BBC Persian

يک هفته مانده به سالگرد واقعه کوی دانشگاه تهران و پنج روز نا آرامی وسيع به دنبال آن در که در تابستان سال 78 از دانشگاه های تهران و تبريز به خيابان ها کشيده شد، وزير اطلاعات و رييس نيروی انتظامی اميدواری داده اند که امسال ديگر، مانند سال های گذشته، شهرها و مراکز دانشجوئی با نا آرامی هايی در هفته سوم تابستان روبرو نخواهند بود.

سردار قالیباف روز سه شنبه بعد از دادن گزارشی به مجلس در مقابل اين سوال خبرنگاران که از وی می پرسيدند آيا حضور گسترده نيروهای ضد شورش در خيابان ها به سالگرد هيجده تير مربوط است گفت اصلا اين گونه نيست ما بايد امنيت عمومی را برقرار کنيم و امنيت عمومی هم لازمه اش انضباط است.

در همان روز وزير اطلاعات نيز پيرامون نزديك شدن سالگرد واقعه كوى دانشگاه و تدابير امنيتى كه در اين باره انديشيده شده گفت : با توجه به هماهنگى هاى انجام شده، وزارت اطلاعات، هيچ گونه نگرانى از نزديك شدن ۱۸ تير و سالگرد حادثه كوى دانشگاه ندارد.

به عقيده ناظران سياسی واکنش پيش هنگام مقامات مسوول درباره اين روز و حوادثی که ممکن است در آن رخ دهد، خود نشان از آن دارد که دستگاه های اطلاعاتی و انتظامی، هشياری و آماده باش برای مقابله با حوادثی مشابه سال های گذشته را در دستور کار خود دارند.

از حدود يک ماه پيش با فعال شدن دادگاه هايی که به پرونده های دانشجويان در شهرهای مختلف رسيدگی می کنند و در عين حال جلو انداختن تاريخ برگزاری امتحانات مراکز آموزش عالی، که اين مراکز را از دانشجويان خالی می کند، تمهيداتی برای جلوگيری از نا آرامی ها به کار گرفته شده است.

هيجده تير از روزی در سال هفتاد و هشت در حافظه تاريخی ايران ثبت شد که اعتراض آرام دانشجويان کوی دانشگاه تهران با حمله لباس شخصی ها و گروه ويژه ای از نيروهای انتظامی به خشونت کشيده شد که آمار رسمی از يک کشته و سی زخمی در آن حکايت دارد.

سال گذشته در حالی که راديو وتلويزيون های ماهواره ای مخالف جمهوری اسلامی، از خارج از کشور تبليغات وسيعی را برای وسعت دادن به اعتراض ها در پنجمين سالگرد هيجده تير آغاز کرده بودند، در خرداد ماه حمله يک دسته از گروه های فشار به خوابگاه دانشجويان طرشت، اعتراض هائی را به دنبال آورد که با دستگيری حدود دويست دانشجوی فعال روبرو شد و امکان تحرک را از دانشجويان گرفت و روز هيجده تير آرام و بی ماجرا به پايان رسيد.

به اين ترتيب چند روز بعد از هيجده تير 82 که بعضی از رسانه های خارجی پيشاپيش بر آن انقلاب نام نهاده بودند امامان جمعه و مقامات رسمی، اقتدار حکومت و بی ثمری اقداماتی را که از خارج از مرزها هدايت می شود يادآوری کردند و با اين گفته ها سران بعضی از حکومت های بزرگ دنيا را نيز به واکنش واداشتند.

تفاوت عمده ای که امسال سالگرد حادثه هيجده تير که رهبر جمهوری اسلامی در نخستين سال به آن فاجعه نام داد، با سال های گذشته دارد غيبت جناح اصلاح طلب است از صحنه سياسی کشور که به دنبال از دست دادن تريبون مجلس و روزنامه های هوادار خود ناگزيرند به دادن اعلاميه هائی در يادآوری از آن حادثه بسنده کنند.

سال گذشته پنج نماينده جنبش دانشجوئی در مجلس برای اعتراض به حوادثی که از يک ماه قبل از آن در محيط های دانشجوئی رخ داده و به دستگيری صد ها تن از دانشجويان انجاميده بود تحصنی را در مجلس برنامه ريزی کردند که يک روز بعد با پادرميانی نمايندگان پايان پذيرفت.

فاطمه حقيقت جو، علی اکبر موسوی خوئينی ها، رضا يوسفيان، علی تاجرنيا و ميثم سعيدی، امسال در سالگرد تحصن بی فرجام خود در مصاحبه ای آشکار داشتند که تحصن ناتمام و يکشبه آن ها در مجلس، با آزادی گروهی از دانشجويان از زندان همراه شد اما در نهايت همراهی چندانی از ديگر اصلاح طلبان نديد.

تابستان امسال، نهادهای مدافع دانشجويان و مدافع حقوق بشر در جهان در سالگرد هيجده تير با ارائه فهرست صدها دانشجويان زندانی شده ايرانی در طول شش سال گذشته، يادآوری کرده اند که دانشجويانی مانند اکبر و منوچهر محمدی و احمد باطبی پس از گذشته شش سال هنوز در زندانند.

روز دوشنبه پدر احمد باطبی دانشجوئی که تصوير وی با پيراهن خون آلوده ای در دست در مطبوعات سراسر جهان به چاپ رسيد و نزديک يک سال وی را با حکم اعدامی مواجه ساخت که سرانجام در دادگاه تجديد نظر لغو شد به خبرنگاران روزنامه های داخلی گفت که هيچ نشانه ای از آزادی فرزند خود نمی بيند.

سه ماه پيش اعلام شد که قوه قضاييه از احضار، بازداشت و محاکمه دانشجويان خودداری می کند و اين کار را به کميته های انضباطی دانشگاه ها واگذار خواهد کرد، اعلامی که بلافاصله با استقبال رييس جمهور و دولت اصلاح طلب روبرو شد.

اين تصميم حتی يک هفته نيز امکان عمل نيافت و همزمان با ادامه احضار و محاکمه دانشجويان در دادگاه های انقلاب و عمومی، دادگستری تهران خبر قبلی خود را تکذيب کرد و نشان داد که بخش هائی از قوه قضاييه وظيفه مهار اعتراض های دانشجوئی را کماکان به عهده خواهند داشت.

دولت اصلاح طلب و به ويژه رييس آن که هنوز يک سالی برای بودن در مقام خود زمان دارد بارها نارضايتی خود را از کشاندن دانشجويان به دادگاه ها و همبند کردن آنان با زندانيان عمومی نشان داده اند اما از مجموع واکنش ها چنين بر می آيد که محافظه کاران نگرانند که با نشان دادن نرمش در برابر دانشجويان، شاهد بروز ناآرامی هائی باشند که برای مهار آنان ناگزير به پرداخت هزينه های بيش تری شوند.

فروپاشی تشکيلات، فايده اصلاحات برای دانشجويان

فعالان جنبش دانشجوئی معتقدند مهم ترين آسيبی که از شش سال حضور فعال خود در صحنه سياسی کشور که به دنبال روی کار آمدن اصلاح طلبان اتفاق افتاد تحمل کرده اند از هم پاشيدن انجمن ها و مراکز جمعی آن هاست که در اثر دستگيری اعضای موثرشان، ايجاد اختلاف ها و دودستگی های مصنوعی در آن ها روی داده است.

بيش تر از يک سال پيش دانشجويان فعال سياسی که نرم روی و محافظه کاری اصلاح طلبان داخل حکومت به فغان آمده بودند اعلام داشتند که بعد از اين مستقل عمل خواهند کرد و خود را مانند پنج سال گذشته، جزئی از جنبش دوم خرداد نمی دانند، اما در عمل آشکار شد که اين تدبير هم نتوانست به تشکيلات دانشجوئی انسجام دهد.

با اين همه ناظران سياسی معتقدند حتی اگر پيش بينی های مقامات امنيتی و انتظامی درست از کار درآيد، هيجدهم تير به جای شانزده آذر که در دوران پادشاهی روز و نمايه اعتراض های جنبش دانشجوئی بود، به عنوان نشانه ای از برخورد جمهوری اسلامی با حرکت های اعتراضی دانشجويان در تاريخ ثبت شده است.

خدمات