جمشيد برزگر

وی روز دوشنبه، 27 مهر، در گفت و گو با خبرنگاران گفت در جلسه هيئت وزيران، نتايج نظرسنجی های مستمر وزارت اطلاعات در زمينه های سياسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و جابه جايی گروه های مرجع در جامعه مطرح شد و هيئت وزيران تاکيد کرد دستگاه های ذيربط از اين نظرسنجی ها استفاده کنند.

سخنان عبدالله رمضان زاده، تازه ترين اظهار نظر انتقاد آميز اعضای دولت محمد خاتمی، رييس جمهوری نسبت به عملکرد سازمان صدا و سيمای جمهوری اسلامی است.

اميد به رسانه های مستقل

آقای رمضان زاده در نشست مطبوعاتی روز دوشنبه خود، انعکاس اندک نشست های مطبوعاتی خود برای تشريح مصوبات دولت در صدا و سيما را نشانه ای از عدم دسترسی دولت برای ارتباط با مردم دانست و ابراز اميدواری کرد که با رفع محدوديت از منابع اطلاع رسانی مستقل، اين مشکل حل شود.

با اين حال، وی با اشاره به نقش و تاثير راديو و تلويزيون در مقايسه با ساير رسانه ها گفت اگر کسى با افکار و دنياى مدرن آشنا باشد، می داند که مهم ترين دستگاه اطلاع رسانی فعلی در سطح دنيا، راديو و تلويزيون ها هستند و در جمهوری اسلامی نيز جز صدا و سيما، راديو و تلويزيون ديگری وجود ندارد.

رسانه، چالش درونی

اختلاف پردامنه محافظه کاران و اصلاح طلبان درون حاکميت بر سر عملکرد سازمان صدا و سيما، در سال های اخير، همواره يکی از اصلی ترين زمينه های چالش های درون حاکميتی در جمهوری اسلامی بوده است.

هرچند انتقاد از کوتاهی دست اصلاح طلبان از راديو و تلويزيون ملی و توقيف گسترده روزنامه ها و مسدود شدن سايت های اينترنتی نزديک به جناح اصلاح طلب، به ويژه در آستانه آغاز رقابت های انتخابات رياست جمهوری بالا گرفته، اما اين وضعيت در عين حال بيانگر ناکامی اصلاح طلبان در دستيابی به اهداف خود، دست کم در مورد رسانه ای که ملی خوانده می شود نيز هست.

اصلاح طلبان، سازمان صدا و سيما را که به صورت مستقيم زير نظر رهبر جمهوری اسلامی اداره می شود، متهم می کنند که با فرا رفتن از وظايف و اختيارات يک سازمان ملی، به جانبداری از محافظه کاران می پردازد و در اين راه، حتی تمايلی به پوشش خبری دستاوردهای دولت محمد خاتمی ندارد.

اما نه انتقادهای گسترده هفت سال گذشته و نه تغيير رييس سازمان صدا و سيما در ماه های اخير، هرگز موجب تغيير رويکرد اين سازمان نشده است.

دولت در رسانه ملی جايی ندارد

محمد خاتمی و اعضای کابينه وی، در آخرين ماه های فعاليت دولت، بارها از عدم انعکاس تلاش هایشان در سال های اخير برای بهبود اوضاع انتقاد کرده اند، اما به نظر می رسد که با نزديک شدن به زمان برگزاری انتخابات رياست جمهوری سال آينده، اميد چندانی به تغيير سياست های حاکم بر سازمان صدا و سيما را ندارند.

در حالی که محافظه کاران در سال های اخير اصلاح طلبان را به سياه نمايی درباره شرايط کشور متهم می کردند، در مقابل، اصلاح طلبان نيز رقبای خود را متهم می کنند که با تسلط انحصاری بر فراگيرترين رسانه کشور، به تضعيف دولت پرداخته و اجازه نداده اند که دولت اصلاحات در تماس مستقيم با افکار عمومی، ديدگاه ها و دستاوردهای خود را تشريح کند.

با وجود اين به نظر می رسد که از منظر اصلاح طلبان، اقدامات صدا و سيما، چيزی بيش از بازتاب ندادن اخبار مربوط به فعاليت های دولت بوده است.

از کارناوال عاشورا تا چراغ

نخستين رويارويی آشکار دو جناح، همزمان با رقابت های انتخابات رياست جمهوری سال 1376 بر صفحه تلويزيون ظاهر شد و هواداران آقای خاتمی، صدا و سيما را به حمايت يک سويه از علی اکبر ناطق نوری، رقيب وی متهم کردند.

در آن هنگام، ساخت و تهيه فيلمی عليه محمد خاتمی که به نام "کارناوال عاشورا" معروف شد، جنجالی بزرگ آفريد، آن چنان که پس از آن، بارها گفته شد که پيگيری پرونده ساخت اين فيلم می توانست سرچشمه مخالفت ها با آقای خاتمی و جريان دوم خرداد را نمايان سازد.

اگر چه آقای خاتمی پس از پيروزی در انتخابات از پيگيری پرونده کارناوال عاشورا چشم پوشيد، اما ساخت و پخش برنامه ديگری به نام "چراغ"، در بحبوحه بحث های مربوط به قتل های زنجيره ای، باعث شد که علی لاريجانی، رييس وقت سازمان صدا و سيما، برای مدتی از شرکت در جلسه هيئت دولت منع شود.

در آن برنامه، از اصلاح طلبان و هواداران محمد خاتمی به عنوان آمران و عاملان قتل های سياسی پاييز سال 1377 ياد شده بود.

گرايش به رسانه های کوچک

گذشته از چنين چالش های پردامنه و گسترده ای، نحوه پخش سخنان چهره های شاخص جناح اصلاح طلب از جمله محمد خاتمی و مهدی کروبی، رييس مجلس ششم و يا مصوبات مجلس و اقدامات و تصميمات دولت، بارها موجب برانگيخته شدن اعتراض اصلاح طلبان شد.

اکنون درحالی که جناح اصلاح طلب درون حاکميت، با مشکل ازدست دادن اکثر رسانه های ارتباطی خود دست به گريبان است، به نظر می رسد که دولت نه تنها خود را در تغيير رويکرد صدا و سيما در زمينه مسايل سياسی و جناحی موفق نمی داند، بلکه حتی اميد چندانی هم به انعکاس دستاوردهای هشت ساله خود در اين رسانه ندارد و در مقابل، به رفع محدوديت ها از رسانه های مستقل و البته کم مخاطب تر و شايد به همين دليل کم اثرتر دل بسته است.