوچک از اعراب خوزستان که در خارج از کشور فعاليت می کنند رسما از استقلال خوزستان دفاع می کنند.

دولت های ايران در دهه های اخير چه در زمان حکومت شاه و چه در دوره حکومت اسلامی به منطقه خوزستان و احتمال بروز حرکت های استقلال طلبانه در اين منطقه هميشه حساسيت داشته اند. در گذشته صدام حسين، رهبر سابق عراق از استقلال خوزستان حمايت می کرد و در اوايل انقلاب ايران عده ای از اعراب خوزستان ظاهرا با حمايت دولت عراق سفارت جمهوری اسلامی در لندن را اشغال کردند که با حمله پليس ويژه بريتانيا گرونگيری پايان يافت.

هم اکنون نيز برخی از سياستمداران اسلامی معتقدند که دولت آمريکا ممکن است که برای ضربه زدن به دولت جمهوری اسلامی از جدايی خوزستان از خاک ايران حمايت کند.

روشنفکران عرب ايران معتقدند که بهترين راه مقابله با انديشه های تجزيه طلبانه رعايت حقوق برابر برای اعراب خوزستان و ساير اقليت های قومی در کشور است.