وزیر خارجه ایران در مورد اجرای برجام: منتظر رفع تحریم‌ها هستیم

محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران گفته است که پیش از آنکه ایران بار دیگر تعهدات خود براساس توافق اتمی با قدرت ها را به طور کامل اجرا کند، منتظر رفع تحریم ها از سوی دولت بعدی آمریکا خواهد بود.

با این حال آقای ظریف در مصاحبه با روزنامه ایران شرطی که قبلا مقام های دیگر ایرانی دایر بر پرداخت غرامت از سوی آمریکا مطرح کرده بودند را تکرار نکرد.

جو بایدن، رئیس جمهور منتخب آمریکا، گفته است در صورتی که ایران بار دیگر شروع به اجرای تعهداتش در برجام کند، دولت او فورا به این توافق باز خواهد گشت.

اظهارات آقای بایدن با استقبال سایر اعضای برجام مواجه شده که از خروج دولت ترامپ از این توافق در سال ۲۰۱۸ به شدت انتقاد داشتند. با خروج آمریکا ایران هم به تدریج اجرای تعهداتش در برجام را کاهش داده است اما برخلاف آمریکا از آن خارج نشده.

با این حال ناظران می گویند بازگشت به برجام با توجه به شرایط سیاسی در داخل ایران و آمریکا ممکن است آسان نباشد.

آقای ظریف روز سه شنبه گفت: "اینکه آقای بایدن می‌خواهد به برجام برگردد خیلی هم خوب است، یک قسمت آن اجرای تعهداتشان به عنوان عضو ملل متحد است؛ باید تحریم‌ها را بردارند، باید اقدامات تخریبی که آقای ترامپ انجام داده و برخلاف قطعنامه ۲۲۳۱ بوده را متوقف کنند."

او در پاسخ به سوال روزنامه ایران گفت آمریکا در وضعیتی نیست که برای بازگشت به برجام برای ایران شرط بگذارد و افزود: "چون آمریکایی‌ها امتیاز عضو برجام بودن را از دست داده‌اند و الان می‌خواهند این امتیاز را دوباره به دست بیاورند. البته این کار غیرممکنی نیست و حتما همه از اینکه آمریکا تلاش کند این امتیاز را به دست بیاورد، استقبال می‌کنند."

آقای ظریف گفت که آمریکا بازنده اصلی خروج از برجام بوده است: "الان میزان ذخایر اورانیوم اصلاً با قبل از ترامپ قابل مقایسه نیست و تحقیق و توسعه ما از قبل از برجام به مراتب جلوتر است. البته ما این اقدامات را در قالب برجام انجام دادیم. اینها نشان می‌دهد که امریکا نه تنها به اهدافش نرسیده بلکه از آنها دور هم شده است. این یک امتیاز منفی برای آنهاست."

آژانس بین المللی انرژی اتمی هفته پیش در گزارشی محرمانه - که خبرگزاری های عمده جزییات آن را گزارش کرده اند - نوشت که ایران تا دوم نوامبر بیش از ۲۴۴۲ کیلوگرم اورانیوم با غلظت کم در اختیار دارد. این بیش از هشت برابر سقف مجاز در برجام است.

براساس توافق اتمی میان قدرت ها (آمریکا، آلمان، فرانسه، بریتانیا، چین و روسیه) و ایران، این کشور اجازه نگهداری ۲۰۲.۸ کیلوگرم از آن را دارد.

آقای ظریف با اشاره به این تحولات گفت: "برخی فکر می‌کنند آقای بایدن با یک ذخیره‌ای به میدان این قضیه می‌آید. نه؛ آقای بایدن با یک امتیاز بسیار منفی می‌آید که این نتیجه دستاوردهای مهم هسته‌ای ایران در دوران آقای ترامپ بوده است."

او در پاسخ به این سوال که اگر آقای بایدن لغو تحریم ها را مشروط به انجام اقداماتی از طرف ایران کند پاسخ ایران چه خواهد بود گفت: "حتماً این است که آمریکا در شانی نیست که بخواهد شرط بگذارد. آمریکا موظف است که به عنوان عضو ملل متحد و به عنوان عضو دائم شورای امنیت قطعنامه ۲۲۳۱ را اجرا کند. اگر این قطعنامه را اجرا کند و تحریم‌ها برداشته شود و مانعی برای فعالیت اقتصادی ایران نباشد، ایران هم اعلام کرده که تعهدات برجامی خود را اجرا می‌کند."

او گفت هرچند ایران براساس ماده ۳۶ برجام "اجازه داشته" برخی مفاد برجام را رعایت نکند "اما کماکان به برجام متعهد هستیم."

با این حال او گفت که اگر آمریکا بخواهد دوباره وارد برجام شود "ما حاضریم گفت‌وگو کنیم که آمریکا چگونه می‌تواند وارد برجام شود."

وزیر خارجه ایران گفت که در صورت لزوم "امکان انتقال نظرات" ایران از مسیرهای مشخص وجود دارد: "... اگر تعهدات آنها اجرا شود، ما اعلام می‌کنیم آمادگی داریم چه کارهایی را در اجرای تعهدات برجامی خود انجام دهیم. چنانکه در نامه آقای رئیس جمهوری صریحاً نوشتیم که به هر میزان تعهدات طرف مقابل اجرا شود، ما هم تعهدات خود را برمی‌گردانیم."

او در پاسخ به این سوال که آیا ممکن است دولت بایدن به دلیل انتخابات سال ۱۴۰۰ در ایران پیش از لغو تحریم ها منتظر نتایج آن باشد گفت: "من فکرمی کنم بیشتر این مسأله نگرانی برخی دوستان ما در داخل کشور باشد که متأسفانه پیام‌های غلط را از داخل برای آنها می‌فرستند. اگر امریکایی‌ها عقل داشته باشند، می‌دانند که در جمهوری اسلامی این‌گونه مسائل، خارج از چارچوب صرف دولت‌ها شکل می‌گیرد و نباید نگران باشند و علی‌القاعده هم نیستند."

او اضافه کرد: "متأسفانه برخی جناح‌های سیاسی به خاطر نگرانی‌های سیاسی داخلی که به نظر من کاملاً بی‌مورد است، نگران این هستند که این مذاکرات الان شروع شود. به نظر من هر زمانی که امریکا به تعهدات خود در ۲۲۳۱ برگردد، این به نفع ـآمریکا و به نفع دنیا و به نفع ایران است و لذا نباید سایر ملاحظات را وارد کرد."

او ابراز خوشبینی کرد شرایط ایران در آینده نزدیک بسیار بهتر خواهد شد: "این ممکن است در چند ماه آینده اتفاق بیفتد، آقای بایدن هنوز نتوانسته تیم خود را مستقر کند و ممکن است زمان بیشتری ببرد."

مجید تخت روانچی، نماینده ایران در سازمان ملل، در ماه سپتامبر گفته بود که در صورت پیروزی جو بایدن در انتخابات آمریکا و تمایل واشنگتن برای بازگشت به برجام، ایران شرایطی خواهد داشت.

او گفت اولین شرط ایران این است که دولت جدید آمریکا تعهد کند نقض برجام - توافق اتمی ایران و قدرت ها - تکرار نخواهد شد. شرط دوم به گفته او رسیدگی به خساراتی است که ایران از نظر مالی و رنج انسانی به خاطر تحریم ها متحمل شده است. او جزییات بیشتری در مورد درخواست غرامت از آمریکا ارائه نکرد.

علی ربیعی، سخنگوی دولت ایران، هم یک هفته پیش گفت ایران انتظار دارد دولت بعدی آمریکا "بدون قید و شرط" به توافق هسته‌ای برجام بازگردد و "هزینه‌های وارد شده به ملت ایران را جبران کند". پیشتر سخنگوی وزارت امور خارجه ایران گفته بود آمریکا با تحریم ایران "میلیاردها دلار" به این کشور "ضربه" زده است.

آقای ظریف اشاره ای به درخواست ایران برای دریافت غرامت از آمریکا نکرد.

پیامی برای بایدن؟

نیویورک تایمز روز سه شنبه در گزارشی به نقل از دیپلمات ها نوشت که عباس عراقچی، معاون وزارت خارجه ایران، اخیرا سعی کرده است از طریق میانجیگران، به گوش مشاوران آقای بایدن برساند که پیش از ازسرگیری مذاکرات، آمریکا باید به طور نامشروط به توافق اتمی بازگردد.

دیپلمات ها به این روزنامه گفتند که ایران علاقه ای به رفع موقتی تحریم ها ندارد و غنی سازی اورانیوم را متوقف نخواهد کرد یا ذخیره اورانیوم خود را کاهش نخواهد داد.

آنها گفتند ایران زمانی اجرای کامل تعهداتش در برجام را از سر خواهد گرفت که آمریکا برجام را اجرا کند.

براساس این گزارش مشاوران آقای بایدن دریافت پیامی از ایران را تایید نکرده اند و گفته اند که فقط بعد از ادای سوگند آقای بایدن به عنوان رئیس جمهور به این موضوع رسیدگی خواهند کرد.

آقای بایدن در جریان مبارزات انتخاباتی تصمیم آقای ترامپ برای خروج از برجام را "بی خردانه" خوانده و گفته بود که باعث انزوای آمریکا شده است نه ایران.

او قبل از انتخابات در سرمقاله ای در وبسایت سی‌ان‌ان نوشته بود: "من مسیر معتبر را برای بازگشت به دیپلماسی به تهران پیشنهاد می کنم."

"اگر ایران به اجرای سفت و سخت تعهداتش در توافق هسته ای بازگردد، ایالات متحده به عنوان نقطه شروعی برای مذاکرات بعدی، مجددا به آن توافق ملحق خواهد شد."

حسن روحانی رئیس جمهور ایران بعد از پیروزی آقای بایدن در انتخابات گفت که "هر جا ببینیم فرصت برای لغو تحریم آماده است، از این فرصت استفاده خواهیم کرد".

سرنوشت تحریم‌ها علیه ایران در دوران بایدن چه خواهد شد؟

واکنش ایران به گزارش 'ارزیابی آمریکا برای حمله به تاسیسات هسته‌ای' : پاسخ ما کوبنده خواهد بود

آبان ۹۸؛ روزشمار واکنش‌های جهانی به اعتراض‌ها

آزمایش موشکی آمریکا؛ رهگیری و انهدام موشک قاره‌پیما 'برای اولین بار از روی ناو و خارج از جو زمین'