يک موسسه آمريکايی و برخی ديپلماتهای غربی با استناد به عکسهای ماهواره ای از فراهم شدن مقدمات برای رآکتور آب سنگين اراک خبر داده اند که آژانس بين المللی انرژی اتمی با ساخت آن مخالفت کرده است

موسسه دانش و امنيت بين المللی در آمريکا، با ارائه عکسهای ماهواره ای اعلام کرد که ساخت تاسيسات توليد آب سنگين در نزديکی اين رآکتور، تقريبا به پايان رسيده است.

به گزارش همين موسسه، اين تاسيسات، آب سنگين را برای رآکتور تحقيقاتی اراک تامين می کند که نهايتا قادر خواهد بود پلوتونيوم مورد نياز برای ساخت بمب اتمی را توليد کند.

گفته می شود عکسهايی که اين موسسه روز جمعه از تاسيسات اراک منتشر کرد، در ماه فوريه توسط ماهواره های تجاری دو شرکت ديجيتال گلوب و اسپيس ايميجينگ تهيه شده اند.

دو قطعه از عکسها تازه تر هستند و در هفدهم و بيست و هفتم فوريه 2005 گرفته شده اند و يک عکس ديگر در بيست و نهم فوريه 2004 تهيه شده است.

موسسه دانش و امنيت بين المللی در تحليلی بر اين عکسهای ماهواره ای نوشت: "در مجاورت محل احداث رآکتور اراک، تاسيساتی برای توليد آب سنگين قرار دارد که تقريبا تکميل شده است و پيشبينی می شود که آب سنگين لازم را برای رآکتور آب سنگين تامين خواهد کرد."

به گفته موسسه دانش و امنيت بين المللی، آب سنگينی که در اين تاسيسات توليد می شود نيازهای رآکتور چهل مگاواتی را که در مجاورت آن ساخته می شود برآورده خواهد کرد.

روز پنجشنبه نيز برخی ديپلماتهای غربی در وين، مقر آژانس بين المللی انرژی اتمی، گفته بودند که با وجود مخالفتهای بين المللی، ايران هم اکنون مقدمات و زيربنای رآکتور تحقيقاتی آب سنگين در اراک را فراهم کرده است.

تاسيسات توليد آب سنگين به خودی خود مغاير با تعهدات بين المللی ايران نيستند اما آمريکا ايران را متهم کرده است که فناوری آب سنگين را به منظور توليد پلوتونيوم برای ساخت بمب اتمی دنبال می کند. اين خبر که ساخت تاسيسات تقريبا به پايان رسيده است، ممکن است به بدگمانی آمريکا شدت ببخشد.

بازيافت و چرخه سوخت

رآکتورهای آب سنگين می توانند ميزان قابل توجهی از پلوتونيوم با خلوص مورد نياز برای توليد بمب اتمی را با استخراج از سوخت مصرف شده هسته ای به دست آورد.

اما موسسه دانش و امنيت بين المللی در تحليل خود نوشته است که هيچگونه شواهدی مبنی بر تاسيسات بازيافت هسته ای در عکسهای ماهواره ای ديده نشده اند.

کشورهای اروپايی پيشتر به ايران پيشنهاد داده بودند که در ازای کنار گذاشتن پروژه های خود در زمينه رآکتور آب سنگين و تاسيسات بازيافت سوخت هسته ای، از کمکهای آنها برای احداث رآکتور آب سبک بهره مند شود.

کشورهای اروپايی می گويند رآکتور آب سبک، برخلاف رآکتور آب سنگين نمی تواند مواد لازم برای توليد سلاح هسته ای را فراهم کند.

ايران به حق خود برای داشتن فناوری آب سنگين و چرخه سوخت هسته ای تاکيد کرده است و نمايندگان ايران، از جمله حسن روحانی، دبير شورای عالی امنيت ملی بارها اين نکته را بازگو کرده اند.

موسسه دانش و امنيت بين المللی، برای اثبات ارزيابی خود درباره تکميل اين تاسيسات، علاوه بر عکسهای ماهواره ای به سخنان حسن روحانی استناد می کند و می گويد مسئول اصلی مذاکرات هسته ای ايران در هفتم فوريه گفته بود که ايران شايد به زودی و طی چند هفته آينده قادر به توليد آب سنگين باشد.

عکسهای زمينی

تاسيسات توليد آب سنگين اراک، همچون تاسيسات غنی سازی اورانيوم در نطنز توسط شورای مقاومت ملی، که شاخه سياسی سازمان مجاهدين خلق شمرده می شود، در ماه اوت سال 2002 افشا شد و دولت ايران بعدا به بازرسان آژانس انرژی اتمی اجازه بازديد از اين مراکز را داد.

دولت آمريکا اين تاسيسات را بخشی از برنامه مخفی ايران برای ساخت سلاح هسته ای دانسته است. ايران اين اتهامات را تکذيب می کند و می گويد که در پی توليد تسليحات اتمی نيست و فناوری هسته ای را تنها برای مقاصد صلح آميز و با انگيزه تامين نيرو دنبال می کند.

ديويد آلبرايت، رئيس موسسه دانش و امنيت بين المللی که پيشتر از بازرسان تسليحاتی سازمان ملل بود گفت که اين موسسه علاوه بر تصاوير ماهواره ای، تعدادی عکسهای زمينی را نيز در اختيار دارد که نشان می دهد ايران در حال حاضر توليد آزمايشی در تاسيسات آب سبک را آغاز کرده است.

به گفته او بخاری که از دودکشهای کارخانه خارج می شود و در اين عکسها به تصوير درآمده اند نشانه تکميل تاسيسات عظيمی است که ساخت آن چندين سال طول کشيده بود.

آقای آلبرايت گفت برخی از اين عکسها از سوی فرستندگان "ناشناس" برای اين موسسه ارسال شده اند.

مقامات اطلاعاتی و قضايی ايران اواخر سال گذشته ميلادی از بازداشت ده نفر خبر دادند که به "جاسوسی اتمی" متهم شده بودند. برخی از اين متهمان وابسته به سازمان مجاهدين خلق، گروه مسلح مخالف جمهوری اسلامی، اعلام شدند.