نیما پورنیک گزارشگر اجتماعی در تهران

می توان حاضر شدن محمد خاتمی، رئيس جمهور ايران در تشييع جنازه پاپ را به نوعی عملی شخصی به نمايندگی از نوگرايان دينی که گفتگوی اديان را دنبال می کنند، دانست، نه عملی حکومتی

پيام اين بود: "پاپ درآخرين لحظات مسلمان شد".

لحن طنز اين پيام نوع نگاه مسلمانان سنتی به مذهبی ديگر را نشان می داد، کسانی که معتقدند دين اسلام به عنوان آخرين و کاملترين دين، تمامی مذاهب پيش ازخود را منسوخ کرده و پيروان ديگر اديان راه نادرستی در پيش گرفته اند.

گرچه فرستندگان اين پيام آن را به عنوان طعنه ای بر مذهبيهای سنتی ساخته بودند، اما به طرز ناخودآگاهی نگرش بخشی از جامعه ايرانی را نمايان می کردند که اتفاقاً از قدرت فوق العاده ای هم برخوردار است.

اگر در نظر بگيريم که بجز آيت الله منتظری، قائم مقام بر کنار شده آيت الله خمينی، بنيانگذار جمهوری اسلامی و آيت الله صانعی، دادستان کل کشور در زمان آيت الله خمينی که سالهاست از مناصب حکومتی دور است، ديگر مراجع تقليد حوزه علميه قم واکنشی درمورد مرگ پاپ بروز ندادند، می توان پذيرفت که در ميان مراجع شيعه هنوز برتری انحصاری اسلام بر اديان ديگر و گمراه دانستن پيروان ساير اديان عقيده پابرجايی است.

با توجه به اينکه سکوت آيت الله خامنه ای و خودداری او از فرستادن پيامی به واتيکان نشانگر هم عقيده بودن رهبر جمهوری اسلامی با حوزويان به شمار می رود، می توان حاضر شدن محمد خاتمی، رئيس جمهور ايران در تشييع جنازه پاپ را به نوعی عملی شخصی به نمايندگی از نوگرايان دينی که گفتگوی اديان را دنبال می کنند، دانست، نه عملی حکومتی.

ارامنه ايران با اينکه کاتوليک نيستند اما نسبت به پاپ نوعی دلبستگی دارند که آن هم به دليل احترامی است که پاپ به فرقه های ديگر مسيحی می گذاشت آرمن ساروخانيان، روزنامه نگار ارمنی

اما مردم ايران چه تصوری درباره پاپ دارند؟

اينکه ايرانيان درباره رهبر يکی از مذاهب عمده جهان چگونه فکر می کنند را نبايد جدای از نظرشان نسبت به حکومت مذهبی شان دانست.

بسياری از ايرانيان چندان خرسندی از رهبران مذهبی ندارند و پاپ و کليسای کاتوليک را نيز به سبب شباهتهايی که با نظام روحانيت شيعه دارد در همين راستا ارزيابی می کنند.

آنان روحانيت در تمامی مذاهب را به عنوان کسانی می شناسند که با آداب و تشريفاتی خاصی از مردم جدا می شوند و بنابر تجربه حکومت مذهبی در ايران، روحانيان ساير اديان را نيز مترصد رسيدن به قدرت می دانند.

اين نظر عمومی البته در ميان کسانی است که چندان شناختی از وضعيت کليسای کاتوليک و رهبر فقيد آن، ژان پل دوم ندارند.

در ميان ايرانيان تحصيلکرده و آشنا به مسائل روز، تلاش پاپ در جهت حفظ صلح و نزديکی اديان و مذاهب درخور احترام ارزيابی می شود اما در مجموع بايد به ايرانيان بايد حق داد که چندان شناختی از پاپ نداشته باشند.

بخش عمده ای از اقليت مسيحی ايران را ارامنه ای تشکيل می دهند که کاتوليک نيستند و تنها تعداد کمی از مسيحيان ايران که بيشتر شامل بخشی از آشوريها و کلدانيها و همچنين تعدادی از ارامنه می شود، کاتوليکند.

آرمن ساروخانيان، روزنامه نگار ارمنی در تهران می گويد که ارامنه ايران با اينکه کاتوليک نيستند اما نسبت به پاپ نوعی دلبستگی دارند که آن هم به دليل احترامی است که پاپ به فرقه های ديگر مسيحی می گذاشت.

او همچنين از دعاخوانی برخی از کشيشهای ارمنی برای پاپ خبر می دهد و می گويد گويا مرگ پاپ به نوعی نزديکی ميان کاتوليکها و ارامنه را بيشتر کرده است.

رمزی گرموی سراسقف ارامنه کاتوليک تهران نيز می گويد در مراسم بزرگداشت پاپ که در کليسای کاتوليک حضرت يوسف تهران برگزار شد، ارمنيان غيرکاتوليک هم حضور داشته اند.

به هر حال در روزهايی که از درگذشت پاپ می گذرد و با انتشار زندگينامه رهبر کاتوليکهای جهان، نظر بسياری از ايرانيان که تا پيش از اين نگاهی خنثی به واتيکان داشته اند و تصورشان از پاپ پيرمرد مريض احوالی بوده که با خشونت و جنگ مخالف می کرده، به شخصيت پاپ جلب شده است.

نظرات پاپ در مورد اسلام هم که اين روزها در روزنا مه های تهران منتشر می شود در تأثر مردم از مرگ پاپ بی تأثير نيست و حتی روزنامه محافظه کار رسالت هم روز بعد از فوت پاپ ياداشتی به چاپ رساند و از او به عنوان کسی ياد کرد که به دين اسلام احترام می گذاشت.

اين روزنا مه همچنين عکسی از پاپ به چاپ رساند که او را در حال بوسه زدن به قرآن کتاب مقدس مسلمانان نشان می داد.