|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
اجلاس حفظ محيط زيست خزر برگزار شد
اجلاس نمايندگان کشورهای حاشيه دريای خزر برای جلوگيری از ادامه آلودگی اين دريا در تهران برگزار شده است. در جلسه تهران، که به ابتکار و با حمايت برنامه حفظ محيط زيست سازمان ملل متحد برگزار می شود، نمايندگان کشورهای آذربايجان، ايران، ترکمنستان، روسيه و قزاقستان شرکت دارند و هدف از تشکيل آن توافق بر سر امضای پروتکلی به منظور مقابله با آلودگی اين دريا اعلام شده است. وضعيت زيست محيطی دريای خزر و آلودگی شديد آن به خصوص در سال های اخير باعث نگرانی مدافعان محيط زيست در منطقه و سطح بين المللی شده است. به خصوص بيم آن می رود که آلودگی شديد آبهای خزر به از ميان رفتن حدود دويست گونه گياهی و جانوری خاص اين دريا منجر شود که برخی از آنها در حال حاضر نيز با خطر نابودی مواجه است. انتظار می رود که متن پروتکل مقابله با آلودگی خزر طی دو روز آينده به امضای نمايندگان شرکت کننده در اجلاس تهران برسد. براساس پيش نويس اين معاهده، اقدامات کشورهای حاشيه خزر برای کاهش آلودگی و تلاش آنها برای بهبود محيط طبيعی آن هماهنگ خواهد شد. اهميت خزر سطح دريای خزر حدود 737 هزار کيلومتر مربع وسعت دارد و طول سواحل دريا 7 هزار کيلومتر است. اين دريا، که سطح آن 28 متر پايين تر از سطح درياهای آزاد قرار دارد و حداکثر عمق آن به 980 متر می رسد، همواره منبع مهم آبخيزداری طبيعی برای ساحل نشينان آن تلقی می شده است. علاوه بر اين، خزر در مرکز چرخه زيست محيطی منطقه قرار داشته و به خصوص شرايط زيست محيطی مناطق ساحلی شمال ايران به شدت به آن وابسته است. گسترش شهر نشينی در سواحل خزر در مناطق حاشيه به خصوص در سال های اخير خسارات عمده ای را به محيط زيست دريا وارد آورده است.
دولت های حاشيه خزر نيز به دليل شرايط نامساعد اقتصادی و بی توجهی به مسايل زيست محيطی به طور جدی به موضوعاتی مانند ضرورت پالايش فضولات خانگی و صنعتی و جلوگيری از ورود آبهای آلوده به مواد شيميايی کشاورزی به رودخانه های منطقه نپرداخته اند. در سال های اخير، نشت مواد نفتی از تاسيسات استخراج نفت نيز به اين مشکلات افزوده شده است و ماهيگيری بی رويه حيات جانوری خزر را به مخاطره انداخته است. در عين حال، عدم تعيين رژيم حقوقی دريا و اختلاف بر سر نحوه بهره برداری از منابع آن تا کنون مانع از آن بوده است که کشورهای حاشيه به طور جدی در مورد مسايلی مانند حفظ محيط زيست دريا به همکاری روی آورند. امضای پيش نويس معاهده حفظ محيط زيست گامی در راه مقابله با ادامه آلودگی خزر تلقی می شود. اين معاهده بايد به تصويب مجالس قانونگذاری کشورهای حاشيه برسد و بيم آن می رود که ممکن است اين روند چند سال به طول انجامد. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||