صادق صبا تحليلگر مسائل ايران در بی بی سی

ايران و روسيه علاوه بر همکاری های هسته ای، در زمينه های مختلف اقتصادی همکاری نزديک دارند

به نظر می رسد که همکاری هسته ای ايران و روسيه و مشکلاتی که در اين زمينه به وجود آمده محور اصلی در مذاکرات وزير امور خارجه روسيه با مقامات جمهوری اسلامی است.

روسيه برای پيشبرد برنامه های هسته ای جمهوری اسلامی در يک موقعيت ممتاز قرار دارد زيرا تنها کشوری است که برای ساختن يک نيروگاه هسته ای در بوشهر يک قرار داد عظيم هشتصد ميليون دلاری با ايران امضا کرده است.

ولی از سوی ديگر آمريکا شديدا دولت روسيه را تحت فشار قرار داده تا اين قرار داد را اجرا نکند.

از بعضی از اظهارات اخير مقامات ايران چنين پيداست که آنها احساس می کنند که گويا فشارهای واشنگتن کم کم بر مسکو تاثير گذاشته و روسها به بهانه های مختلف تکميل اين پروژه را به عقب می اندازند.

سرگئی لاوروف، وزير خارجه روسيه، به محض ورود به تهران بار ديگر اين سياست رسمی کشورش را تکرار کرد که به نفع ايران است تا غنی سازی اورانيوم را متوقف کند.

روسيه ضمن اينکه حق ايران را در برخورداری از تکنولوژی مسالمت آميز هسته ای به رسميت می شناسد، ولی قطعنامه اخير آژانس بين المللی انرژی اتمی در مورد ايران را نيز تاييد می کند و معتقد است که برای جلوگيری از ارجاع پرونده ايران به شورای اميت سازمان ملل جمهوری اسلامی لازم است تا از ادامه غنی سازی اورانيوم دست بردارد.

کمال خرازی، وزير امور خارجه ايران، در کنفرانس خبری مشترک خود با وزير امور خارجه روسيه در تهران گفت تاخير در راه اندازی نيروگاه بوشهر دلايل فنی دارد و فشارهای سياسی بر روسيه مطرح نيست.

روسيه ضمن اينکه حق ايران را در برخورداری از تکنولوژی مسالمت آميز هسته ای به رسميت می شناسد، ولی قطعنامه اخير آژانس بين المللی انرژی اتمی در مورد ايران را نيز تاييد می کند و معتقد است که برای جلوگيری از ارجاع پرونده ايران به شورای اميت سازمان ملل جمهوری اسلامی لازم است تا از ادامه غنی سازی اورانيوم دست بردارد

او اين دلايل فنی را مشخص نکرد ولی به نظر می رسد که مشکل ديگر در به تعويق افتادن راه اندازی اين نيروگاه موضوع بازگرداندن بقايای سوخت هسته ای به روسيه است.

روسيه تاکيد دارد که برای جلوگيری از به کارگرفته شدن سوخت هسته ای ارسالی اين نيروگاه برای برنامه های احيانا نظامی لازم است که بازمانده سوخت به روسيه برگردانده شود.

به نظر می رسد که روسيه به هيچ وجه ميل ندارد که پرونده هسته ای ايران برای تصويب احتمالی تحريم اقتصادی به شورای امنيت سازمان ملل ارجاع شود.

چنين تحريمی می تواند شامل ساختن نيروگاه هسته ای بوشهر نيز بشود و به منافع اقتصادی روسيه در ايران شديدا صدمه وارد آيد.

در عين حال روسيه علاوه بر منافع اقتصادی، می خواهد با کشورهايی مثل ايران روابط خود را
در مقابل آمريکا گسترش دهد و برای خود در سطح بين المللی نفوذ ايجاد کند.

علاوه بر همکاری های هسته ای، ايران و روسيه در زمينه های مختلف اقتصادی همکاری نزديک دارند و در سفر وزير امور خارجه روسيه قرار است برخی قراردادهای تجاری امضا شود.

همچنين مقامات روسيه در هفته گذشته اعلام کردند که ولاديمير پوتين، رييس جمهوری روسيه در آينده نزديک از ايران بازديد خواهد کرد. سرگئی لاوروف احتمالا در طول بازديد دور روزه خود از ايران در باره مقدمات اين سفر گفت و گو خواهد کرد.

روسيه برای ادامه همکاری های هسته ای خود با ايران در جو کنونی جهانی، که اين اتهام مطرح می شود که روحانيون حاکم بر ايران مخفيانه در صدد توليد بمب اتم هستند، شديدا به همکاری شفاف مقامات ايران با آژانس بين المللی انرژی اتمی احتياج دارد.

اگر مقامات ايران در فضای کنونی، غنی سازی اورانيوم را متوقف نکنند، نه فقط اروپا را از خود دور می کنند بلکه روسيه را نيز به عنوان شريک استراتژيک هسته ای خود از دست خواهند داد.