صندلی‌های خالی دانشگاه‌ها و تلاش ایران برای جذب دانشجوی خارجی

وزارت علوم ایران گزارش داده که ۲۵ هزار دانشجوی خارجی در دانشگاه‌های دولتی ایران تحصیل می‌کنند که هشت هزار و ۵۰۰ نفر آنها بورسیه هستند وبقیه هزینه تحصیل خود را می‌پردازند.

ابوالحسین ریاضی معاون سازمان امور دانشجویان گفته که چهار هزار و ۱۵۰ نفر از این افراد در دوره کارشناسی ارشد و یک هزار و ۲۲۵ نفر نیز در دوره دکتری تحصیل می‌کنند.

به گفته آقای ریاضی، این دانشجویان از ۵۰ کشور دنیا در ایران تحصیل می‌کنند اما گزارش‌ها نشان می‌دهد که عمده دانشجویان خارجی در ایران از افغانستان، عراق، سوریه و لبنان هستند.

دانشگاه‌های پیام نور، فردوسی مشهد، امام خمینی قزوین، کاشان، تربیت مدرس و تهران بیشترین دانشجویان خارجی را دارند.

دانشجویان افغانستان و عراق بیشترین سهم را در میان دانشجویان خارجی در ایران دارند.

علاوه بر دانشگاه‌های زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، دو هزار دانشجوی خارجی دررشته‌های گروه پزشکی نیز در دانشگاه‌های وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تحصیل می‌کنند. از این تعداد بیش از یک چهارم آنها در دانشگاه علوم پزشکی تهران تحصیل می‌کنند.

عبدالحمید علیزاده سرپرست اداره کل امور دانشجویان غیر ایرانی وزارت علوم گفته از میان ۱۲۰ دانشگاه کشور تنها ۲۵ دانشگاه قابلیت پذیرش دانشجوی خارجی را دارند.

به گفته آقای علیزاده، در دولت حسن روحانی میزان بودجه برای پذیرش دانشجویان غیر ایرانی از سه میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان به ۱۹ میلیارد تومان افزایش پیدا کرده است.

صندلی خالی دانشگاه‌ها

آمار نشان می‌دهد که نزدیک به چهار و نیم میلیون دانشجو در ایران تحصیل می‌کنند و بنابر آخرین گزارش‌ها تقرییا ۷۰۰ هزار نفر از آنها در دانشگاه‌های دولتی و بدون پرداخت پول، تحصیل می‌کنند. بقیه دانشجویان در دانشگاه‌های شبانه، پیام نور، علمی کاربردی و دانشگاه آزاد برای تحصیل شهریه می‌پردازند.

برآوردها نشان می‌دهد که از مجموع ۹۳۰ هزار داوطلب کنکور امسال، تنها رقمی در حدود ۱۳۰ هزار نفر در دانشگاه‌های دولتی بدون پرداخت پول قبول می‌شوند و بقیه باید برای ادامه تحصیل شهریه بپردازند.

به این ترتیب عمده تلاش متقاضیان ورود به دانشگاه و شرکت در کنکور این است که بتوانند در دانشگاه‌ها دولتی بدون پرداخت شهریه قبول شوند یا در رشته‌ها و دانشگاه‌های صاحب نام و باکیفیت قبول شوند حتی اگر ناچار به پرداخت شهریه باشند.

گزارش وزارت علوم نشان می‌دهد که این وزارتخانه برای بخش عمده‌ای از این متقاضیان، صندلی خالی در دانشگاه‌ها دارد.

ابراهیم خدایی رئیس سازمان سنجش کشور که مسئولیت برگزاری آزمون کنکور را بر عهده دارد گفته "بر اساس آمار اولیه ۷۴۰ هزار نفر در آزمون سراسری ۹۶ پذیرفته خواهند شد."

این در حالی است که ظرفیت دانشگاه آزاد نیز در سال‌های اخیر افزایش داشته و به گفته آقای خدایی این دانشگاه نیز "بیش از ۵۰۰ هزار ظرفیت برای داوطلبان در نظر خواهد گرفت."

این یعنی کل متقاضیان ورود به دانشگاه ۹۳۰ هزار نفرند و دانشگاه‌های دولتی و آزاد بر سر به دست آوردن سهم بیشتر با هم رقابت می‌کنند.

حتی اگر همه متقاضیان هم پذیرش شوند باز هم تعداد زیادی صندلی خالی در دانشگاه‌ها وجود دارد. تعداد صندلی خالی دانشگاه‌های دولتی، آزاد و غیر دولتی‌ها حدود ۵۰۰ هزار برآورد شده است.

در سال‌های اخیر رقابت دانشگاه‌ها برای جذب دانشجوی بیشتر به تحصیلات تکمیلی کارشناسی ارشد و دکتری کشیده شده است. افزایش ظرفیت این مقاطع تحصیلی به دلیل فراهم نبودن زیر ساخت‌ها و کمبود اعضای هیات علمی با انتقادهای فروانی همراه بوده است.

به دلیل خالی ماندن برخی صندلی‌های دانشگاهی، دانشگاه‌ها ناچار شده‌اند برخی از رشته‌های تحصیلی را تعطیل کنند و برخی دانشگاه‌ها هم در صورتی که ظرفیت آنها به حد نصاب نرسد، متقاضیان پذیرفته شده خود را به دانشگاه‌های دیگر در همان رشته یا رشته‌های مشابه منتقل می‌کنند.

در چنین وضعیتی، دولت در برنامه ششم توسعه به دنبال سه برابر کردن دانشجویان خارجی است. بر اساس این برنامه در پنج سال آینده تعداد دانشجویان خارجی در ایران باید به ۷۵ هزار نفر برسد.

تعداد دانشجویان خارجی در دانشگاه‌های ایران ده سال پیش حدود دو هزار نفر بوده و در پنج سال اخیر تعداد دانشجویان خارجی در دانشگاه‌های ایران افزایش یافته است.

محمد فرهادی وزیر علوم گفته "با توجه به ظرفیت موجود در دانشگاه‌ها اقداماتی در قالب انعقاد تفاهم نامه با کشورهای خارجی و هماهنگی لازم با وزارتخانه های کشور و امور خارجه و سایر ارگان‌های مربوط انجام شده تا پذیرش دانشجویان خارجی در دانشگاه‌های کشور تسهیل شود."