جاناتان مارکوس گزارشگر بی بی سی در امور دفاعی

به نظر می رسد که اختلاف نظر در مورد فعاليت هسته ای ايران وارد مرحله تازه ای می شود و اميد ضعيفی وجود دارد که اين بحران را می توان از طريق سازش ديپلماتيک حل کرد

مقامات اروپائی قرار است روز پنجشنبه (21 اکتبر) با همتايان ايرانی خود در شهر وين، پايتخت اتريش، ملاقات کنند. گفته می شود اين آخرين تلاش از سوی اروپائيان خواهد بود تا پيش از برگزاری اجلاس آژانس بين المللی انرژی اتمی در پايان ماه نوامبر، ايران را متقاعد کنند برای هميشه برنامه غنی سازی اورانيوم خود را متوقف کند.

اما احتمالا اين روس ها خواهند بود، نه اروپائيان، که می توانند به حل بحران اتمی ايران کمک کنند.

همانطور که بارها در گذشته نيز اتفاق افتاده است پيام های ايران ضد و نقيض است چون همزمان با اظهارات آقای خاتمی، ايران اقدام به آزمايش يک موشک دوربرد ديگر کرده است.

اما به نظر می رسد که اختلاف نظر در مورد فعاليت هسته ای ايران وارد مرحله تازه ای می شود و اميد ضعيفی وجود دارد که اين بحران را می توان از طريق سازش ديپلماتيک حل کرد.

ساخت نيروگاه بوشهر در جنوب ايران، که بر عهده روسيه بوده، تقريبا به پايان رسيده است و احتمالا تا دو سال ديگر راه اندازی خواهد شد. اما ايران برای استفاده از اين نيروگاه به سوخت هسته ای نياز دارد.

ايران می گويد قصد دارد سوخت مورد نياز نيروگاه بوشهر را در داخل اين کشور تامين کند.

اين همان موضوعی است که باعث نگرانی مقامات آمريکايی و شمار زيادی از کشورهای اروپائی شده است.

برای ولاديمير پوتين، رييس جمهور روسيه، قرارداد با ايران (در مورد بازگرداندن باقيمانده سوخت هسته ای به روسيه) تنها جنبه تجاری ندارد. آقای پوتين قرار است ماه آينده به تهران سفر کند و اگر وی بتواند در اين زمينه به توافقی با ايرانيان دست پيدا کند و تضمين های لازم را از آنان بگيرد، اين نشانگر پيروزی ديپلماتيک مهمی خواهد بود.

برنامه سوخت هسته ای، امکان توليد مواد ضروری شکاف پذير برای توليد بمب اتمی را به ايران می دهد.

آمريکا می خواهد ايران برنامه غنی سازی اورانيوم خود را متوقف کند. گرچه سه کشور اروپايی يعنی بريتانيا، فرانسه و آلمان قرار است تازه ترين پيشنهادهای خود را فردا (پنجشنبه) به ايران ارائه کنند، ولی روسيه هم می تواند نقشی کليدی در اين ميان بازی کند.

مسکو مايل است تا به ايران سوخت هسته ای عرضه کند مشروط بر اينکه باقيمانده اين سوخت برای فرايند مجدد به آن کشور بازگشت داده شود.

برای ولاديمير پوتين، رييس جمهور روسيه، اين چنين قراردادی تنها جنبه تجاری ندارد. آقای پوتين قرار است ماه آينده به تهران سفر کند و اگر وی بتواند در اين زمينه به توافقی با ايرانيان دست پيدا کند و تضمين های لازم را از آنان بگيرد، اين نشانگر پيروزی ديپلماتيک مهمی خواهد بود.

افراد داخل حاکميت آمريکا می گويند که واشنگتن تمايل زيادی دارد که ببيند دستاورد روسيه چه خواهد بود؟ ولی آخر امر همه چيز بستگی به توازن نيروهای سياسی در تهران خواهد داشت.

پيام های ضد و نقيض از ايران شايد نشانگر مقدمه ای برای سازش در اين زمينه باشد، ولی به همان اندازه می تواند نشان دهنده آن باشد که تغيير جهت اساسی در موضع تهران غير ممکن است.