جمشيد برزگر

مهدی کروبی، در حال اداره يکی از جلسات مجلس ششم

مهدی کروبی، هم در مقام دبير کلی مجمع روحانيون مبارز و هم در سمت رياست مجلس ششم، در طول چهار سال گذشته اغلب کوشيده که نقشی ميانه در بين دو طيف تندرو جناح های محافظه کار و اصلاح طلب جمهوری اسلامی ايفا کند.

ايفای همين نقش، مهم ترين ويژگی آقای کروبی و اصلی ترين دليل آن بوده که وی به طور متناوب از سوی هر دو طيف مورد انتقاد قرار بگيرد.

در نخستين روزهای فعاليت مجلس ششم، مهدی کروبی با استناد به نامه آيت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی که بعدا از آن به عنوان حکم حکومتی ياد شد، طرح اصلاح قانون مطبوعات را از دستور کار مجلس خارج کرد.

شرکت در انتخابات مجلس هفتم، در حالی که نام مهدی کروبی در برخی فهرست های نه چندان مهم محافظه کاران جای گرفته بود، عملا آخرين رشته های پيوند وی با دست کم طيفی از اصلاح طلبان را گسست، اما در عين حال، موجب نشد که او به جايگاه مطلوب خود در بين محافظه کاران نيز دست يابد.

چنين اقدامی در شرايط پر تب وتاب آن روزها، بازتابی منفی يافت و باعث شد تا اولين نشانه ها از نارضايتی طيفی از اصلاح طلبان از نحوه عملکرد مهدی کروبی آشکار شود.

اما چندی بعد، پس از بالا گرفتن مناقشات بين نمايندگان اصلاح طلب و دستگاه های تحت کنترل محافظه کاران، به ويژه قوه قضاييه، مهدی کروبی به حمايت از اصلاح طلبان پرداخت.

اوج چنين حمايتی هنگامی بود که حسين لقمانيان، نماينده همدان به دليل نطقی که در مجلس کرده بود، بازداشت و زندانی شد.

آقای کروبی در واکنش به اين اقدام، صندلی رياست مجلس را ترک کرد و ضمن آنکه خواستار مداخله مستقيم آقای خامنه ای شد، اعلام کرد تا آزادی نماينده همدان، بر کرسی رياست مجلس نخواهد نشست.

چنين حرکتی، اگر چه با استقبال گرم اصلاح طلبان مواجه شد، اما در عين حال، بر ناراحتی محافظه کاران از عملکرد و اظهارات محافظه کاران افزود و حتی موجب شد که طيف تندرو محافظه کاران، به تندی از او انتقاد کنند.

ناکامی آقای کروبی در برآوردن انتظارات دو جناح موجب شد که وی در جريان رد صلاحيت های گسترده و پس از آن، اعتراض، تحصن و استعفای نمايندگان نيز قدرت تاثير گذاری خود را بيش از هر زمان ديگر از دست دهد.

دامنه انتقادات محافظه کاران از مهدی کروبی گاه چنان گسترده شد که به عنوان مثال در حوزه های علميه، دانش فقهی وی و مساله پرداخت شهريه از جانب او به طلاب نيز مورد سوال قرار گرفت.

با وجود اين، به نظر می رسد که رييس مجلس که با مطالبات متعدد و متضادی از سوی هر دو جناح مواجه بوده، در نهايت راهی جز پيمودن راه ميانه پيش روی خود نديده؛ هرچند که وی احتمالا به اين ترتيب، عملا انتظارات هيچ از يک دو جناح را برآورده نساخته است.

آقای کروبی در تمامی دوران چهارساله رياست خود بر مجلس ششم، کوشيد به ويژه در زمينه لوايح و طرح های مهم که به صورت پی در پی از سوی شورای نگهبان رد می شدند، با اين شورا رايزنی کند و از اين طريق، نوعی تفاهم و توافق را بين دو جناح پديد آورد.

اما ناکامی وی در اين عرصه، موجب شد که وی در جريان رد صلاحيت های گسترده و پس از آن اعتراض، تحصن و استعفای نمايندگان نيز قدرت تاثير گذاری خود را بيش از هر زمان ديگر از دست دهد.

شرکت در انتخابات مجلس هفتم، در حالی که نام مهدی کروبی در برخی فهرست های نه چندان مهم محافظه کاران جای گرفته بود، عملا آخرين رشته های پيوند وی با دست کم طيفی از اصلاح طلبان را گسست، اما در عين حال، موجب نشد که او به جايگاه مطلوب خود در بين محافظه کاران نيز دست يابد.