جمشيد برزگر کارشناس مسايل سياسی ايران

تشکل های دانشجويی در گذشته بسيار فعال بودند

اين تشکل دانشجويی در عين حال از "دل های پرشور" و اميد به آينده بهتر "ايران زمين" سخن گفته است.

اين موضع گيری در شرايط کنونی از آن جهت اهميت دارد که تلاش ها و رقابت های دو جناح محافظه کار و اصلاح طلب درون حاکميت، برای انتخابات رياست جمهوری سال آينده از چند ماه پيش شتابی افزون يافته و همه معادلات سياسی را تحت تاثير خود قرار داده است.

دفتر تحکيم وحدت، در بيانيه خود استقرار فضای ياس و نا اميدی بر دانشگاه ها را رد و هر دو جناح درون حاکميت را متهم کرده که هر يک با اهداف و دلايلی متفاوت، در صدد القاء اين باور هستند که شور و نشاط از محيط دانشگاهی کشور رخت بربسته است.

اين تشکل دانشجويی، با استناد به راهبرد خود که آن را فاصله گرفتن از کنش های معطوف به شرکت در قدرت سياسی و سهم خواهی های مرسوم و نقد قدرت و دوری از حاکميت خوانده، تاکيد کرده که در اين مسير، به رغم برخی همپوشانی ها با شماری از جريان های سياسی، ديگر به ابزار دست آنها بدل نخواهد شد.

جنبش دانشجويی در سال های قبل از عمده ترين مدافعان محمد خاتمی شناخته می شدند

طيف علامه دفتر تحکيم وحدت که از ماه ها پيش، به طور روزافزونی از اصلاح طلبان درون حاکميت فاصله گرفته، در تبيين رويکرد خود در سال تحصيلی جديد نيز تاکيد کرده که هرنوع همراهی با احزاب و گروه های سياسی، نه با در نظر گرفتن سهيم شدن در قدرت، بلکه متناسب با آرمان هايی خواهد بود که جنبش با معيارهای دموکراسی خواهی، تحول طلبی، آزادی خواهی، کثرت گرايی و دفاع از حقوق بشر ارايه می دهد.

فاصله گيری بخش مهم و فعالی از جنبش دانشجويی و اصلاح طلبان درون حاکميت از يکديگر، روندی دو سويه داشته است و متقابلا، نيروهای حاضر در قدرت نيز در ماه های اخير با انتقادهای ضمنی و آشکار از استراتژی دوری از حاکميت و نقد قدرت، طيف علامه دفتر تحکيم وحدت را مورد انتقاد قرار داده اند.

اين وضعيت، در شرايط کنونی، پيامدهای ناخوشايندی برای جناح اصلاح طلب دارد؛ زيرا اين جناح به طور آشکاری نيازمند آن است که برای پيروزی احتمالی در انتخابات رياست جمهوری سال آينده و تداوم حضور موثر خود در ساخت قدرت، طيفی از نيروهای اثرگذار اجتماعی از جمله دانشجويان و زنان را همراه خود سازد.

اما به نظر می رسد که نه تنها دستاوردهای دو دوره رياست جمهوری محمد خاتمی و عمر هشت ساله آنچه جنبش دوم خرداد خوانده شده، بلکه شعارهايی که از هم اکنون برای تعيين جانشين آقای خاتمی داده شده نيز ديگر برای قانع کردن انبوه مردمی که با رای خود آغاز دوره اصلاحات را ممکن کردند، کافی نيست.

بيانيه دفتر تحکيم وحدت، نمونه روشنی از اين تلقی و افزايش و تعميق خواسته ها را به نمايش می گذارد.

در اين بيانيه، با تاکيد بر نمايان شدن هرچه بيشتر کاستی های ساختاری حاکميت در پی تجربه 8 ساله دوران اصلاحات و فراتر از آن، تجربه 25 ساله استقرار جمهوری اسلامی، انتخابات آينده رياست جمهوری، مساله ای ثانوی و فراتر از انتخاب شخص رييس جمهوری دانسته شده است.

بر پايه چنين تحليلی است که دفتر تحکيم وحدت، مساله اصلی و کليدی را معطوف به ساختار قدرت دانسته و تاکيد کرده است که ساخت قدرت در قانون اساسی ناموزون و غير دموکراتيک است.

دفتر تحکيم وحدت، در بيانيه خود استقرار فضای ياس و نا اميدی بر دانشگاه ها را رد و هر دو جناح درون حاکميت را متهم کرده که هر يک با اهداف و دلايلی متفاوت، در صدد القاء اين باور هستند که شور و نشاط از محيط دانشگاهی کشور رخت بربسته است

از نگاه دانشجويان، قدرت نهادهای انتصابی شامل شورای نگهبان، مجمع تشخيص مصلحت نظام، قوه قضاييه و نهادهای نظامی و انتظامی فراتر از قدرت نهادهای دموکراتيک حاکميت است و در اين شرايط، تا مساله قدرت مطلقه حل نشود، نه انتخابات مفهومی پيدا می کند و نه قوه ای به نام مجريه وجود عينی می يابد.

اين سخن به معنای آن است که اکنون، تنها فرآيندی می تواند يک دگرگونی بنيادين پديد آورد و راه برون رفت از چرخه بسته فعلی را نشان دهد که تغيير قانون اساسی را در سرلوحه شعار و عمل خود قرار داده باشد.

اما از نگاه طيف علامه دفتر تحکيم وحدت، چنين رويکردی در بين نيروهای فعلی سهيم در قدرت در جمهوری اسلامی ديده نمی شود و همه آنها فارغ از گرايش های اصلاح طلبانه و يا محافظه کارانه شان، در ناکارآمدی های موجود شريکند.

اين صف بندی انتقادی و صريح نسبت به هر دو جناح حاضر در قدرت، هر چند می تواند به استقلال هرچه بيشتر جنبش دانشجويی بينجامد، اما در کوتاه مدت می تواند بر هزينه هر اقدام و عمل اين جنبش نيز بيفزايد؛ ضمن آنکه در مقابل، دامنه نفوذ و اقتدار جمهوری اسلامی نيز بيش از هر زمان ديگر، در دانشگاه و بين دانشجويان محدود خواهد شد.

بيانيه دفتر تحکيم وحدت نيز با اين اميد به پايان رسيده که به رغم چشم انداز نه چندان خوشايند سال تحصيلی جديد، عزم و کوشش جوانان و ملت ايران بتواند با تکيه بر سرمايه اميد، آينده ای درخشان و روشن را در پس ناکار آمدی ها و بی تدبيری ها ترسيم کند.