BBCPersian.com
  • راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
به روز شده: 16:49 گرينويچ - سه شنبه 28 اکتبر 2003
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيدصفحه بدون عکس
توافق ايران با سه کشور اروپايی بعيد است به بحران اتمی ايران پايان دهد

گروه بين المللی بحران، "آی سی جی"، که گروهی مستقل و غير انتفاعی است و رفع بحران های بين المللی را به عنوان هدف اساسی خود معرفی می کند، در گزارش مفصلی به تحليل بحران اتمی ايران و تحولات اخير در اين زمينه پرداخته است.

آی سی جی توافق اخير ايران با کشورهای بريتانيا، فرانسه و آلمان برای توقف غنی سازی اورانيوم و امضای پروتکل الحاقی پيمان منع توليد سلاح های اتمی را گامی مهم و قابل تحسين در جهت حل مناقشه جاری پيرامون برنامه هسته ای ايران خوانده است اما اشاره می کند که اشتباه است اگر فرض کنيم اين موافقتنامه به جنجال ها پايان خواهد داد.

 اين موافقت نامه نشان می دهد که سياست اروپا (گفتگوی انتقادی) زمانی که با فشار و تلاش برای معامله همراه شود می تواند نتايجی به بار آورد

گروه بين المللی بحران

به عقيده اين گروه، شواهد موجود درمورد آنچه ظاهرا يک برنامه نظامی از سوی ايران به نظر می رسد، ضد و نقيض اما نگران کننده است و اين نگرانی به هيچ وجه تنها به آمريکا مربوط نمی شود.

اين گروه نيز نظر بسياری از کارشناسان غربی را درباره نيات ايران منعکس می کند و خط مشی تهران و رفتار آن را مايه نگرانی می داند و می نويسد: "ايران در بسياری موارد در توجيه عملکرد خود ناکام مانده است و توضيحاتی که ارائه کرده نيز ناهمخوان يا متغير است."

به عقيده اين گروه توجيه اقتصادی توسعه يک برنامه انرژی اتمی در ايران نيز هرچند کاملا غيرواقع بينانه نيست اما چندان قانع کننده هم نيست.

آی سی جی در گزارش خود نوشته که تنش بر سر برنامه اتمی ايران همچنين به دليل بی اعتمادی متقابل ميان تهران و واشنگتن تشديد شده است.

به نوشته اين گروه، آمريکا که نگران حمايت ايران از گروه های درگير در فعاليت های تروريستی مخالف با صلح اعراب و اسرائيل است معتقد است تهران در پی توسعه سلاح های اتمی است و نسبت به توسعه هرگونه برنامه اتمی در ايران (حتی غيرنظامی) عميقا اکراه دارد. اما ايران نيز خود را مستحق يک برنامه هسته ای صلح جويانه می داند و محافل محافظه کار داخل ايران ظاهرا مايل نيستند امکان توسعه يک برنامه اتمی را رد کنند.

آی سی جی نوشت: "شکاف های موجود در داخل دولت آمريکا و همچنين در داخل حکومت ايران که مانع تصميم گيری های قاطعانه در اين زمينه می شود، چشم انداز تحقق يک معامله پايدار در اين زمينه را پيچيده تر می سازد."

گروه بين المللی بحران اظهار عقيده می کند که نکته کليدی، جلوگيری از دسترسی ايران به ظرفيت مهارگسيخته توليد اورانيوم غنی شده با درجات بالا است که در ساخت تسليحات اتمی کاربرد دارد

اين گروه همچنين پيامدهای دستيابی ايران به بمب اتمی را برای ثبات کل منطقه خطرناک می داند و با اشاره به اين که در صورت تحقق چنين امری ممکن است کشورهای منطقه از مصر گرفته تا ترکيه و عربستان سعودی برای پرداختن به تلاش های مشابهی تشويق شوند می نويسد: "ممکن است اسرائيل دسترسی ايران به بمب اتمی و وجود موشک های دوربرد شهاب 3 را که ايران اخيرا توسعه داده است، تهديدی برای خود تلقی کند که نيازمند واکنشی نظامی است. در مقابل، حمله پيشگيرانه آمريکا يا اسرائيل برای متوقف کردن برنامه توسعه بمب اتمی ايران می تواند با تلافی جويی مرگبار ايران به شيوه های گوناگون غيرمتوازن يا نامتعارف منجر شود."

آی سی جی اظهار عقيده می کند به همين دلايل است که جامعه بين المللی، از جمله آمريکا، بايد ابتکار عمل سه کشور اروپايی را با آغوش باز بپذيرد چرا که موافقت نامه روز 21 اکتبر نشانه پذيرش درخواست های بنيادی آژانس بين المللی انرژی اتمی از سوی ايران است.

"اين موافقت نامه نشان می دهد که سياست اروپا (گفتگوی انتقادی) زمانی که با فشار و تلاش برای معامله همراه شود می تواند نتايجی به بار آورد."

گروه بين المللی بحران در گزارش خود اضافه می کند که اگر قرار باشد اين موافقتنامه چيزی بيش از يک راه حل موقتی باشد، بايد به وسيله تدابيری که اين گروه به تشريح آنها می پردازد دنبال و تقويت شود.

آی سی جی برای حل دائمی بحران توصيه می کند که ايران فورا و به گونه ای نامشروط برای عملی ساختن مواردی که با آنها موافقت کرده است (امضای پروتکل الحاقی و توقف غنی سازی اورانيوم) اقدام کند و می نويسد که ايران براساس کردار و نه گفتارش مورد قضاوت قرار خواهد گرفت.

توصيه بعدی اين گروه که تاکيد زيادی بر آن دارد تعليق دائمی غنی سازی اورانيوم از سوی ايران يا دست کم از سر گيری آن تنها پس از نظارت قاطعانه و موشکافانه بين المللی است.

اين گزارش اشاره می کند ايران هم پيش و هم پس از موافقت روز 21 اکتبر با سه وزير خارجه اروپايی روشن ساخت که حق غنی سازی اورانيوم را برای خود محفوظ می دارد و از تعيين تاريخ دقيق برای تعليق برنامه غنی سازی اورانيوم خودداری کرده است. به عقيده آی سی جی "اگر اين مساله حل نشود، کل موافقتنامه نقش بر آب خواهد شد."

گروه بين المللی بحران اظهار عقيده می کند که نکته کليدی، جلوگيری از دسترسی ايران به ظرفيت مهارگسيخته توليد اورانيوم غنی شده با درجات بالا است که در ساخت تسليحات اتمی کاربرد دارد.

 توجيه اقتصادی توسعه يک برنامه انرژی اتمی در ايران نيز هرچند کاملا غيرواقع بينانه نيست اما چندان قانع کننده هم نيست

گروه بين المللی بحران

توصيه سوم گروه بحران بين المللی اين است که ايران علاوه بر ارائه مدارکی به منظور شفاف سازی پيشينه خود در اين زمينه، هرگونه تلاش برای احداث يک راکتور آب سنگين را متوقف و عهد کند که چنين راکتوری را بدون حصول توافقی با جامعه بين المللی از سر نخواهد گرفت.

"اگر واکنش ايران به پيشنهادات بالا قانع کننده باشد، جامعه بين المللی بايد به حق ايران جهت توسعه برنامه مسالمت آميز اتمی احترام بگذارد و فن آوری و مواد لازم برای توسعه آن را در اختيار اين کشور بگذارد."

اين گروه در پايان گزارش خود به ارائه پيشنهاداتی به ايران، و ساير کشورهايی که موضوع ارتباط تنگاتنگی با آنها پيدا می کند می پردازد.

آی سی جی به آمريکا پيشنهاد می کند در صورتی که ايران از توصيه های بالا پيروی کرد از دخالت در واردات فن آوری ها و مواد اتمی از سوی آن کشور برای مقاصد غيرنظامی، چنانکه براساس پيمان منع گسترش سلاح های اتمی اجازه دارد، خودداری کند و همچنين تعهد کند ايران را تهديد نکرده و عليه آن کشور به نيروی نظامی متوسل نخواهد شد.

اين گروه از جمله به اتحاديه اروپا نيز پيشنهاد می کند در صورت پايبندی ايران به توصيه های مذبور، فن آوری ها و مواد اتمی را برای مقاصد غيرنظامی در اختيار ايران بگذارد.

مطالب مرتبط
سايت های مرتبط
بی بی سی مسئول محتوای سايت های ديگر نيست
اخبار روز
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيدصفحه بدون عکس
BBC Copyright Logo بالا ^^
صفحه نخست|جهان|ايران|افغانستان|تاجيکستان|ورزش|دانش و فن|اقتصاد و بازرگانی|فرهنگ و هنر|ویدیو
روز هفتم|نگاه ژرف|صدای شما|آموزش انگليسی
BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران