اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد		صفحه بدون عکس

مهدی شريف در محل کنفرانس بوستون

شهلا حائری (راست) پژوهشگر ايرانی دانشگاه بوستون به ويژه به بحث رهبری سياسی زنان توجه داشت

کنفرانس مطالعات آسيای ميانه در هاروارد روز يکشنبه، پنجم اکتبر، به کار خود پايان داد.

مسائل فرهنگی در نشست های روز آخر، عمده بود. يک نشست در اين ميان به ايران اختصاص داشت با عنوان ايران در گذار. همانطور که می توان حدس زد بحث های مربوط به اصلاح طلبی، روشنفکران دينی و زنان در اين نشست محوريت داشت.

فرزين وحدت، استاد ايرانی دانشگاه هاروارد بر اين موضوع تکيه کرد که ميان نسل اول متفکران دينی مثل مرتضی مطهری، علی شريعتی و آيت الله خمينی با نسل بعدی همچون عبدالکريم سروش، محسن کديور و مجتهد شبستری پيوندهای اساسی وجود دارد.

او در عين حال بر برجسته شدن مفهوم انسان قادر به شناسايی حقيقت در نسل دوم متفکران دينی تاکيد داشت و بر اين مجموعه، محمد خاتمی رييس جمهوری ايران را نيز افزود.

ميان نسل اول متفکران دينی مثل مرتضی مطهری، علی شريعتی و آيت الله خمينی با نسل بعدی همچون عبدالکريم سروش، محسن کديور و مجتهد شبستری پيوندهای اساسی وجود دارد

فرزين وحدت، استاد ايرانی هاروارد

به نظر او هر طور که درباره پيروزی يا شکست سياسی محمد خاتمی فکر کنيم نمی توانيم اهميت غير قابل انکار او را در گفتمان سياسی - اجتماعی در ايران ناديده بگيريم چرا که به گفته او پايه تفکر خاتمی مخالفت با شيوه منع و پرهيز و تقليد است و از اين رو تفکر او اساسا آزادی پرسيدن و جستجو برای حقيقت را تثبيت می کند.

مريام کونکلر Kunkler از دانشگاه کلمبيا به تجليل فمينيسم اسلامی پرداخت و با اشاره به تاريخ نهضت زنان ايران چهره های شاخص آن و نهادهای انتشاراتی امروز آن مثل مجله زنان را معرفی کرد.

به عقيده او، فمينيست های اسلامی تا کنون از بحث قضاوت زنان و تفسير کلمه رجال برای نامزی رياست جمهوی گرفته تا مسائل خانوادگی و حق طلاق و ارث برابر و مبارزه با تبعيض های اجتماعی چالش های تازه ای را مطرح کرده اند و روحانيون بسياری را نيز با خود همراه ساخته اند.

به گفته خانم کونکلر، اين روحانيون برای احيای حقوق زن از منظر اسلامی به تفسير مجدد سنت و آيات قرآنی پرداخته اند تا با برداشت های سنتی مقابله کنند.

تاجيکستان موضوع بحث مايکل هال از دانشگاه هاروارد بود

شهلا حائری، پژوهشگر ايرانی دانشگاه بوستون به ويژه به بحث رهبری سياسی زنان توجه داشت.

او گفت که پس از آنکه شماری از زنان برای رياست جمهوری نامزد شدند، به ايران سفر کرد تا با آنها گفتگو کند. حاصل اين گفتگوها فيلمی بود که خانم حائری بخشی از آن را در جلسه به نمايش گذاشت.

اين زنان در صحبت های خود همگی متحير بودند که چرا عرصه سياسی برای آنها باز نيست.

يکی از آنها استدلال می کرد که وقتی در قرآن از ملکه سبا ياد شده، چرا زن ايرانی نتواند به مديريت سياسی برسد. يکی ديگر نيز می گفت: می گذاشتيد در کنار ده نامزد مرد يک زن هم وجود می داشت و رای هم نمی آورد ولی زنان را از بنياد کنار نمی گذاشتيد.

موضوع زنان در نشست اقتضادی زنان ازبکستان و قزاقستان نيز مطرح بود و با توجه به انتقادهايی که از سطح ضعيف همکاری های منطقه ای بين دولت های آسيای ميانه در کنفرانس مطرح شد زنان پيشنهاد می کردند که شايد بهترين شکل همکاری های منطقه ای در وضع فعلی نه در بين دولت ها که در بين زنان و سازمان های غير دولتی زنان در آسيای ميانه می تواند شکل بگيرد. بيش از 450 سازمان غيردولتی زنان در ازبکستان فعال اند و به همين نسبت در تاجيکستان و قزاقستان نهادهای مدنی زنان فعاليت دارند.

تاجيکستان در نشست جداگانه ای موضوع بحث مايکل هال از دانشگاه هاروارد بود. او که مقاله خود را به توصيف و تحليل محل گرايی تاجيکان اختصاص داده بود اين محل گرايی را عامل وحدت نيافتن تاجيکان به عنوان يک ملت در طول تاريخ ارزيابی می کرد. او گفت که پايه محل گرايی رقابت های منفی است که هر منطقه تنها توسعه خود را طلب می کند و به توسعه مناطق ديگر کشور بی اعتناست.

به عقيده مريم کونکلر، فمينيست های اسلامی تا کنون از بحث قضاوت زنان و تفسير کلمه رجال برای نامزی رياست جمهوی گرفته تا مسائل خانوادگی و حق طلاق و ارث برابر و مبارزه با تبعيض های اجتماعی چالش های تازه ای را مطرح کرده اند و روحانيون بسياری را نيز با خود همراه ساخته اند

او جنگ داخلی تاجيکان را نمونه ای از محل گرايی دانست. مايکل هال به عنوان راه حل پيشنهاد می کرد که تبعيض های سياسی و انحصار قدرت در دست افراد يک منطقه بايد به شرکت نخبگان از همه مناطق تبديل شود تا مردم مناطق مختلف خود را متعلق به يک واحد سياسی احساس کنند.

برنامه نمايش فيلم هم در دو روز آخر با فيلمی از زندان زنان تاجيکستان همراه بود و فيلمی درباره چند همسری در ازبکستان. زندان زنان ساخته آرزو شريپوف يک مستند تکان دهنده بود که نشان می داد چگونه زنان تاجيک به دليل فقر غير قابل تصور به حمل مواد مخدر تن می دهند.

ظاهرا اين اولين بار است که دوربين يک مستند ساز به زندان های آسيای ميانه وارد می شود.

کنفرانس مطالعات آسيای ميانه با حجم غير قابل انتظاری از شرکت کنندگان روبرو بود که اندکی باعث پراکندگی و ازدحام و عدم متناسب در تعيين محل سخنرانی ها و اجتماعت شده بود.

جان شوبرلن مدير برنامه مطالعات آسيای ميانه دانشگاه هاروارد می گويد اين نخستين تجربه از چنين گردهمايی بزرگی است و ما خود را در حال آموختن اين تجربه می دانيم.

پانصد مقاله و سخنرانی در 80 نشست طی 3 روز در اين کنفرانس ارائه شد.