جمشيد برزگر

اغلب کسانی که به اين رسانه جديد روی می آورند، کوشيده اند نشان دهند که از گذشته خود نيز فاصله گرفته اند و يا دست کم، امروز به مسايل، از پشت عينک قدرت نمی نگرند

آقای مهاجرانی و خانم کديور در سايت اينترنتی خود به نام "مکتوب" اعلام کرده اند که: "در جهان امروز انسان‌ها می توانند با صدای بلند فکر کنند و به یمن پیشرفت‌های فنی و سخت افزاری، موج اندیشه و صدایشان می‌تواند شعاعی گسترده و پژواکی شگفت انگیز پیدا کند، بدون آنکه محدوده و مرزی برای بیان اندیشه، هراسی از تحریف کلام یا دلهره ای از بیان بایدها و نباید های سلیقه ای داشته باشند."

سياستمداران در اينترنت

روی آوردن عطاءالله مهاجرانی، که اين روزها در خارج از کشور اقامت دارد، و جميله کديور به راه اندازی يک سايت اينترنتی که قرار است در آن به صورت روزانه ديدگاه های خود را درباره مسايل مختلف ابراز کنند، تازه ترين نمونه از رويکردی است که در بين دولتمردان و فعالان سياسی سهيم در قدرت در جمهوری اسلامی نمايان شده است.

پيش از اين، محمد علی ابطحی، معاون سابق رييس جمهوری با راه اندازی يک سايت اينترنتی، تجربه ای موفق از حضور يک صاحب مقام شناخته شده را در عرصه اينترنت برای مرتبط بودن با جامعه و به ويژه جوانان به نمايش گذاشته بود.

آقای مهاجرانی، پيشتر نيز يک سايت اينترنتی شخصی به نام خود ايجاد کرده بود، اما به نظر می رسد که وی در سايت جديد خود در پی آن است که همراه با همسرش، از تجربه وبلاگ های فارسی نيز بهره بگيرد و با روزانه نويسی و ايجاد ارتباطی نزديک تر با مخاطبان، حضوری پر رنگ در رسانه ای داشته باشد که در جمهوری اسلامی همچنان با محدوديت های بسياری رو به رو است.

عطاءالله مهاجرانی، پس از حضوری بيست ساله در بالاترين سطوح سياسی در جمهوری اسلامی، اخيرا به داستان نويسی روی آورده و اعلام کرده که عرصه سياست را برای هميشه ترک گفته است.

همسر وی نيز که تدريس در دانشگاه را ادامه می دهد، پس از حضور در مجلس ششم، عملا حضوری پررنگ در عرصه سياست نداشته است.

اينترنت رسانه جديد اصلاحات

روی آوردن به اينترنت به عنوان رسانه ارتباطی جديد، به ويژه پس از آن مورد توجه نيروهای سياسی در درون قدرت قرار گرفت که در عرصه مجادلات جناحی، مهم ترين رسانه های همگانی در ايران يعنی راديو، تلويزيون و مطبوعات در صف اول منازعات جای گرفتند.

اگر در اين ميان، صدا و سيما، به دليل برخورداری از حمايت بی دريغ محافظه کاران، انتقادهای اصلاح طلبان درون حاکميت را به آسانی ناديده گرفت و هرگز نيز با مانع برخوردهای قضايی روبه رو نشد، در عوض مطبوعات عمدتا نزديک به جناح اصلاح طلب، هزينه های سنگينی در اين مناقشات پرداختند و اغلب در محاق توقيف افتادند.

هر چند تنگ تر شدن عرصه بر فعالان مطبوعاتی و سياسی، به تدريج آنان را به سوی اينترنت سوق داد، اما در مقابل، دامنه محدوديت ها نيز به سرعت تا سايت های سياسی و خبری اينترنتی گسترش يافت.

از سوی ديگر، در حالی که جامعه جوان ايران، در سال های اخير با استقبالی چشمگير از هر رسانه و يا امکان ارتباطی به ويژه در اينترنت، به پيشواز جهانی فراتر از محدوديت هايی که در داخل کشور با آنها روبه رو است رفته، به نظر می رسد که حتی مسئولان و مقامات بلندپايه جمهوری اسلامی نيز، برای گريز از اين محدوديت ها به اقداماتی مشابه متوسل شده اند.

در اين ميان، کسانی که به دلايل گوناگون خود از عرصه سياست کناره گرفته اند و يا به ناگزير به حاشيه رانده شده اند، ممکن است اشتياق بيشتری برای بهره گيری از رسانه های ارتباطی نظير اينترنت داشته باشند که می تواند امکان رابطه ای دو سويه و متقابل را با کمرنگ کردن هر چه بيشتر مرزها و محدوديت ها فراهم آورد.

در عين حال، اغلب کسانی که به اين رسانه جديد روی می آورند، کوشيده اند نشان دهند که از گذشته خود نيز فاصله گرفته اند و يا دست کم، امروز به مسايل، از پشت عينک قدرت نمی نگرند.

قرار گرفتن شعری از احمد شاملو، شاعری که در تمام دوران زندگی اش در جمهوری اسلامی با محدوديت ها و مخالفت های بسيار روبه رو بود، بر آغاز نوشته ای از عطاءالله مهاجرانی در سايت اينترنتی او آيا می تواند اشاره ای به اين تغيير و فاصله گيری باشد؟