اولویت اسرائیل؛ خنثی کردن برنامه اتمی ایران؟

کلینتون در اولین سفر خود در سمت وزیر امور خارجه به اسرائیل با شیمون پرز دیدار کرد

هیلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا در دیدار با شیمون پرز، رئیس جمهوری اسرائیل، ضمن تاکید دوباره بر حمایت کشورش از راه حل دو کشور مستقل برای بحران خاورمیانه، برای همکاری با هر دولتی که در اسرائیل بر سر کار آید، اعلام آمادگی کرد.

خانم کلینتون که قرار است پس از دیدار با رهبران بلندپایه اسرائیل از جمله بنیامین نتانیاهو، رهبر حزب لیکود، با سفر به رام‌الله با محمود عباس رئیس دولت خودگردان فلسطین گفتگو کند، روابط نزدیک آمریکا و اسرائیل را فراتر از "منافع مشترک" دانست و آن را به "ارزش‌های مشترک" بین دو کشور نسبت داد.

خانم کلینتون تاکید کرد که کشورش با دولت آینده اسرائیل که نماینده دموکراسی اسرائیلی است، همکاری خواهد کرد.

بنیامین نتانیاهو رهبر حزب راستگرای لیکود از سوی شیمون پرز مامور تشکیل دولت اسرائیل شده است، اما او تاکنون موفق به جلب نظر حزب کادیما برای تشکیل یک دولت فراگیر به رهبری خود نشده است.

چنانچه حزب کادیما بر نظر خود مبنی بر عدم شرکت در دولت تحت رهبری آقای نتانیاهو اصرار ورزد، رهبر حزب لیکود مجبور به تشکیل یک دولت راست افراطی با حضور احزاب تندرو و مذهبی اسرائیل خواهد شد.

البته احتمال حضور حزب کارگر به رهبری اهود باراک در دولت آقای نتانیاهو می‌تواند دولت آینده اسرائیل را از وابستگی به احزاب کوچک افراطی نجات دهد، اما به رغم اظهار علاقه تلویحی آقای باراک برای شراکت در دولت مورد نظر آقای نتانیاهو، نمایندگان حزب کارگر در مجلس اسرائیل با این مساله به شدت مخالفند.

به هر حال، تشکیل هر دولتی به رهبری آقای نتانیاهو، روند مذاکرات صلح اسرائیل با فلسطینی‌ها را دچار چالش خواهد کرد، زیرا رهبر حزب لیکود به رغم تعدیل دیدگاههای خود پس از مامور شدنش برای تشکیل دولت آینده اسرائیل، هنوز به صراحت با واگذاری هر بخشی از بیت‌المقدس به فلسطینی‌ها مخالف است.

سرسختی آقای نتانیاهو در برابر فلسطینی‌ها به معنای تضعیف روزافزون دولت خودگردان فلسطینی به رهبری محمود عباس خواهد بود و این در حالی است که دولت آمریکا راه حل دو کشوری برای خاورمیانه را در گرو تقویت آقای عباس می‌داند.

بنابراین کاملا روشن است که اگر دولت تحت رهبری آقای نتانیاهو با هر ترکیبی، بخواهد به گسترش شهرک سازی در سرزمین‌های فلسطینی ادامه دهد و در مورد بیت‌المقدس نیز موضع انعطاف ناپذیری بگیرد، موقعیت آقای عباس و دولت سلام فیاض در کرانه غربی به شدت تضعیف خواهد شد و در مقابل، گروه اسلامگرای حماس نفوذ بیشتری در بین فلسطینی‌ها به دست خواهد آورد و این دقیقا همان نکته‌ای است که آمریکا نمی‌خواهد شاهد آن باشد.

از این رو، تقریبا تردیدی نیست که در صورت عملی شدن هر بخش از وعده‌های انتخاباتی آقای نتانیاهو در برابر فلسطینی‌ها، روابط او با دولت باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا تیره خواهد شد و این خلاف تعهد خانم کلینتون برای همکاری کشورش با هر دولتی که در اسرائیل بر سر کار آید، به نظر می‌رسد.

در این میان اما مساله‌ای برای اسرائیل تبدیل به اولویت نخست شده که ممکن است، سبب تجدید نظر آقای نتانیاهو در مورد نحوه تعامل دولتش با فلسطینی‌ها شود.

پس از گزارش اخیر محمد البرادعی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مبنی بر انباشت بیش از هزار کیلو گرم اورانیوم غنی شده با غلظت پایین در ایران، تمام احزاب اسرائیلی، مساله نخست خود را خنثی کردن برنامه هسته‌ای ایران می‌دانند و به طرز بی‌سابقه‌ای بر این موضوع تمرکز کرده‌اند.

طبق گزارش رسانه‌های اسرائیلی، مذاکرات سران این کشور با خانم کلینتون نیز بر موضوع هسته‌ای ایران متمرکز خواهد بود.
به نوشته روزنامه هاآرتص، رهبران اسرائیل در دیدار با وزیر خارجه آمریکا، "خط قرمز" های خود را در مورد مذاکرات احتمالی آمریکا و ایران به وی ارائه می دهند.

طبق این گزارش، خط قرمزهای مورد نظر اسرائیل توسط وزارت خارجه و موسسات دفاعی این کشور تهیه شده و به تصویب اهود اولمرت، نخست وزیر، اهود باراک، وزیر دفاع و زیپی لیونی، وزیر خارجه اسرائیل رسیده است. بنیامین نتانیاهو نیز در جریان تدوین آنها قرار گرفته است.

بر اساس گزارش هاآرتص، اسرائیل که در مجموع، مذاکره آمریکا با ایران را مثبت ارزیابی کرده، از ایالات متحده می‌خواهد که همزمان با آغاز مذاکرات، تحریم‌های شدیدتری را در چارچوب شورای امنیت سازمان ملل و خارج از آن، علیه ایران به اجرا بگذارد، پیش از آغاز مذاکرات، یک برنامه عملی را با کمک روسیه، چین، فرانسه، بریتانیا و آلمان برای مقابله با ایران در صورت شکست مذاکرات تهیه و تدوین کند به طوری که پس از شکست مذاکرات تحریم‌های فوق‌العاده شدیدی علیه ایران اعمال شود.

با توجه به حساسیتی که اسرائیل بر روی برنامه هسته‌ای ایران دارد، پذیرش خط قرمزهای این کشور از سوی آمریکا برای رهبران تل‌آویو اهمیت استراتژیک دارد.

احتمالا دولت آمریکا نیز برای اعمال فشار بیشتر بر روی ایران، از اسرائیل می‌خواهد که از انجام هر گونه اقدامی که باعث تضعیف دولت آقای عباس و یا تحریک کشورهای عرب میانه رو متحد آمریکا شود، بپرهیزد تا شرایط لازم برای انزوای ایران در خاورمیانه فراهم شود.

بدین ترتیب، به نظر می‌رسد که دولتی حتی به ریاست آقای نتانیاهو در اسرائیل، برای جلب نظر آمریکا و اعراب محافظه کار منطقه در جهت اعمال فشار بیشتر بر ایران، سیاست‌های سال‌های اخیر اسرائیل در برابر صلح با فلسطینی‌ها را تغییر نخواهد داد و کم و بیش روند کنونی را ادامه خواهد داد.

معنای دیگر عبارات فوق این است که ایران به سرعت در حال تبدیل شدن به وجه‌المصالحه نزاع بین اعراب و اسرائیل است.