BBCPersian.com
  • راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
به روز شده: 18:10 گرينويچ - چهارشنبه 16 ژوئن 2004 - 27 خرداد 1383
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيدصفحه بدون عکس
زلزله بم ناشی از يک گسله پنهان بود

آوار بم
زلزله بم در اثر لغزش گسلی که تاکنون ناشناخته مانده بود روی داد
کارشناسان می گويند که زلزله ويرانگر اخير بم در جنوب ايران در اثر پديدار شدن گسست های تازه در يک گسله کمياب و مخفی که علائم وجود آن در سطح زمين قابل مشاهده نيست روی داده است.

به گفته دانشمندان گذر اين گسله درست از زير شهر بم و تراکم بالای جمعيت در سطح، عامل تلفات گسترده بود.

داده ها نشان می دهد که درست 10 ثانيه پس از وارد شدن شوک اصلی در اين گسله، شوک کوچکتری در يک گسله ديگر در فاصله پنج کيلومتری آن روی داد.

جزئيات اين تحقيق در نشريه "مقالات پژوهشی ژئوفيزيکی" (Geophysical Research Letters) منتشر شده است.

زلزله 5/6 ريشتری در روز 26 دسامبر 2003، شهر بم و بناهای باستانی اطراف را ويران ساخت و بيش از 26 هزار قربانی گرفت.

'گسله کور'

گسله به شکافی در دل زمين می گويند که پوسته زمين در دو سوی آن نسبت به يکديگر به حرکت در آمده است.

اگر اين شکاف ها تا سطح زمين ادامه پيدا نکرده باشد، به آنها "گسله های کور" می گويند.

گسله های کور در فوقانی ترين لايه های پوسته زمين مدفون هستند، اما باعث می شوند لايه های سطحی، روی آنها چين بخورد و در نتيجه تپه هايی که برای دانشمندان نشانه وجود گسله است، تشکيل شود.

ارگ ويران بم
ارگ بم در همين زلزله ويران شد

پس از وقوع زلزله بم، زلزله شناسان توجه خود را بر چندين گسله شناخته شده در ناحيه که دارای نشانه های آشکار سطحی هستند متمرکز کردند.

آنها برای شناسايی تغييرات سطحی زمين در تصاويری که ماهواره "انويست" متعلق به آژانس فضايی اروپا تهيه کرده بود از تکنيکی موسوم به "اينسار" (Interferometric Synthetic Aperture Radar) استفاده کردند.

تکان شديد

آنها دريافتند که گسست اصلی در اين زمين لرزه در گسله ای واقع در غرب گسله هايی که به خاطر نشانه های ظاهری شان در سطح زمين شناخته شده بودند روی داده است.

اين گسله که تاکنون ناشناخته مانده بود دارای هيچ نوع علائم ظاهری در سطح زمين نيست. به علاوه، اين گسله کور از نوع "لغزشی-ضربه ای" (strike-slip) بود که دو تکه پوسته زمين در دو طرف آن عمود بر يکديگر حرکت می کنند.

دکتر اريک فيلدينگ، از آزمايشگاه رانش جت وابسته به آژانس فضايی آمريکا، ناسا، در شهر پاسادينای کاليفرنيا به بی بی سی گفت: "تا جايی که من می دانم اين نخستين مورد از گسله های لغزشی-ضربه ای است که اطلاعات جامعی درباره آن جمع آوری و ثبت می شود."

او افزود: "اين گسله درست در وسط شهر واقع شده بود. در واقع جمعيت زياد شهر و قرار گرفتن آن در فاصله ای چنين نزديک به گسله بود که باعث فاجعه بم شد."

به گفته او حتی ساختمان های نوساز که عمر آنها کمتر از 10 سال بود به خاطر شدت لرزش فروريخت.

اخبار روز
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيدصفحه بدون عکس
BBC Copyright Logo بالا ^^
صفحه نخست|جهان|ايران|افغانستان|تاجيکستان|ورزش|دانش و فن|اقتصاد و بازرگانی|فرهنگ و هنر|ویدیو
روز هفتم|نگاه ژرف|صدای شما|آموزش انگليسی
BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران