ایران و بحران تغییرات اقلیمی؛ داغ‌تر از میانگین جهانی

بخش عمده تالاب گندمان در نزدیکی شهر گندمان در استان چهارمحال و بختیاری خشک شده است

منبع تصویر، mehrnews/

توضیح تصویر، بخش عمده تالاب گندمان در نزدیکی شهر گندمان در استان چهارمحال و بختیاری خشک شده است
    • نویسنده, سیاوش اردلان
    • شغل, بی‌بی‌سی

ایران از میانگین جهانی زودتر و بیشتر داغ شده.

میانگین افزایش حرارت در ایران از زمان انقلاب صنعتی، که مبنای سنجش هاست، یک ممیز هشت (۱/۸) سانتیگراد بوده. میانگین جهانی امروز یک ممیز دو (۲/۱ ) درجه بیشتر از آن زمان است.

جمعیت های محلی ایران در برابر گرمی هوا نسبتا مقاوم تر هستند و تلفات گرمازدگی در ایران اندک است.

اما آنجا که به آب می رسد اوضاع کاملا فرق می‌کند. یکی از عوارض تغییرات اقلیمی بارش کمتر است.

البته بارندگی های زیاد و ناگهانی و نوسانات آب و هوایی هم از تغییرات اقلیمی ناشی می‌شود.

امسال بارش باران در ایران به طرز کم سابقه ای کاهش یافته.

سوءمدیریت منابع طبیعی هم همواره عوارض مخرب تغییرات اقلیمی را تشدید می‌کند.

به رغم همه مشکلاتی که ایران را قربانی تغییرات اقلیمی کرده،‌ سیاست های توسعه ناپایدار،‌ ایرانیان را در قبال تغییرات اقلیمی آسیب‌پذیرتر هم کرده.

توافق جهانی پاریس که نقشه راهی برای مهار تغییرات اقلمیی و مقاوم سازی در برابر آن است،‌ هنوز توسط ایران به تایید نهایی نرسیده.

ایران یکی از از معدود کشورهای دنیاست که توافق پاریس را به مرحله اجرا نرسانده.

دولت حسن روحانی و مجلس وقت، توافق پاریس را امضا و تصویب کردند ولی شورای نگهبان آن را به دلایل فنی تایید نکرد.

اصولگرایان نزدیک به دولت ابراهیم رئیسی هم به شدت با توافق پاریس مخالف هستند.

دلایل مخالفت آنها به همان استدلال هایی باز می گردد که بعضی از دیگر جریانات دست راستی و محافظه کار در کشورهای دیگر ارائه می‌دهند.

دولت روحانی در هنگام امضای توافق پاریس اعلام کرد که تا سال ۲۰۳۰ آماده است به شرط لغو تحریم ها ۱۲٪ از حجم گازهای گلخانه ای خود بکاهد.

گازهای گلخانه ای به علت مصرف سوخت های فسیلی و فعالیت های آلاینده اقتصادی وارد هوا می شوند و کره زمین را گرم می‌کنند.

ایران پیشتر گفته بود اگر تحریم ها پابرجا بماند، تنها ۴٪ از گازهای گلخانه ای خود را تا سال ۲۰۳۰ کم می‌کند.

تحریم ها ماندند و گازهای گلخانه ای ایران نه تنها کم نشدند که بیشتر هم شدند هر چند اقتصاد ایران به دلیل کرونا و تحریم ها کوچک تر شد.

ایران در حال حاضر بیش از ۶۰۰ میلیون تن در سال گاز گلخانه ای وارد اتمسفر زمین می‌کند.

آلودگی هوای تهران

منبع تصویر، farsnews

این رقم کمابیش معادل گاز های گلخانه ای اقتصادی کشوری مثل آلمان است.

این نشان می‌دهد که بهره وری انرژی در ایران در حدی پائین است که به اندازه اقتصادی کشوری مثل آلمان الودگی ایجاد می کند.

یک موسسه تحقیقاتی آلمانی براورد کرده است که ایران تنها با افزایش بهره وری انرژی، به جای کاهش مصرف آن، می تواند تا سال ۲۰۳۰ به اندازه ۴۰٪ از گازهای گلخانه ای خود کم کند.

اما این کار هم مستلزم لغو تحریم هاست هم دگرگونی در نگاه مدیران و رهبران ایران به مقوله توسعه.

کاهش گازهای گلخانه ای به مثابه ایفای مسئولیت هر کشوری به سهم خود در مهار گرم تر شدن زمین است.

ایران جزو ده آلاینده اول دنیا به لحاظ انتشار گازهای گلخانه ایست.

اما وجه دیگر مقابله با تغییرات اقلیمی، افزایش تاب آوری و مقاوم سازی در برابر عوراض آن است.

سوءمدیریت منابع آبی و خاکی ایران که جزو تعهدات مهم کشورها در توافق پاریس است،‌ تاب‌آوری و سازگاری ایران با تغییرات اقلیمی را تضعیف کرده است.

قرار است در کنفرانس جهانی تغییرات اقلیمی که تا چند روز دیگر در اسکاتلند برگزار می‌شود،‌ کشورها بر تعهداتی که قبلا برای مقابله با گرمایش زمین داده اند بیفزایند.

ایران مثل خیلی از کشورهای دیگری که نمی خواهند یا نمی توانند از وابستگی به سوخت های فسیلی خود بکاهند، نه تنها به تعهداتی که داده بود پایبند نماند بلکه معلوم نیست امسال تعهدات جدیدی را اعلام کند یا نه.

وزیر نیروی ایران اخیرا گفت که تلاش برای کاهش گازهای گلخانه ای مورد احترام کشورش و جزو اولویت های اوست.