جلال فرهنگ

ساليانه بالغ برهزار و پانصد پيوند کليه پيوند کليه در ايران صورت می گيرد

اما با اين وجود، بيماران نيازمند کليه در ايران مانند نيازمندان کليه در ساير کشورها با يک مشکل اساسی روبرو هستند و آن يافتن خود کليه است.

دکتر علی محمدی پزشک عمومی در مورد مجاری غير رسمی تهيه کليه در ايران می گويد:" نيازمندان و اهدا کنندگان کليه معمولا آگهی هائی را نزديک بيمارستانهائی که در آن پيوند کليه صورت می گيرد، نصب می کنند."

او می گويد که حتی در برخی از موارد خود اهدا کنندگان با در دست داشتن تکه هائی از مقوا که بر روی آن قيمت فروش کليه خود را نوشته اند در این گونه مکانها می ايستند.

به گفته دکتر محمدی قيمت کليه در اين موارد معمولا حدود پنج مليون تومان و يا بيشتر نرخ گذاری می شود.

اما دکتر شهرزاد عصاره متخصص بيماريهای کليوی می گويد:" با آنکه مجاری غير رسمی وجود دارد اما نهايتا تمام متقاضيان و اهدا کنندگان کليه در ايران ناچارند تبادل کليه را زير نظر نهادهای مسئول ذيربط انجام دهند. زيرا پيش از انجام عمل پيوند که عمدتا در بيمارستانهای دانشگاهی صورت می گيرد اهدا کننده و دريافت کننده می بايست آزمايشات دقيقی را پشت سر بگذارند و تائيد انجمن حمايت از بيماران کليوی را دريافت کنند."

" کسانی که متمايل به اهدا کليه هستند مشخصات خود را در اين دو سازمان غير دولتی ثبت می کنند وبه اين ترتيب ميان متقاضيان و اهدا کنندگان ارتباط برقرار می شود. در مقابل اين سازمانها پولی را تحت عنوان پاداش به دهنده کليه تقديم می کنند که مبلغ آن تا سال گذشته برابر يک مليون تومان بوده است."

به گفته مقامات وزارت بهداشت ايران، اين کشور يکی از مهمترين کشورهای فعال در زمينه پيوند کليه از اهدا کننده زنده است. دکتر شهرزاد عصاره وضعيت پيوند کليه در ايران را چه از لحاظ کيفی و چه کمی بسيار خوب توصيف کرد.

او گفت:" بر اساس گزارشها تا کنون بيش از پانزده هزار پيوند کليه در ايران صورت گرفته و در حال حاضر چيزی حدود هشت هزار و پانصد بيمار با کليه پيوندی فعال در کشور زندگی می کنند و آمار پيوند کليه در ايران نسبت به کشورهای هم درآمد آن بسيار بالاست."

دکتر عصاره عدم وجود ليست انتظار در ايران را نکته ای خاص و منحصر به فرد توصيف کرد که حتی در مقايسه با کشورهای غربی نيز جالب توجه است. اما با وجود تمام پيشرفتهائی که در زمينه پيوند کليه از اهدا کنندگان زنده در ايران صورت گرفته مقامات وزارت بهداشت اذعان دارند که اين کشور هنوز در خصوص پيوند کليه از فردی که دچار مرگ مغزی شده پيشرفت چندانی نداشته است.

منظور از مرگ مغزی حالتی است که فعاليت مغزی فرد متوقف شده اما ضربان قلب هنوز متوقف نشده است.

در کشور های غربی عمده ترين منبع تامين کليه پيوندی افرادی هستند که دچار مرگ مغزی شده اند. دکتر عصاره عامل رايج نبودن اين گونه پيوند در ايران را امری فرهنگی می داند و می گويد:" دربسياری از موارد بستگان شخصی که دچار مرگ مغزی شده نمی توانند مرگ فرد را از لحاظ احساسی بپذيرند و در واقع برداشت عضو را نوعی تعدی به عزيز خود تلقی می کنند. اين موضوع يکی از اساسی ترين محورهائيست که به اعتقاد کارشناسان بايد در ايران مورد توجه قرار گيرد."