آمریکا زمانی به برجام برمی‌گردد که ایران اجرای تعهداتش را 'از سر گرفته باشد'

آنتونی بلینکن در اولین کنفرانس خبری خود به عنوان وزیر خارجه آمریکا گفته است که ایالات متحده زمانی به توافق هسته ای ایران، برجام، بازخواهد گشت که تهران به تعهداتش در قبال توافق سال ۲۰۱۵ عمل کند.

او گفت: "آقای بایدن خیلی روشن گفته که اگر ایران به طور کامل تعهداتش براساس برجام را اجرا کند، ایالات متحده هم همین کار را خواهد کرد."

آقای بلیکن گفت اگر ایران به توافق برگردد واشنگتن به دنبال "توافقی بلندمدت‌تر و مستحکم‌تر" خواهد بود که به سایر مسائل "عمیقا دردسرآفرین" می پردازد.

او از این مسائل نام نبرد اما آقای بایدن گفته که اینها شامل توسعه موشک های بالستیک و حمایت ایران از گروه های نیابتی در کشورهایی مثل عراق، سوریه، لبنان و یمن می شود.

آقای بلینکن فشار ایران برای آنکه آمریکا پیشقدم شود را رد کرد: "ایران در زمینه های مختلف از تعهداتش دست کشیده. و اگر تصمیم به اجرای دوباره تعهداتش بگیرد، این فرآیند زمان خواهد برد و ما هم برای ارزیابی اینکه آیا ایران به مسئولیت هایش عمل کرده یا نه وقت می خواهیم. روشن است که ما هنوز به آن نقطه نرسیده ایم."

محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران درخواست کرده است که ابتدا آمریکا با پایان دادن به تحریم ها اجرای این توافق را از سر گیرد، که از جمله شامل تحریم ها بر صادرات نفتی ایران می شود.

آقای بلینکن نگفت که کدام مقام های دولت جدید بایدن گفت و گوها با ایران را هدایت خواهند کرد اما گفت "ما دیدگاه های مختلف در مورد این مساله را در نظر خواهیم گرفت."

توافق هسته ای ایران با شش قدرت جهانی، آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا، فرانسه و آلمان شش سال پیش به امضا رسید اما دونالد ترامپ رئیس جمهور سابق آمریکا در اردیبهشت ۱۳۹۷ یکجانبه از این توافق خارج شد و تحریم هایی را که پس از برجام لغو شده بودند برگرداند.

یک سال بعد ایران در پنج مرحله تعهدهای برجامی خود را کنار گذاشت.

ایران همچنین روز سه شنبه تهدید کرد جلوی بازرسی‌های سرزده بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را خواهد گرفت.

فرانسه، بریتانیا و آلمان اخیرا در بیانیه‌ای هشدار دادند که ایران استفاده از سوخت اورانیوم فلزی را در یک رآکتور تحقیقاتی آغاز کرده است که نقض برجام است و تبعات نظامی دارد. ایران این را تکذیب می‌کند.

تماس با همتایان اروپایی

آقای بلینکن ساعتی پیشتر با هایکو ماس وزیر خارجه آلمان تلفنی صحبت کرد و وزارت خارجه آلمان در بیانیه ای گفت که دو طرف قول همکاری در مورد مسائل مختلف از جمله ایران و افغانستان را داده اند.

براساس این بیانیه "دو طرف توافق کردند که همکاری نزدیکی در مورد طیفی از مسائل مختلف از جمله نقش چین در جهان، برجام، حضور مشترک در افغانستان و مبارزه با تغییر اقلیم داشته باشند."

رئیس جمهور فرانسه هم روز چهارشنبه گفته است که کشورش بر سر برنامه هسته ای ایران و اوضاع لبنان با دولت بایدن همکاری خواهد کرد. یک مقام دفتر ریاست‌جمهوری فرانسه روز قبل گفته بود که اگر ایران می‌خواهد آمریکا به برجام برگردد باید دست از تحریک‌های هسته‌ای بردارد و تعهدهای برجامی خود را رعایت کند.

از سوی دیگر دومینیک راب، وزیر خارجه بریتانیا، در تماسی تلفنی با آقای بلینکن درباره آنچه آنها "رفتار بی ثبات کننده ایران" می دانند صحبت کرده است. مسئول شناختن چین در مقابل تعهدات بین المللی اش دیگر موضوع مورد بحث بود.

در تحولی دیگر در روز چهارشنبه روسیه گفت که اگر آمریکا تصمیم بگیرد بار دیگر به برجام ملحق شود از بسط دادن توافق هسته ای به سایر مسائل مانند نفوذ منطقه ای ایران حمایت نمی کند.

دمیتری پولیانسکی معاون فرستاده روسیه در سازمان ملل گفت سال گذشته "ما توانستیم این توافق را نجات دهیم، آن را زنده نگاه داریم. همه امیدواریم که دولت تازه (آمریکا) اقداماتی عملگرایانه در این زمینه انجام دهد."

او افزود: "اما این نباید با مسائل منطقه ای موجود در هم آمیخته شود."

آقای پولیانسکی گفت: "معنی اش این نیست که نباید فرآیندی برای دیالوگ منطقه ای وجود داشته باشد، برای ایجاد اعتماد، تا کشورها با هم صحبت کنند و ریشه ها و دلایل تنش در منطقه درک و شناسایی شود."

این دیپلمات روس گفت که برجام "خیلی شکننده" شده با این حال "دستاوردی عالی برای دیپلماسی جهان" به حساب می آید.

او افزود که "ما دلیلی برای اصلاح آن نمی بینیم."

یک مقام دفتر ریاست جمهوری فرانسه که نخواست نامش فاش شود روز سه شنبه گفت که مسئله ایران فراتر از برنامه هسته‌ای است و کل فعالیت‌های این کشور در منطقه را شامل می‌شود که باید در باره تمام آنها هم مذاکره شود.

سخنگوی کاخ سفید هم هفته پیش در اولین کنفرانس خبری بعد از روی کار آمدن جو بایدن به عنوان رئیس جمهور درباره آینده برجام گفت: "رئیس‌جمهور به دنبال تقویت محدودیت های هسته‌ای ایران و دیگر مسائل مورد نظر است."

ژنرال آویو کوخاوی، رییس ستاد مشترک ارتش اسرائیل، روز سه شنبه در هشداری تلویحی به آمریکا هرگونه بازگشت احتمالی به توافق هسته ای با ایران (برجام) را یک "اشتباه" خواند و از دستوری مبنی بر تدارک چند برنامه عملیاتی نظامی در قبال ایران خبر داد.

محمود واعظی رئیس دفتر حسن روحانی رئیس جمهور ایران در واکنش گفت اسرائیلی ها به دنبال "جنگ روانی هستند و عملاً نه برنامه‌ای دارند و نه توانایی دارند و نه از عهده این کار برمی‌آیند." او افزود که "ما قصد جنگ نداریم، ولی در زمینه دفاع از کشور جدی هستیم. "

آنتونی بلینکن پیش از آنکه به عنوان وزیر خارجه شروع به کار کند گفته بود که آمریکا قبل از بازگشت به برجام با اسرائیل و متحدان عرب آمریکا رایزنی خواهد کرد.

از سوی دیگر ارتش آمریکا روز چهارشنبه گفت که بار دیگر یک بمب افکن ب-۵۲ را برای جلوگیری از "هرگونه تعرض بالقوه" در خاورمیانه به پرواز درآورده است.

این هواپیما مستقیما از پایگاه خود در لوئیزیانای آمریکا به خاورمیانه فت و از آسمان خلیج فارس و عربستان سعودی گذشت.

فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، که مسئول نیروهای این کشور در خاورمیانه است بدون اشاره به ایران گفت که این پرواز با هدف "نمایش تعهد آمریکا به امنیت منطقه" انجام شد.

این سومین پرواز از این نوع در سال جاری است.

بیشتر بخوانید: