اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد		صفحه بدون عکس

مسعود بهنود

روزنامه های محافظه کار انتخاب خانم عبادی را توطئه آميز توصيف کرده اند

واکنش هماهنگ و تند روزنامه های وابسته به محافظه کاران و جناح تندرو در برابر انتخاب شيرين عبادی به عنوان برنده جايزه نوبل صلح، نشان از آن دارد که سنت گرايان با تحليلی از شرايط پرالتهاب کنونی جامعه تصميم گرفته اند از همرائی با شوق و شور عمومی درگذرند و همچنان جامعه را در مقابل هيجان های غير دينی تنها بگذارند.

دو نشريه کيهان و جمهوری اسلامی که هريک به نوعی زير نظر رهبر جمهوری اسلامی اداره می شوند در شماره های سه شنبه خود در کلماتی مانند هم، انتخاب يک خانم ايرانی برنده جايزه پرافتخار نوبل را "توهينی به مسلمانان جهان و مردم ايران" دانسته اند.

هر دو روزنامه در سرمقاله های خود با تاکيد بر اسلام خواهی و حتی وطن پرستی، از دولتيان و اصلاح طلبان خواسته اند که دام را ببينند و متوجه باشند که اين انتخاب ادامه طرح هائی است که مخالفان اسلام برای جلوگيری از گسترش امواج اسلام خواهی تدارک ديده اند.

آنچه لشکرگشی تبليغاتی اين بار محافظه کاران را با اهميت می کند، شرايط پرالتهابی است که با اوج گيری اعتراض های جهانی به فعاليت های هسته ای و نقص حقوق بشر در ايران، در سياست خارجی کشور ظاهر شده است

گرچه سابقه گذشته نشان داده است که واکنش های سخنگويان جناح تندرو الزاما همان نيست که رهبران جمهوری اسلامی به عمل در می آورند و به نوعی برای کنترل شتاب اصلاحات حکومتی به کار آورده می شود، ولی ادبيات به کار رفته در اين نوشته ها تحليلی را نشان می دهد که در ذهن تصميم سازان شکل گرفته است.

مخالفان اصلاحات سياسی معتقدند در حالی که با هزينه ای سنگين و به بهای از دست دادن اعتبار مردمی خود امواج اصلاحات را مهار کرده اند، تصميم هائی مانند اهدای جايزه صلح نوبل به يک زن ايرانی مدافع حقوق بشر می تواند نيروی تازه ای به "اصلاحات محتضر" بدهد.

روحانيون محافظه کار با تحليلی که آثار آن در برخورد آنان با موضوع جايزه پراعتبار نوبل صلح نشان داده شد قصد آن دارند که نشان دهند جامعه تحت کنترل آنان از امواج فرهنگ جهانی انسانمدار تاثير نمی پذيرد.

آنان مطابق معمول برای جلوگيری از خارج شدن کنترل اوضاع از دستانشان از مهم ترين حربه استفاده کرده اند و آن احساسات مذهبی عمومی است، به همين منظور در نوشته های و گزارش های خود جا در جا از از مخالفت مسلمانان ديگر جوامع با انتخاب خانم عبادی خبر داده اند.

در همه واکنش های مخالفت آميز محافظه کاران در رسانه های تحت کنترلشان، با انتخاب کلمات و جملات خاص و تفسير آن، بر دفاع خانم شيرين عبادی از حقوق بهائيان و يهوديان تاکيد شده و در همان حال نظر وی در مورد همسازی اسلام و حقوق بشر ناگفته گذاشته شده است.

نکته ديگری که در تبليغات مخالفت آميز و يکدست محافظه کاران با انتخاب خانم عبادی به چشم می آيد، تاکيد آنها بر توطئه آميز بودن انتخاب يک خانم ايرانی در شرايط حاضر برای دريافت عنوانی چنين پرافتخار است.

حسين شريعتمداری نماينده ولی فقيه در روزنامه کيهان نوشته است اصلاح طلبانی که از انتخاب خانم عبادی به شوق آمده اند دام شارون را نديده و به آن افتاده اند.

يکی از روزنامه نگاران اصلاح طلب در انتقاد از محافظه کاران از آنان پرسيده است تا کی می توانند در مقابل خواست مردم مقاومت کنند و آيا مردم چنين کم لطفی را به يک افتخار بی سابقه و بزرگ هضم خواهند کرد و از داشتن پرستيز جهانی به فتوای آنان چشم خواهند پوشيد؟

اين سئوال به ويژه زمانی اهميت دست اول پيدا می کند که انتخابات اسفند ماه مجلس نزديک است و رهبران حکومت به صد زبان نشان داده اند که در وضعيت بحرانی فشارهای بين المللی به نمايش حضور مردم پای صندوق های رای نيازمندند.

انتخاباتی که کمتر از پنج ماه به برگزاری آن باقی مانده است محافظه کاران را با شرايط دشواری روبرو کرده و اين در حالی است که سال قبل انتخابات شوراها نشان داد که اکثريت مردم ديگر حتی به اصلاح طلبان و گروه های ناراضی مذهبی هم تمايلی نشان نمی دهند.

در چنين احوالی کم نيستند از ميان گروه های تندرو که معتقدند جمهوری اسلامی می تواند با تاکيد بر احساسات مذهبی مردم، از برگزاری انتخابات و قبول همين ميزان از ضوابط مردم سالاری هم چشم بپوشد و به تاسيس يک حکومت دينی متمرکز بسنده کند، همان که اصلاح طلبان به معنای پايانی بر تجربه جمهوری اسلامی می دانند.

حسين شريعتمداری نماينده ولی فقيه در روزنامه کيهان نوشته است اصلاح طلبانی که از انتخاب خانم عبادی به شوق آمده اند دام شارون را نديده و به آن افتاده اند

برخورد گروه های مختلف فکری و سياسی ايران با يک ماجرای جهانی مانند انتخاب يک خانم ايرانی به عنوان نشانه صلح و حقوق بشر، بيش از آنکه تقسيم بندی درونی جامعه ايران را نشان دهد، نشانگر آن است که همزيستی دو تفکر متضاد در درون جامعه دشوارتر از هميشه شده است و پنهان کردن آن تضاد هم ممکن نيست.

در حالی که در هر ماجرا و بهانه ای سنت گرايان مذهبی در عزم خود برای « حکومتی تمام دينی» راسخ تر می شوند به همان ميزان آزادی خواهان و هواداران مردم سالاری هم به اين نتيجه می رسند که «حکومت تمام عيار مردم سالار» سعادت و حتی دين مردم را بهتر تامين می کند.

رهبران و تصميم سازان جمهوری اسلامی در تمام ربع قرن گذشته کوشيده اند که جامعه را به هر ترتيب از ناگزير شدن به انتخاب يکی از ميان «حکومت جمهوری» و «حکومت دينی» بازدارند، و همان نکته ای را ثابت کنند که خانم شيرين عبادی هم در اولين لحظات با خبر شدن از انتخاب خود بر آن تاکيد گذاشت و آن امکان آشتی بين اسلام و دموکراسی بود.

مخالفان اين نظر بيش از آنکه ميان مخالفان جدی جمهوری اسلامی باشند در ميان سنت گرايانی هستند که خود را مدافعان منحصر به فرد حکومت دينی ايران می دانند. آنان هر افتخار جهانی را که نصيب کسی از مردم ايران شود توطئه ای برای حکومت مطلوب می بينند.

آنچه لشکرگشی تبليغاتی اين بار محافظه کاران را با اهميت می کند، شرايط پرالتهابی است که با اوج گيری اعتراض های جهانی به فعاليت های هسته ای و نقص حقوق بشر در ايران، در سياست خارجی کشور ظاهر شده است.

صادق زيبا كلام، استاد دانشگاه می گويد به نظرم نظام جمهوری اسلامی دو گونه می تواند با خانم عبادی برخورد كند، اول اينكه جايزه را بخشی از توطئه های دشمنان و مخالفان نظام بدانند و ديگر اينكه نظام شيرين عبادی را از خود بداند و جايزه او را نيز در حقيقت دستاوردی برای خود محسوب کند.

اما واکنش تند سنت گرايان نشان داد که آنان به سياست هميشگی خود دلبستگی بيش تری دارند و ترجيح می دهند با متصل کردن هر خبر تازه به توطئه ای ناشناخته در مقابل آن جبهه گيری کنند.

اما سنت گرايان اميدوارند که اين موج که با انتخاب خانم شيرين عبادی به عنوان برنده جايزه نوبل صلح برخاسته به زودی زود فروکش کند و بار ديگر شرايط درونی در مهار آنان قرار گيرد اما کسی ترديد ندارد که جامعه ايران در انتظار تحولات بزرگ تری است.